پادزهرها، شلاتورها و سایر فرآوردههای درمانی
۵۴ داروی ثبتشده در ایران · پرمصرفترینها: دفراسیروکس، لوکوورین کلسیم، دیازوکساید، دفروکسامین مزیلات
پادزهرها و داروهای خاص: درمان مسمومیت با اپیوئید (نالوکسان)، بنزودیازپین (فلومازنیل)، آهن اضافه در تالاسمی (دفروکسامین، دفراسیروکس، دفریپرون) و چند فرآوردهٔ کمکی داروخانهای.
داروهای آهنزدا برای بیماران تالاسمی که تزریق خون مکرر دارند، درمان روزانه و حیاتیاند و در ایران تولید داخل دارند. پادزهرها داروهای اورژانساند. الکل، گلیسیرین و مواد کمکی داروخانهای هم در همین گروه ثبت شدهاند و صفحهشان از فهرست عمومی کنار گذاشته شده است.
پادزهرها، شلاتورها و سایر
۳۱ دارودفراسیروکس دارویی خوراکی از گروه دفعکنندههای آهن است که در دستهٔ داروهای متفرقه برای مقابله با اضافهبار فلزات در بدن قرار میگیرد. این دارو به آهن…
لوکوورین کلسیم (که با نام کلسیم فولینات هم شناخته میشود) شکل آماده و فعال اسید فولیک است. برخلاف اسید فولیک معمولی، این دارو برای اثرگذاری نیازی به…
دیازوکساید دارویی است که ساختاری مشابه داروهای ادرارآور تیازیدی دارد، اما اثر ادرارآوری ندارد و در گروه داروهای ضد افت قند خون قرار میگیرد. این دارو…
دفروکسامین مزیلات یک شلاتهکنندهٔ آهن است که به آهن آزاد و آهن ذخیرهشده در بدن متصل میشود و آن را به شکل ترکیبی پایدار برای دفع آماده میکند. این…
دیمرکاپرول یکی از قدیمیترین و شناختهشدهترین داروهای کیلیتکننده در پزشکی است. این دارو دو گروهِ شیمیاییِ فعال دارد که به فلزاتِ سنگین مانندِ…
سولامر هیدروکلراید دارویی از ردهٔ متصلشوندههای فسفر است که در بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه، بهویژه افراد تحت همودیالیز یا دیالیز صفاقی، برای…
سوکسیمر یک داروی خوراکی از گروه کلاتکنندههای فلزات سنگین (Chelating Agent) است. این دارو دو گروه شیمیایی گوگرددار به نام تیول دارد که به سرب موجود…
سولامر کربنات دارویی از ردهٔ متصلشوندههای فسفات (Phosphate Binder) است؛ گروهی از داروها که فسفاتِ اضافیِ خون را در بیمارانِ کلیوی کنترل میکنند.…
نالوکسون یک مهارکنندهٔ گیرندهٔ اپیوئیدی (Opioid Receptor Antagonist) است؛ یعنی بهجای موادِ افیونی روی همان گیرندههای عصبی مینشیند و اثرِ آنها را…
ادتات کلسیم دیسدیم (Edetate Calcium Disodium) دارویی تزریقی از گروه عاملهای کیلیتکننده (Chelating Agent) است که در دستهٔ داروهای پادزهر…
ترینتین از دستهٔ داروهای شلاتکنندهٔ مس (Copper Chelating Agent) است که در درمانِ بیماریِ ویلسون (Wilson's Disease) بهکار میرود؛ اختلالی ارثی که در…
دفروکسامین از دستهٔ داروهای آهنزدا (Iron Chelator) است که به آهنِ آزاد و ذخیرهشدهٔ اضافیِ بدن متصل میشود و آن را به ترکیبی محلول در آب بهنامِ…
فلومازنیل یک پادزهرِ اختصاصی برای بنزودیازپینهاست و در ردهٔ داروهای آنتاگونیستِ گیرندهٔ بنزودیازپینی قرار میگیرد. این دارو با اتصالِ رقابتی به همان…
راسبوریکاز یک آنزیم نوترکیب از خانوادهٔ اوریکاز (Urate Oxidase) است که با روشهای مهندسیِ ژنتیک از یک گونهٔ مخمر تولید میشود و در گروه داروهای…
آمیل نیتریت یک ترکیبِ آلیِ فرّار از خانوادهٔ نیتریتهاست که در ردهٔ داروییِ پادزهرها و گشادکنندههای عروقی قرار میگیرد. مکانیسمِ اثرِ آن آزادسازیِ…
