بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · متفرقه

دفریپرون

Deferiprone
رده ATC V03AC02شکل‌ها قرص طولانی‌رهش، قرص جوشاندوز 500 mgبرند در ایران ۴
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

دفریپرون دارویی خوراکی از گروه آهن‌زداهاست که آهن اضافی تجمع‌یافته در بدن را به شکلی قابل‌دفع درمی‌آورد.

بیشتر برای چه؟

این دارو بیشتر برای کاهش اضافه‌بار آهن ناشی از تزریق‌های مکرر خون در تالاسمی ماژور به‌کار می‌رود، به‌ویژه وقتی دفروکسامین به‌تنهایی کافی نیست.

نکتهٔ ایمنی مهم

مهم‌ترین نکتهٔ ایمنی دفریپرون، احتمال کاهش شدید گویچه‌های سفید خون است؛ به همین دلیل انجام منظم آزمایش خون طبق برنامهٔ پزشک الزامی است.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر تب، گلودرد، زخم دهان یا علائم شبیه سرماخوردگی پیدا کردید، یا دربارهٔ بارداری، عوارض یا فراموش‌کردن یک نوبت دارو تردید دارید، حتماً با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Deferiprone
۰۲

معرفی دارو

دفریپرون (Deferiprone) دارویی خوراکی از ردهٔ آهن‌زداها (Iron Chelating Agents) است که برای کاهش بار اضافی آهن در بدن بیمارانی به‌کار می‌رود که به‌دلیل نیاز به تزریق مکرر خون—به‌ویژه در تالاسمی ماژور—دچار تجمع آهن در بافت‌های حیاتی مانند قلب و کبد شده‌اند. این دارو در بدن به آهن آزاد متصل می‌شود، کمپلکسی پایدار می‌سازد و آن را عمدتاً از طریق ادرار از بدن دفع می‌کند. برخلاف برخی آهن‌زداهای تزریقی، دفریپرون به‌صورت خوراکی مصرف می‌شود و همین موضوع پایبندی به درمان طولانی‌مدت را برای بسیاری از بیماران آسان‌تر می‌کند. هدف اصلی درمان، پیشگیری یا کندکردن آسیبی است که تجمع آهن می‌تواند به عضوهای بدن، به‌ویژه قلب، وارد کند. مصرف آن معمولاً زیر نظر پزشک متخصص خون و همراه با پایش منظم آزمایشگاهی انجام می‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • درمان اضافه‌بار آهن ناشی از تزریق مکرر خون در تالاسمی ماژور
  • کاهش آهن تجمع‌یافته در بافت قلب، برای پیشگیری از آسیب قلبی ناشی از آهن اضافی
  • مصرف در مواردی که دفروکسامین (Deferoxamine) به‌تنهایی کافی نیست یا قابل تحمل نیست
  • مصرف ترکیبی همراه دفروکسامین برای دفع مؤثرتر آهن، طبق صلاحدید متخصص
  • کنترل اضافه‌بار آهن در برخی دیگر از کم‌خونی‌های وابسته به تزریق خون، با نظر پزشک
۰۴

روش مصرف

دفریپرون را باید دقیقاً طبق برنامه‌ای که پزشک یا داروساز مشخص می‌کند مصرف کرد. نوع قرص در نحوهٔ مصرف فرق می‌کند: قرص طولانی‌رهش باید کامل بلعیده شود و نباید خرد یا جویده شود، درحالی‌که قرص جوشان پیش از مصرف باید در آب کافی حل و سپس نوشیده شود. مصرف همراه با غذا می‌تواند از ناراحتی گوارشی بکاهد. رعایت فاصله‌های منظم زمانی بین نوبت‌های دارو و پایبندی کامل به درمان اهمیت زیادی دارد، چون اثربخشی دفریپرون در دفع آهن به مصرف منظم وابسته است. این دارو را بدون هماهنگی با پزشک قطع نکنید، حتی اگر حال عمومی‌تان خوب باشد، چون اضافه‌بار آهن بدون علامت آشکار هم می‌تواند به قلب آسیب برساند. هرگونه سؤال دربارهٔ مقدار یا زمان دقیق مصرف را با پزشک یا داروساز خود در میان بگذارید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

اضافه‌بار آهن ناشی از تزریق مکرر خون در تالاسمی ماژور

بزرگسالاندوز شروع معمول ۷۵ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز است: برای قرص جوشان، ۲۵ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم هر ۸ ساعت؛ برای قرص طولانی‌رهش، همان دوز کل در ۲ نوبت تقریباً هر ۱۲ ساعت. درمان تا کنترل اضافه‌بار آهن ادامه می‌یابد و بر اساس نتایج پایش تنظیم می‌شود.
کودکاندر کودکان واجد شرایط، ۷۵ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز، با همان تقسیم‌بندی بر اساس نوع فرآورده؛ ادامه یا تغییر دوز باید توسط متخصص خون انجام شود.

قرص جوشان باید کاملاً در آب حل شود و قرص طولانی‌رهش کامل بلعیده شود. مصرف همراه غذا می‌تواند ناراحتی گوارشی را کمتر کند؛ فریتین هر ۲ تا ۳ ماه ارزیابی شود.

