ایداروسیزوماب
ایداروسیزوماب قطعهای از پادتن تکدودمانی و پادزهر اختصاصی دابیگاتران است. با اتصال به دابیگاتران در خون، اثر ضدانعقادی آن را سریع خنثی میکند.
در بزرگسالانی که دابیگاتران دریافت میکنند، هنگام خونریزی تهدیدکنندهٔ حیات یا کنترلنشده، یا نیاز به جراحی و اقدام فوری استفاده میشود.
این دارو فقط در بیمارستان و از راه وریدی داده میشود و اثر ضدانعقادهای دیگر را خنثی نمیکند. با از بین رفتن اثر دابیگاتران، خطر لختهٔ زمینهای دوباره مطرح میشود و برنامهٔ ضدانعقادی باید بازبینی شود.
حساسیت دارویی، عدم تحمل ارثی فروکتوز، بیماری کلیه یا کبد، رژیم کمنمک، بارداری یا شیردهی را پیش از دریافت اعلام کنید. نام و زمان آخرین مصرف دابیگاتران و فهرست همهٔ داروها و مکملها نیز برای تیم درمان مهم است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ایداروسیزوماب یک فرآوردهٔ زیستی در ردهٔ پادزهرها و داروهای درمانی متفرقه است. این دارو به دابیگاتران و فرآوردههای فعال حاصل از تجزیهٔ آن با اتصال بسیار محکم میچسبد و مانع ادامهٔ اثر ضدانعقادی آن میشود. هدف اصلی، برگشت سریع اثر دابیگاتران در وضعیت اورژانسی است، نه درمان معمول یا پیشگیری از لخته. فرآوردهٔ تزریقی آن در ایران با نام تجاری «پراکس باند» شناخته میشود.
موارد مصرف
- خونریزی تهدیدکنندهٔ حیات در فرد مصرفکنندهٔ دابیگاتران
- خونریزی شدید و کنترلنشده در فرد مصرفکنندهٔ دابیگاتران
- نیاز به جراحی اورژانسی هنگام وجود اثر دابیگاتران
- نیاز به اقدام پزشکی فوری که نباید بهدلیل اثر دابیگاتران به تعویق بیفتد
روش مصرف
این فرآورده فقط در بیمارستان و توسط پزشک یا پرستار، از راه وریدی و بهصورت تزریق یا سرم وریدی داده میشود؛ برای مصرف خوراکی، خانگی یا تزریق خودسرانه نیست. غذا و زمان وعدهها بر دریافت آن اثر ندارد. تیم درمان بر اساس شدت خونریزی یا فوریت عمل، علائم و آزمایشهای انعقادی، مقدار و احتمال تکرار درمان را تعیین میکند؛ در برخی بیماران اثر دابیگاتران ممکن است دوباره ظاهر شود. پس از کنترل خونریزی یا انجام اقدام ضروری، زمان شروع دوبارهٔ داروی ضدانعقاد برای کاهش خطر لخته باید بهصورت فردی توسط پزشک تعیین شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
خونریزی تهدیدکنندهٔ حیات در فرد مصرفکنندهٔ دابیگاتران
فقط در بیمارستان و برای برگشت فوری اثر دابیگاتران؛ تکرار ۵ گرم فقط در صورت بازگشت خونریزی مهم همراه با تداوم اثر دارو و با نظر متخصص بررسی میشود.
خونریزی شدید و کنترلنشده در فرد مصرفکنندهٔ دابیگاتران
همراه با اقدامات حمایتی و کنترل منبع خونریزی؛ تکرار دوز روتین نیست و فقط با ارزیابی متخصص انجام میشود.
نیاز به جراحی اورژانسی هنگام وجود اثر دابیگاتران
برای برگشت سریع اثر دابیگاتران پیش از جراحی اورژانسی؛ تکرار ۵ گرم فقط در صورت نیاز به اقدام دوم همراه با باقیماندن اثر دارو و با نظر متخصص بررسی میشود.
نیاز به اقدام پزشکی فوری که نباید بهدلیل اثر دابیگاتران به تعویق بیفتد
فقط برای اقدام فوری و در محیط بیمارستانی؛ تصمیم دربارهٔ تکرار دوز بر پایهٔ وضعیت بالینی و آزمایشهای انعقادی با متخصص است.
پیش از مصرف بدانید
- اگر قبلاً به ایداروسیزوماب یا هر مادهٔ تشکیلدهندهٔ فرآورده حساسیت داشتهاید، حتماً اعلام کنید؛ در شرایط اورژانسی پزشک فایده و خطر را میسنجد.
