آمیل نیتریت

آمیل نیتریت یک ترکیبِ آلیِ فرّار از خانوادهٔ نیتریت‌هاست که در ردهٔ داروییِ پادزهرها و گشادکننده‌های عروقی قرار می‌گیرد. مکانیسمِ اثرِ آن آزادسازیِ سریعِ نیتریک‌اکساید در بدن است که موجبِ شل‌شدنِ عضلاتِ صافِ دیوارهٔ رگ‌ها و گشادیِ سریعِ عروق می‌شود. همین اثر در مسمومیت با سیانید به شکلِ دیگری هم به‌کار می‌آید: آمیل نیتریت بخشی از هموگلوبینِ خون را به متهموگلوبین (Methemoglobin) تبدیل می‌کند که سیانید را به خود جذب کرده و آن را از سلول‌ها دور نگاه می‌دارد تا زمانِ لازم برای رساندنِ پادزهرِ اصلی فراهم شود. این دارو به‌صورتِ آمپول‌های شکستنیِ استنشاقی عرضه می‌شود و اثرش تنها چند ثانیه پس از استنشاق آغاز و پس از چند دقیقه فروکش می‌کند. به همین دلیل، مصرفِ آن همیشه در محیطِ درمانی و زیرِ نظرِ مستقیمِ پزشک یا کادرِ اورژانس انجام می‌شود.

آمیل نیتریت هرگز توسط خودِ فرد در خانه استفاده نمی‌شود؛ این دارو منحصراً توسط پزشک یا کادرِ اورژانس، در محیطِ درمانی یا هنگامِ مواجههٔ اورژانسی با سیانید، تجویز و استفاده می‌شود. شیوهٔ مصرف به این صورت است که آمپولِ شیشه‌ایِ کوچکِ آن (که به آن «پرل» هم گفته می‌شود) شکسته می‌شود و بخارِ آن برای مدتی کوتاه استنشاق می‌شود؛ تعدادِ دفعات و فاصلهٔ زمانیِ استنشاق را کاملاً کادرِ درمان بر اساسِ وضعیتِ بیمار تعیین می‌کند. در کاربردِ تاریخیِ آن برای آنژین نیز، فقط طبقِ دستورِ دقیقِ پزشک و درست در لحظهٔ بروزِ درد استفاده می‌شد، نه به‌صورتِ پیشگیرانه یا منظم. از آنجا که این دارو بسیار فرّار و قابل‌اشتعال است، باید همواره دور از هرگونه شعله یا منبعِ حرارتی نگهداری و مصرف شود.

آمیل نیتریت با داروهای مربوط به اختلالِ نعوظ (مانندِ سیلدنافیل و داروهای مشابه) تداخلِ خطرناک دارد؛ مصرفِ هم‌زمانِ این دو می‌تواند فشارِ خون را به‌شکلِ ناگهانی و شدید پایین بیاورد. مصرفِ هم‌زمان با سایرِ نیترات‌ها و نیتریت‌ها (مانندِ نیتروگلیسیرین)، داروهای پایین‌آورندهٔ فشارِ خون، و نوشیدنیِ الکلی نیز اثرِ افت‌دهندهٔ فشارِ خون را تشدید می‌کند و می‌تواند سرگیجه یا احساسِ غش را بیشتر کند. فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و محصولاتِ گیاهی‌ای را که مصرف می‌کنید، همیشه به پزشک و داروساز بگویید.