سولامر کربنات
سولامر کربنات دارویی از دستهٔ متصلشوندههای فسفات است که در دستگاهِ گوارش به فسفاتِ موجود در غذا میچسبد و از جذبِ آن به خون جلوگیری میکند.
این دارو بیشتر برای کنترلِ سطحِ بالای فسفاتِ خون در بیمارانِ مبتلا به نارساییِ مزمنِ کلیه، بهویژه افرادِ تحتِ دیالیز، تجویز میشود.
مهمترین نکته این است که این دارو باید همیشه همراه با غذا مصرف شود، زیرا مصرف با معدهٔ خالی اثرِ درمانیِ لازم را نخواهد داشت.
اگر یبوستِ شدید، دردِ شدیدِ شکم، نفخِ غیرعادی یا ناتوانی در دفعِ مدفوع و گاز رخ داد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سولامر کربنات دارویی از ردهٔ متصلشوندههای فسفات (Phosphate Binder) است؛ گروهی از داروها که فسفاتِ اضافیِ خون را در بیمارانِ کلیوی کنترل میکنند. برخلافِ برخی داروهای مشابه، این دارو حاویِ کلسیم یا هیچ فلزی نیست و به همین دلیل در بیمارانی که باید از افزایشِ بارِ کلسیمیِ بدن پرهیز کنند، بیشتر ترجیح داده میشود. سولامر کربنات یک پلیمرِ بزرگمولکول است که پس از خوردن وارد جریانِ خون نمیشود؛ بلکه در طولِ مسیرِ گوارش با فسفاتِ موجود در غذا پیوند میخورد، مانعِ جذبِ آن به بدن میشود و سپس همراه با مدفوع دفع میگردد. هدفِ اصلیِ آن، پاییننگهداشتنِ سطحِ فسفاتِ خون در بیمارانی است که کلیههایشان دیگر توانِ کافی برای دفعِ فسفاتِ اضافه را ندارد، وضعیتی که بیشتر در نارساییِ پیشرفتهٔ کلیه و بیمارانِ دیالیزی دیده میشود.
موارد مصرف
- کنترلِ هایپرفسفاتمی (بالابودنِ فسفاتِ خون) در بزرگسالانِ مبتلا به نارساییِ مزمنِ کلیه که همودیالیز یا دیالیزِ صفاقی میشوند
- کنترلِ فسفاتِ خون در برخی بیمارانِ مبتلا به نارساییِ مزمنِ کلیه که هنوز دیالیز نمیشوند، طبقِ تشخیصِ پزشکِ متخصصِ کلیه
- کمک به پیشگیری از رسوبِ کلسیم-فسفات در عروق و بافتهای نرمِ بدن در بیمارانِ کلیوی
- حمایت از مدیریتِ درازمدتِ بیماریِ استخوانیِ وابسته به نارساییِ کلیه، در کنارِ سایرِ درمانها
روش مصرف
سولامر کربنات را باید همراه با غذا و در ابتدای هر وعده مصرف کرد، زیرا این دارو تنها زمانی مؤثر است که همزمان با فسفاتِ موجود در غذا در دستگاهِ گوارش قرار گیرد؛ مصرف با معدهٔ خالی یا میانِ وعدهها اثرِ درمانیِ لازم را ندارد. قرص را باید کامل و بدونِ خردکردن، جویدن یا شکستن بلعید. فرمِ پودری را نیز طبقِ راهنماییِ داروساز با آب مخلوط کرده و بلافاصله همراه با غذا بنوشید و از نگهداشتنِ محلولِ آمادهشده برای بعد خودداری کنید. اگر داروهای خوراکیِ دیگری هم مصرف میکنید، دربارهٔ فاصلهٔ زمانیِ لازم میانِ آنها و سولامر کربنات از داروساز بپرسید، زیرا مصرفِ همزمان میتواند جذبِ برخی داروها را کم کند. مصرفِ منظم و بدونِ فراموشیِ نوبتها اهمیت دارد تا سطحِ فسفاتِ خون تحتِ کنترل بماند؛ مقدار، تعدادِ نوبتهای مصرف در روز و هرگونه تغییرِ آن را فقط پزشک یا داروسازِ معالج بر اساسِ نتیجهٔ آزمایشهای شما تعیین میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کنترل هایپرفسفاتمی در نارسایی مزمن کلیه همراه با همودیالیز یا دیالیز صفاقی
همراه غذا یا میانوعده و نه با معدهٔ خالی مصرف شود؛ قرص کامل بلعیده شود. درمان معمولاً طولانیمدت و همراه رژیم کمفسفات است. در کودکان کمتر از ۶ سال یا با سطح بدن کمتر از ۰٫۷۵ مترمربع، دادهٔ کافی وجود ندارد.
