پایه جاذب
پایه جاذب یک پایهٔ پمادیِ دارویی است، نه یک داروی فعال؛ مادهای چرب و تقریباً بدونِ آب که آب و ترشحاتِ پوست را در خود جذب میکند. از آن برای ساختنِ پمادهای موضعی یا مراقبت از پوستِ بسیار خشک استفاده میشود.
بیشتر بهعنوانِ پایه برای ترکیبکردنِ داروهای موضعیِ دیگر در داروخانه، و همچنین بهتنهایی برای نرم و مرطوبنگهداشتنِ پوستِ خشک، زبر یا ترکخورده به کار میرود.
این محصول فقط برای مصرفِ خارجی روی پوست است و نباید به چشم، داخلِ بینی یا دهان و زخمِ باز برسد. اگر در داروخانه با دارویِ دیگری ترکیب شده باشد، نکاتِ ایمنیِ همان دارو نیز باید رعایت شود.
اگر پس از مصرف قرمزی، خارش، سوزش یا تحریکِ غیرعادیِ پوست دیدید، یا وضعیتِ پوست بهتر نشد و بدتر شد، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پایه جاذب در ردهٔ فرآوردههای داروییِ متفرقه و در گروهِ پایههای پمادی جای میگیرد و برخلافِ بیشترِ داروها، مادهٔ مؤثرهٔ درمانیِ مستقل ندارد. این پایه از موادی چرب و مومی ساخته میشود که تقریباً بدونِ آب هستند و میتوانند مقدارِ قابلتوجهی آب یا ترشحاتِ پوست را در خود جذب کنند؛ به همین دلیل به آن «جاذب» میگویند. همین ویژگی باعث میشود لایهای چرب و محافظ روی پوست بسازد که از خشکترشدنِ پوست جلوگیری میکند. در داروخانهها معمولاً برای ترکیبکردن و ساختنِ پمادهای دارویی موضعیِ دیگر استفاده میشود، و گاهی نیز بهتنهایی برای مراقبت از پوستِ بسیار خشک یا زبر تجویز یا توصیه میشود.
موارد مصرف
- پایه و حلال برای تهیه و ترکیبِ پمادهای دارویی موضعی در داروخانه
- نرم و مرطوبنگهداشتنِ پوستِ بسیار خشک، زبر یا ترکخورده
- ایجادِ لایهٔ محافظِ چرب روی پوست و کاهشِ ازدسترفتنِ آبِ آن
- محافظتِ پوست در نواحیِ در معرضِ خشکی یا تحریکِ مکرر، طبق توصیهٔ پزشک یا داروساز
روش مصرف
پایه جاذب فقط برای مصرفِ روی پوست است. پیش از استفاده، ناحیهٔ موردنظر را بشویید و کاملاً خشک کنید، سپس لایهٔ نازکی از آن را با انگشتانِ تمیز روی پوست بمالید. اگر این پایه برای ترکیب با دارویِ دیگری در داروخانه تهیه شده، طرزِ مصرف، مقدار و تعدادِ دفعاتِ استفاده را دقیقاً طبقِ دستورِ پزشک یا برچسبِ داروخانه رعایت کنید، نه طبقِ حدس یا تجربهٔ شخصی. از مصرف روی زخمِ باز، پوستِ عفونی یا نزدیکِ چشم و مخاطات خودداری کنید، مگر آنکه پزشک یا داروساز صراحتاً همین کاربرد را توصیه کرده باشد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پایه و حلال برای تهیهٔ پمادهای دارویی موضعی در داروخانه
برای مصرف مستقیم بهعنوان مادهٔ مؤثره نیست؛ دستور فرآوردهٔ ترکیبی مقدم است.
نرم و مرطوب نگهداشتن پوست بسیار خشک، زبر یا ترکخورده
روی پوست تمیز و خشک یا کمی نمناک استفاده شود؛ روی زخم عمیق، ترشحدار یا عفونی بدون ارزیابی پزشکی مصرف نشود.
ایجاد لایهٔ محافظ چرب و کاهش از دست رفتن آب پوست
از تماس با چشم و سطوح مخاطی پرهیز شود؛ در صورت بروز سوزش یا حساسیت مصرف را قطع کنید.
