سولامر هیدروکلراید
سولامر هیدروکلراید دارویی از گروه متصلشوندههای فسفر (Phosphate Binder) است که در دستگاه گوارش به فسفر غذا میچسبد و از ورود آن به خون جلوگیری میکند.
این دارو بیشتر برای کنترل فسفر خون در بیماران مبتلا به نارسایی پیشرفتهٔ کلیه، بهویژه افراد تحت دیالیز، تجویز میشود.
این قرص باید همراه غذا مصرف شود و هرگز نباید آن را خرد، له یا جویده خورد؛ مصرف با معدهٔ خالی اثر دارو را از بین میبرد.
اگر یبوست شدید، درد غیرمعمول شکم، نشانههای خونریزی گوارشی داشتید یا سابقهٔ انسداد روده دارید، پیش از ادامهٔ مصرف با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سولامر هیدروکلراید دارویی از ردهٔ متصلشوندههای فسفر است که در بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه، بهویژه افراد تحت همودیالیز یا دیالیز صفاقی، برای کنترل فسفر بالای خون به کار میرود؛ در ایران با نامهای تجاری گوناگون مانند رناژل و فوزیل نیز شناخته میشود. این دارو بهصورت قرص و همراه غذا مصرف میشود و در طول روده به فسفر موجود در غذا متصل میشود، بهطوریکه این فسفر بدون جذب از بدن دفع میشود؛ خود دارو تقریباً هیچ جذب سیستمیکی ندارد و اثرش محدود به دستگاه گوارش است. برخلاف برخی متصلشوندههای فسفرِ حاویِ کلسیم، سولامر کلسیم ندارد و به همین دلیل خطر بالا رفتن کلسیم خون در مصرف آن کمتر است. بهعنوان یک ویژگی جانبی شناختهشده، این دارو با اتصال به اسیدهای صفراوی میتواند اندکی کلسترول بد را نیز کاهش دهد، هرچند هدف اصلی تجویز، کنترل فسفر است. هدف نهاییِ این درمان، نگهداشتن فسفر خون در محدودهٔ ایمن و پیشگیری از عوارض استخوانی و عروقیِ درازمدت ناشی از فسفر بالا در بیماران کلیوی است.
موارد مصرف
- کنترل فسفر بالای خون (هایپرفسفاتمی) در بزرگسالان مبتلا به نارسایی مزمن کلیه که تحت همودیالیز هستند
- کنترل فسفر بالای خون در بیماران تحت دیالیز صفاقی
- کمک به پیشگیری درازمدت از رسوب فسفر و کلسیم در عروق و بافتهای نرم
- کمک به مدیریت اختلال متابولیسم استخوان و مواد معدنی ناشی از نارسایی کلیه، در کنار سایر درمانها
روش مصرف
سولامر هیدروکلراید را باید همراه غذا یا بلافاصله پس از آن مصرف کرد، زیرا این دارو تنها در حضور فسفر غذا در روده اثر میکند و مصرف با معدهٔ خالی عملاً بیفایده است. قرص را کامل و با آب کافی بلعید و هرگز آن را خرد، نصف یا جویده مصرف نکنید. تعداد قرص در هر وعده و در طول روز را پزشک بر اساس نتیجهٔ آزمایش فسفر خون تعیین و در طول درمان تنظیم میکند؛ بنابراین دقیقاً طبق نسخه مصرف کنید و در مقدار یا تعداد وعدهها بدون نظر پزشک تغییری ندهید. برای اثر پایدار، مصرف منظم در تمام وعدههای غذاییِ اصلی، طبق برنامهای که پزشک مشخص کرده، و رعایت رژیم غذاییِ توصیهشده برای فسفر اهمیت زیادی دارد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
هایپرفسفاتمی در نارسایی مزمن کلیه تحت همودیالیز
قرص را کامل و همراه غذا ببلعید؛ مقدار مصرف باید با پایش منظم فسفر خون تنظیم شود.
هایپرفسفاتمی در نارسایی مزمن کلیه تحت دیالیز صفاقی
دارو باید همراه غذا مصرف شود و کنترل منظم فسفر خون و تحمل گوارشی ضروری است.
کمک به پیشگیری درازمدت از رسوب کلسیم و فسفر در عروق و بافتهای نرم
این هدف با کنترل فسفر و همراه رژیم غذایی و سایر درمانهای اختلال کلسیم ـ فسفر دنبال میشود.