مسنا (Mesna) دارویی از ردهٔ عواملِ محافظتکننده و سمزدا در شیمیدرمانی است، نه یک داروی ضدسرطان؛ در ایران گاهی با نامِ تجاریِ اورومیتکسان نیز شناخته…
متیلن بلو مادهای رنگی و مصنوعی است که در بدن حالتِ اکسایش-کاهشیِ برخی مولکولها را تغییر میدهد و به همین دلیل در ردهٔ داروهای «متفرقه»، بهطورِ…
سدیم تیوسولفات نمکی معدنیِ گوگرددار است که در گروهِ داروییِ پادزهرها جای میگیرد و تنها بهصورتِ محلولِ تزریقی و در محیطِ بیمارستانی مصرف میشود.…
پادتن اختصاصی دیگوکسین فرآوردهای زیستی است که از قطعات کوچک آنتیبادیهای اختصاصی علیه دیگوکسین ساخته شده و مستقیماً به مولکولهای دیگوکسین در خون و…
پروتامین سولفات پروتئینی با بارِ الکتریکیِ مثبتِ قوی است که از اسپرمِ برخی ماهیها بهدست میآید و در گروهِ داروهای پادزهر (آنتیدوت) جای میگیرد.…
فومپیزول دارویی تزریقی از خانوادهٔ پادزهرهاست که بهطورِ اختصاصی برای مقابله با مسمومیتِ ناشی از دو الکلِ صنعتیِ خطرناک، یعنی اتیلنگلیکول (مادهٔ…
پتاسیم یدید نمکی معدنی از ید است که در ردهٔ داروهای پادزهر و محافظتکنندهٔ تیروئید طبقهبندی میشود. مکانیسم اصلی آن اشباع کردن غدهٔ تیروئید از ید…
سوگامادکس (که در ایران با نامهایِ تجاریِ سوگادین، بریدیون و سوگاما نیز عرضه میشود) یک عاملِ اختصاصیِ خنثیکنندهٔ شلکنندهٔ عضلانی (Selective…
سدیم نیتریت نمکی معدنی و محلولی تزریقی است که در ردهٔ داروهای پادزهر (آنتیدوت) طبقهبندی میشود و کاربردی کاملاً تخصصی و اورژانسی دارد. مکانیسم اثر…
سدیم پلیاستایرن سولفونات یک رزینِ تبادلکنندهٔ کاتیون است که در گروهِ داروهای کنترلِ هایپرکالمی جای میگیرد. این دارو هنگامِ عبور از رودهٔ بزرگ،…
دفریپرون (Deferiprone) دارویی خوراکی از ردهٔ آهنزداها (Iron Chelating Agents) است که برای کاهش بار اضافی آهن در بدن بیمارانی بهکار میرود که…
پرالیدوکسیم دارویی از خانوادهٔ اکسیمها و در گروهِ بازفعالکنندههایِ آنزیمِ کولیناستراز (Cholinesterase Reactivator) است که بهعنوانِ پادزهرِ…
پرالیدوکسیم یدید یکی از نمکهایِ داروییِ پرالیدوکسیم و عضوی از خانوادهٔ اکسیمها، در گروهِ درمانیِ بازفعالکنندههایِ آنزیمِ کولیناستراز…
دکسرازوکسان دارویی است که در ردهٔ عواملِ محافظِ قلب در شیمیدرمانی قرار میگیرد و از نظرِ ساختاری به ترکیباتِ کلاتکنندهٔ آهن شباهت دارد. مکانیسمِ…
ایداروسیزوماب یک فرآوردهٔ زیستی در ردهٔ پادزهرها و داروهای درمانی متفرقه است. این دارو به دابیگاتران و فرآوردههای فعال حاصل از تجزیهٔ آن با اتصال…
ایپکا عصارهای گیاهی برگرفته از ریشهٔ گیاه ایپکاکوانا است که در گروه داروهای پادزهر و کمکی در درمان مسمومیت جای میگیرد. دو مادهٔ فعال آن، امتین و…
سایر
۲۳ دارواتانول ۹۶٪ که در داروخانههای ایران بیشتر با نامهای «الکل طبی» یا «الکل اتیلیک» شناخته میشود، محلولی با غلظت بالای الکل اتیلیک است و در گروه…
الکل ۷۰٪ محلولی از اتانول (Ethanol) در آب است که در گروهِ ضدعفونیکنندهها و گندزداهای موضعی قرار میگیرد. این ماده با از بینبردنِ ساختارِ پروتئینی…
الکل مطلق در واقع اتانولی با خلوصِ حدود ۹۹.۶ درصد و رطوبتِ بسیار کم است که در ردهٔ فرآوردههای درمانیِ متفرقه جای میگیرد. برخلاف نوشیدنیهای الکلی،…
تاکرولیموس موضعی، که در ایران با نامهای تجاری مانند پروتوپیک نیز شناخته میشود، دارویی غیراستروییدی از خانوادهٔ مهارکنندههای کلسینورین است که برای…