محافظت از پوست در معرض خشکی یا تحریک مکرر
همراه با حذف عامل تحریککننده بهکار رود و جایگزین درمان بیماری زمینهای نیست.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به لانولین (چربیِ پشمِ گوسفند) یا هر یک از اجزای چرب و مومیِ پایههای پمادی حساسیت دارید، حتماً پیش از استفاده به داروساز بگویید.
- اگر پوستِ ناحیهٔ موردنظر زخم، عفونی، بهشدت ملتهب یا تازه جراحیشده است، پیش از استفاده با پزشک مشورت کنید.
- اگر قصد دارید این پایه را با دارویِ موضعیِ دیگری ترکیب کنید، این کار را به داروساز بسپارید و خودسرانه داروها را با هم مخلوط نکنید.
- در صورتِ بارداری، شیردهی یا مصرف برای نوزاد و کودکِ خردسال، پیش از استفاده با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
- اگر پوستِ حساس یا سابقهٔ اگزما و حساسیتِ پوستی دارید، ابتدا روی سطحِ کوچکی از پوست امتحان کنید.
عوارض احتمالی
- احساسِ چربی یا سنگینی روی پوست پس از استفاده
- بستهشدنِ منافذِ پوست و احتمالِ جوشزدن در صورتِ استفادهٔ زیاد روی صورت
- خیسی یا تعریقِ بیشتر در محلِ استفاده بهدلیلِ خاصیتِ چرب و پوشاننده
- لکهشدنِ لباس یا ملحفه بهدلیلِ بافتِ چربِ آن
- قرمزیِ شدید، خارشِ آزاردهنده، تاول یا تراوشِ غیرعادی در محلِ مصرف — در این صورت استفاده را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید.
- نشانههای عفونتِ پوستی مانندِ دردِ فزاینده، گرمیِ موضعی، تورم یا ترشحِ چرکی — نیازمندِ ویزیتِ پزشک است.
- علائمِ واکنشِ آلرژیکِ گسترده مانندِ تورمِ صورت و لبها، مشکل در تنفس یا کهیرِ گسترده — در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بدترشدنِ وضعیتِ پوست بهجای بهبود پس از چند روز مصرف — بهتر است پزشک دوباره پوست را بررسی کند.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
پایه جاذب بهخودیِ خود مادهٔ داروییِ فعال ندارد و بیشترِ داروهای دیگر تداخلِ شناختهشدهای با آن ندارند. نکتهٔ مهم این است که اگر این پایه در داروخانه با مادهٔ فعال یا دارویِ موضعیِ دیگری ترکیب شود، تداخلها و احتیاطهای مربوط به همان دارو مطرح میشوند، نه خودِ پایه. همچنین استفادهٔ همزمان از چند فرآوردهٔ چربِ روی یک ناحیه از پوست میتواند جذبِ آنها را تحتِتأثیر قرار دهد. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و فرآوردههای موضعیای را که استفاده میکنید، به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
پایه جاذب فرآوردهای است که فقط روی پوست استفاده میشود و جذبِ سیستمیکِ آن معمولاً بسیار محدود است، با اینحال دادهٔ اختصاصی و مستقلی دربارهٔ مصرفِ آن در بارداری و شیردهی وجود ندارد. اگر باردار هستید، شیر میدهید یا میخواهید آن را روی سطحِ وسیعی از پوست یا نزدیکِ نوکِ پستان استفاده کنید، پیش از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنید؛ بهویژه اگر قرار است با دارویِ دیگری ترکیب شود، چون در آن صورت ایمنیِ همان دارو در بارداری و شیردهی نیز باید بررسی شود.
نگهداری
پایه جاذب را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و رطوبت نگه دارید و درِ ظرف را همیشه محکم ببندید تا هوا و آلودگی وارد نشود. آن را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا و هرگونه تغییرِ رنگ، بو یا بافتِ آن را بررسی کنید. اگر این پایه در داروخانه با دارویی ترکیب شده، شرایطِ نگهداریِ توصیهشدهٔ داروساز را نیز رعایت کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| پماد | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا پایه جاذب خودش دارو است و بیماری را درمان میکند؟
۰۲چه فرقی بین پایه جاذب و کرمهای معمولیِ مرطوبکننده وجود دارد؟
۰۳آیا میتوانم پایه جاذب را روی صورت استفاده کنم؟
۰۴آیا مصرفِ پایه جاذب نیاز به نسخهٔ پزشک دارد؟
۰۵اگر بعد از استفاده پوستم تحریک شد چه کار کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه V03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.