کنترل هایپرفسفاتمی در نارسایی مزمن کلیه بدون دیالیز، در صورت فسفات خون حداقل ۵٫۵ میلیگرم در دسیلیتر
همراه غذا مصرف شود و با معدهٔ خالی مصرف نشود. کنترل فسفات به کاهش عوارض کلسیم–فسفات و بیماری استخوانی کلیوی کمک میکند، اما جایگزین رژیم غذایی و سایر درمانهای تجویزشده نیست.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه سابقهٔ حساسیت به سولامر یا اجزایِ فرآورده را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- اگر سابقهٔ انسدادِ روده، اختلال در حرکتِ رودهها، یبوستِ شدید و مزمن، جراحیِ بزرگِ گوارشی یا بیماریِ التهابیِ رودهٔ فعال دارید، حتماً پیش از مصرف به پزشک بگویید.
- مشکل در بلعیدن یا اختلال در حرکتِ مری را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر پزشک گفته سطحِ فسفاتِ خونتان پایین است (هیپوفسفاتمی)، این موضوع را حتماً مطرح کنید.
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- فهرستِ کاملِ داروها، بهویژه داروهای تیروئید، برخی آنتیبیوتیکها و داروهای سرکوبکنندهٔ سیستمِ ایمنی در بیمارانِ پیوندی را به پزشک یا داروساز نشان دهید.
عوارض احتمالی
- تهوع
- استفراغ
- اسهال
- یبوست
- نفخِ شکم
- سوءهاضمه یا احساسِ سنگینیِ معده
- دردِ شدید و مداومِ شکم، نفخِ شدید، استفراغِ مکرر یا ناتوانی در دفعِ مدفوع و گاز — این نشانهها میتوانند به انسداد یا آسیبِ روده مربوط باشند؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- یبوستِ شدید و پایدار که با روشهای معمول بهبود نمییابد — در اسرعوقت به پزشک اطلاع دهید.
- علائمِ آلرژیِ شدید مانندِ کهیر، خارشِ گسترده، تورمِ صورت و لب یا مشکل در تنفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- خون در مدفوع یا استفراغِ خونی — با اورژانس تماس بگیرید.
- ضعفِ غیرعادیِ عضلانی یا گزگزِ دست و پا که میتواند نشانهٔ افتِ بیشازحدِ فسفاتِ خون باشد — این تغییر را در اسرعوقت به پزشک اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
سولامر کربنات بهدلیلِ ماهیتِ اتصالدهندهٔ خود میتواند جذبِ برخی داروهای خوراکیِ دیگر را نیز در دستگاهِ گوارش کاهش دهد؛ از مواردِ شناختهشده میتوان به داروهای تیروئید (مانندِ لووتیروکسین)، برخی آنتیبیوتیکها (مانندِ سیپروفلوکساسین) و داروهای سرکوبکنندهٔ سیستمِ ایمنی در بیمارانِ پیوندی (مانندِ مایکوفنولات) اشاره کرد که ممکن است نیاز به فاصلهٔ زمانیِ مشخص با این دارو یا پایشِ دقیقتر داشته باشند. مصرفِ طولانیمدتِ سولامر کربنات همچنین میتواند جذبِ ویتامینهای محلول در چربی، مانندِ ویتامینِ D و K، را کمی کاهش دهد. به همین دلیل فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا نحوهٔ مصرف و فاصلهٔ زمانیِ مناسب میانِ آنها بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
سولامر کربنات پس از مصرف تقریباً جذبِ سیستمیک (وارد جریانِ خون) ندارد و بیشتر در دستگاهِ گوارش اثر میکند؛ با این حال، اطلاعاتِ بالینیِ کافی دربارهٔ مصرفِ آن در بارداریِ انسان محدود است. ازآنجاکه این دارو میتواند جذبِ برخی ویتامینهای محلول در چربی، مانندِ ویتامینِ D و K، را کاهش دهد، پزشک ممکن است در دورانِ بارداری پایشِ بیشتر یا مکملِ ویتامینی را در نظر بگیرد. دربارهٔ شیردهی نیز دادههای محدودی وجود دارد؛ بهدلیلِ عدمِ جذبِ سیستمیکِ دارو، انتقالِ آن به شیرِ مادر بعید دانسته میشود، اما تصمیمِ نهایی دربارهٔ مصرف در بارداری یا شیردهی را باید با پزشکِ متخصص بگیرید.
نگهداری
قرص و پودرِ سولامر کربنات را در دمای اتاق و دور از رطوبت و گرمای مستقیم نگهداری کنید و درِ ظرفِ آن را کاملاً بسته نگه دارید. این دارو را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید. اگر فرمِ پودری را با آب مخلوط کردهاید، آن را بلافاصله مصرف کنید و از نگهداشتنِ محلولِ آمادهشده برای وعدههای بعدی خودداری کنید. داروهای تاریخگذشته یا استفادهنشده را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 2.4 g |
| قرص | 800 mg |
| پودر برای سوسپانسیون | 2.4 g |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۶ برند از ۱۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا سولامر کربنات باید همراه با غذا مصرف شود؟
۰۲آیا سولامر کربنات نارساییِ کلیه را درمان میکند؟
۰۳چرا باید بینِ مصرفِ این دارو و داروهای دیگرم فاصله بگذارم؟
۰۴اگر نوبتِ مصرفِ دارو را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۵آیا سولامر کربنات عوارضِ گوارشی دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۶ برند از ۱۶ سازنده، در گروه V03AE02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.