- عدم تحمل ارثی فروکتوز را اطلاع دهید؛ سوربیتول موجود در فرآورده میتواند در این بیماری واکنشهای شدید ایجاد کند.
- نام و زمان آخرین نوبت دابیگاتران و نیز همهٔ داروهای ضدانعقاد، ضدپلاکت، داروهای بدون نسخه و مکملها را بگویید.
- سابقهٔ بیماری کلیه یا کبد، لختهٔ خونی، سکته، بیماری قلبی یا هر وضعیتی که خطر خونریزی یا لخته را تغییر میدهد، باید به تیم درمان گفته شود.
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را پیش از تزریق مطرح کنید.
- اگر بیمار کودک یا نوجوان است، یا رژیم کمنمک دارد، آن را اعلام کنید؛ ایمنی در کودکان بهخوبی مشخص نشده و فرآورده حاوی سدیم است.
عوارض احتمالی
- سردرد
- تهوع
- یبوست
- کمردرد
- تب یا احساس تبدار شدن
- واکنش حساسیتی شدید مانند تنگی نفس، خسخس، تورم صورت، لب یا زبان، کهیر گسترده، گرفتگی گلو یا احساس غش؛ تزریق باید قطع شود و فوراً با اورژانس تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههای لختهٔ خونی مانند درد یا فشار قفسهٔ سینه، تنگی نفس ناگهانی، ضعف یا بیحسی یکطرفه، اختلال گفتار، یا درد و تورم یک پا؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- خونریزی مداوم یا برگشتکننده، خونریزی طولانی، مدفوع سیاه، ادرار قرمز یا قهوهای تیره، استفراغ خونی، کبودی گسترده یا سردرد شدید؛ این وضعیت نیازمند ارزیابی فوری است.
- در فرد مبتلا به عدم تحمل ارثی فروکتوز، سوربیتول ممکن است افت قند، اختلال شدید اسیدیـقلیایی یا آسیب حاد کبد ایجاد کند؛ فوراً تیم درمان را مطلع کنید و به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
ایداروسیزوماب بهطور اختصاصی به دابیگاتران متصل میشود؛ بنابراین تداخل بالینی مهمی با بیشتر داروها انتظار نمیرود، هرچند برای همهٔ ترکیبها بررسی رسمی انجام نشده است. این دارو اثر وارفارین، هپارین، ریواروکسابان، آپیکسابان و دیگر ضدانعقادهای غیر از دابیگاتران را برنمیگرداند. برای خودِ فرآوردهٔ وریدی، تداخل مستقیم شناختهشدهای با غذا یا الکل مطرح نیست؛ با این حال الکل در فرد مصرفکنندهٔ دابیگاتران میتواند خونریزی را بدتر کند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دربارهٔ مصرف ایداروسیزوماب در بارداری دادهٔ کافی وجود ندارد و دفع آن در شیر انسان مشخص نیست. چون این دارو برای وضعیتهای تهدیدکنندهٔ حیات یا جراحی فوری بهکار میرود، ممکن است در صورت برتری فایدهٔ فوری بر خطر احتمالی استفاده شود؛ بارداری، قصد بارداری و شیردهی را به تیم درمان اطلاع دهید.
نگهداری
این فرآورده معمولاً در بیمارستان نگهداری میشود. ویال بسته را در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، داخل بستهٔ اصلی و دور از نور نگه دارید؛ آن را منجمد یا تکان ندهید. ویال بازشده باید طبق دستور بیمارستان فوراً مصرف شود و برای استفادهٔ دوباره نگهداری نشود؛ پایداری شیمیایی آن پس از باز شدن در دمای اتاق تا ۳۰ درجه، حداکثر ۶ ساعت است. تاریخ انقضا را بررسی کنید و فرآورده را دور از دسترس کودکان قرار دهید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 2.5 g / 50mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱ایداروسیزوماب دقیقاً چه زمانی لازم میشود؟
۰۲آیا ایداروسیزوماب اثر وارفارین یا ریواروکسابان را هم خنثی میکند؟
۰۳آیا این دارو را میتوان در خانه تزریق کرد؟
۰۴بعد از دریافت ایداروسیزوماب، دابیگاتران را برای همیشه قطع میکنم؟
۰۵اگر بیماری کلیه یا کبد داشته باشم، میتوانم ایداروسیزوماب بگیرم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه V03AB. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.