گلیسیرین (که گلیسرول نیز نامیده میشود) مادهای طبیعی، بیبو و شربتمانند است که بهطور طبیعی رطوبت را جذب و در سطح پوست و مخاط نگه میدارد. به همین…
پدیتریس یک فرآورده تغذیه وریدی حاوی عناصر کممقدار است که روی، مس، منگنز، سلنیوم، فلوراید و ید را فراهم میکند. این مواد در فعالیت آنزیمها، رشد و…
کلرید آهن دوظرفیتی چهارآبه در این فرآورده بهتنهایی مصرف نمیشود، بلکه همراه با روی، منگنز، مس، کروم، سلنیوم، مولیبدن، ید و فلوراید در محلول تزریقی…
وازلین یا پترولاتوم ترکیبی نیمهجامد، چرب و بدونبو از هیدروکربنهای تصفیهشدهٔ نفتی است که در ردهٔ فرآوردههای متفرقهٔ پوستی قرار میگیرد و برخلافِ…
استون که گاهی با نام «استن» نیز در داروخانهها عرضه میشود، مادهٔ حلال، بیرنگ و فراری است که در ردهٔ محصولات دارویی متفرقه قرار میگیرد و برخلاف…
اسرین فرآوردهای نرمکننده و مرطوبکنندهٔ پوستی (Emollient) با بافتی غلیظ و چرب است که از موادی مانند وازلین، روغن معدنی و الکل لانولین (مشتقی از موم…
پارافین مایع، که با نامِ روغنِ معدنی هم شناخته میشود، مخلوطی از هیدروکربنهای روغنی، بیرنگ و بیبو است که در گروهِ ملینهای روانکننده و نرمکننده…
پروپیلن گلیکول ترکیبی آلیِ مصنوعی و بیرنگ است که در ردهٔ موادِ کمکیِ داروییِ «متفرقه» طبقهبندی میشود؛ برخلافِ بیشترِ داروها، هدفِ اصلیِ آن…
پیروکسیلین که با نام کلودیون هم عرضه میشود، محلول موضعیِ پیروکسیلین در اتر دیاتیل و الکل است و در ردهٔ داروهای متفرقه قرار میگیرد. حلالها پس از…
پایه جاذب در ردهٔ فرآوردههای داروییِ متفرقه و در گروهِ پایههای پمادی جای میگیرد و برخلافِ بیشترِ داروها، مادهٔ مؤثرهٔ درمانیِ مستقل ندارد. این…
اسید استیک یک ترکیبِ اسیدیِ ساده است که در غلظتِ دارویی بهصورتِ محلولِ موضعی تهیه میشود و در ردهٔ «سایر فرآوردههای درمانی» جای میگیرد. برخلافِ…
آلومینیوم کلراید نمکی معدنی با خاصیت قابض (Astringent) است که در داروسازی معمولاً به شکل پودر خام عرضه میشود و داروساز از آن برای تهیهٔ محلولهای…
کلرید کروم/کلرید مس، با نام تجاری آدامل ان، کنسانترهٔ تزریقی حاوی ۹ عنصر کممقدار است و در گروه فرآوردههای تغذیهٔ وریدی و داروهای متفرقه قرار…
سولفات مس (Cupric Sulfate) ترکیبی معدنی از مس دوظرفیتی است که در طبقهبندی داروها در رده پادزهرها جای میگیرد. مس بهطور طبیعی عنصری ضروری برای بدن…
اوره ترکیبی است که بهطورِ طبیعی در لایهٔ سطحیِ پوستِ انسان نیز وجود دارد و در فرآوردههای دارویی به شکلِ کرمِ موضعی تولید میشود. این ماده در گروهِ…
هیدروژن پراکساید، که در زبانِ روزمره با نامِ آباکسیژنه هم شناخته میشود، ترکیبی اکسیدکننده و ناپایدار است که بهطور طبیعی به آب و اکسیژن تجزیه…
ایزوپروپیل الکل که با نام ایزوپروپانول نیز شناخته میشود، ترکیبی از خانوادهٔ الکلهاست که بهعنوان ضدعفونیکننده و آنتیسپتیک موضعی بهکار میرود.…
پتاسیم سیترات، از دستهٔ داروهای قلیاییکنندهٔ ادرار، ترکیبی از پتاسیم و سیترات است که در بدن به بیکربنات تبدیل میشود و ادرار را قلیاییتر میکند.…
استئاریک اسید (Stearic Acid) اسیدی چرب و اشباع با ۱۸ کربن است که بهطور طبیعی هم در چربی حیوانی و هم در روغنهای گیاهی مانند روغن نخل و کرهٔ کاکائو…