اختلال متابولیسم استخوان و مواد معدنی ناشی از نارسایی مزمن کلیه
بخشی از درمان ترکیبی است و پایش فسفر، کلسیم و هورمون پاراتیروئید باید طبق برنامهٔ درمانی انجام شود.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیت شناختهشده به سولامر یا هرکدام از اجزای قرص
- سابقهٔ انسداد روده، اختلال در حرکت روده، مشکل بلع، یا جراحی گوارشی
- بیماری التهابی روده یا خونریزی فعال دستگاه گوارش
- پایین بودن فسفر خون طبق آزمایشهای اخیر
- بارداری، شیردهی، یا برنامهریزی برای بارداری
- فهرست کامل داروها، مکملها و ویتامینهای مصرفی، بهخصوص داروهایی که ممکن است نیازمند فاصلهٔ زمانی از این دارو باشند
عوارض احتمالی
- نفخ و گاز شکمی
- یبوست
- تهوع و ناراحتی معده
- اسهال
- درد خفیف شکم
- یبوست شدید یا طولانی، درد شدید شکم، یا نفخ شدید همراه با عدم دفع گاز و مدفوع، که میتواند نشانهٔ انسداد روده باشد: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- مدفوع سیاهرنگ یا خونی، یا استفراغ خونی، که میتواند نشانهٔ خونریزی گوارشی باشد: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ورم صورت، لب یا گلو، مشکل در تنفس، یا کهیر گسترده، که نشانهٔ واکنش آلرژیک شدید است: با اورژانس تماس بگیرید.
- ضعف شدید، گزگز دست و پا، یا گیجی ناگهانی، که میتواند به افت بیشازحد فسفر خون مربوط باشد: در اسرعوقت به پزشک اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
سولامر در روده میتواند به برخی داروهای دیگر نیز متصل شود و جذب آنها را کم کند؛ به همین دلیل معمولاً توصیه میشود داروهای دیگر با فاصلهٔ زمانی از سولامر مصرف شوند، بهویژه سیپروفلوکساسین که جذبش با این دارو بهطور محسوسی کاهش مییابد. داروهای سرکوبکنندهٔ سیستم ایمنی مانند سیکلوسپورین، تاکرولیموس و مایکوفنولات موفتیل، و نیز داروهای تیروئید مانند لووتیروکسین، از جمله مواردی هستند که ممکن است نیازمند فاصلهگذاری زمانی باشند. مصرف طولانیمدت ممکن است بر جذب ویتامینهای محلول در چربی، مانند ویتامین دی، نیز اثر بگذارد و پزشک ممکن است در صورت نیاز مکمل ویتامینی تجویز کند. فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا زمانبندی مصرف را بهدرستی برایت تنظیم کنند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات بالینیِ محدودی دربارهٔ مصرف سولامر در بارداری در دست است؛ از آنجا که این دارو تقریباً جذب سیستمیک ندارد، احتمال عبور آن به جنین کم دانسته میشود، با این حال مصرف در دوران بارداری فقط با تشخیص پزشک و در صورتی که فایدهٔ آن بر خطر احتمالی برتری داشته باشد توصیه میشود. دربارهٔ شیردهی نیز دادههای کافی وجود ندارد؛ به دلیل نبود جذب سیستمیک، انتقال چشمگیر آن به شیر مادر بعید به نظر میرسد، اما تصمیم نهایی دربارهٔ مصرف در دوران شیردهی را باید با پزشک در میان گذاشت.
نگهداری
قرصها را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نور مستقیم آفتاب، ترجیحاً در بستهبندی اصلی خود نگهداری کنید. دور از دید و دسترس کودکان نگه دارید. پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا آسیبدیده را مصرف نکنید و طبق راهنماییِ داروساز آن را دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 800 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۵ برند از ۱۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا باید این قرص را حتماً همراه غذا مصرف کنم؟
۰۲آیا میتوانم قرص را نصف یا خرد کنم تا راحتتر مصرف شود؟
۰۳آیا خود این دارو وارد جریان خون میشود؟
۰۴اگر آزمایش فسفرم طبیعی شد، میتوانم خودم مصرف را قطع کنم؟
۰۵آیا لازم است داروهای دیگرم را در ساعتی متفاوت از این دارو مصرف کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۵ برند از ۱۵ سازنده، در گروه V03AE02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.