اضافه‌بار آهن قلبی و پیشگیری از آسیب قلبی ناشی از آهن اضافی

بزرگسالانمعمولاً ۷۵ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز؛ در موارد شدید یا نارسایی قلبی ناشی از آهن، ۷۵ تا ۱۰۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در شبانه‌روز ممکن است به‌صورت درمان ترکیبی با دفروکسامین استفاده شود. شکل جوشان در ۳ نوبت و شکل طولانی‌رهش در ۲ نوبت تقریباً هر ۱۲ ساعت مصرف می‌شود.
کودکاندر کودکان واجد شرایط، ۷۵ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز؛ در اضافه‌بار آهن قلبی شدید یا نیاز به درمان ترکیبی، مصرف فقط زیر نظر متخصص انجام شود.

پایش منظم آهن قلب و عملکرد قلب لازم است؛ افزایش دوز یا افزودن دفروکسامین فقط با نظر متخصص خون و قلب انجام شود.

اضافه‌بار آهن در صورت ناکافی‌بودن یا عدم تحمل دفروکسامین

بزرگسالاندوز معمول ۷۵ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز است؛ در صورت پاسخ ناکافی، دوز ممکن است بر اساس شاخص‌های آهن تا حداکثر ۱۰۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در شبانه‌روز تنظیم شود. قرص جوشان در ۳ نوبت و قرص طولانی‌رهش در ۲ نوبت تقریباً هر ۱۲ ساعت مصرف می‌شود.
کودکاندر کودکان واجد شرایط، ۷۵ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز، با تقسیم‌بندی متناسب با نوع فرآورده؛ تنظیم دوز بر عهده متخصص خون است.

در صورت عدم تحمل دفروکسامین، دفریپرون معمولاً به‌تنهایی مصرف می‌شود؛ هم‌زمانی دو دارو فقط با تجویز متخصص انجام شود.

درمان ترکیبی اضافه‌بار آهن همراه دفروکسامین

بزرگسالان۷۵ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز در ۳ نوبت؛ در اضافه‌بار شدید یا آسیب قلبی ناشی از آهن، ۷۵ تا ۱۰۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در شبانه‌روز ممکن است به‌عنوان داروی همراه لازم شود. دوز دفروکسامین جداگانه تعیین می‌شود؛ شکل طولانی‌رهش دفریپرون در ۲ نوبت تقریباً هر ۱۲ ساعت مصرف می‌شود.
کودکاندر کودکان واجد شرایط، ۷۵ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز؛ در درمان ترکیبی، دوز دفریپرون و دفروکسامین باید توسط متخصص خون تنظیم شود.

دو دارو ممکن است هم‌زمان یا در ساعات جداگانه مصرف شوند. در صورت کاهش بیش از حد ذخایر آهن، ادامه درمان ترکیبی باید بازبینی شود.

اضافه‌بار آهن ناشی از تزریق خون در برخی کم‌خونی‌های وابسته به تزریق

بزرگسالان۷۵ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز؛ بر اساس پاسخ، دوز ممکن است تا ۱۰۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در شبانه‌روز افزایش یابد. قرص جوشان در ۳ نوبت و قرص طولانی‌رهش در ۲ نوبت تقریباً هر ۱۲ ساعت مصرف می‌شود.
کودکاندر کودکان واجد شرایط، ۷۵ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز، با تقسیم‌بندی متناسب با نوع فرآورده و تحت نظر متخصص خون.

فقط پس از تأیید اضافه‌بار آهن ناشی از تزریق خون و با پایش فریتین و سایر شاخص‌های آهن هر ۲ تا ۳ ماه مصرف شود.

تنظیم دوز: دوز دقیق بر پایه وزن واقعی، شدت اضافه‌بار آهن، هدف درمان و نتایج آزمایش‌ها توسط پزشک تعیین می‌شود. در نارسایی کلیه از خفیف تا شدید و نارسایی خفیف تا متوسط کبدی معمولاً کاهش روتین دوز لازم نیست، اما در بیماری کلیوی مرحله نهایی یا نارسایی شدید کبدی اطلاعات کافی وجود ندارد؛ سالمندان به انتخاب محتاطانه و پایش نزدیک‌تر نیاز دارند. مجموع دوز روزانه معمولاً نباید از ۱۰۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن بیشتر شود. به‌دلیل خطر نوتروپنی و آگرانولوسیتوز، شمارش نوتروفیل، آنزیم‌های کبدی و ذخایر آهن باید منظم پایش شود؛ در صورت تب یا گلودرد، مصرف دارو و ارزیابی پزشکی باید فوراً انجام شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر پیش‌تر سابقهٔ کاهش شدید گویچه‌های سفید خون (نوتروپنی یا آگرانولوسیتوز) داشته‌اید، حتماً به پزشک بگویید
  • هر عفونت فعال، تب یا علائم شبیه سرماخوردگی را پیش از شروع دارو با پزشک در میان بگذارید
  • سابقهٔ بیماری کبدی یا کلیوی را به پزشک اطلاع دهید
  • فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و ویتامین‌های مصرفی—به‌ویژه هر دارویی که ممکن است روی گویچه‌های سفید اثر بگذارد—را به پزشک و داروساز بگویید
  • اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر می‌دهید، پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنید
  • اگر پیش‌تر به دفریپرون یا هر یک از اجزای آن حساسیت نشان داده‌اید، به پزشک اطلاع دهید
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • تهوع و گاهی استفراغ
  • درد شکم
  • درد مفاصل یا سفتی خفیف آن‌ها
  • سردرد
  • کاهش اشتها
  • تغییر رنگ ادرار به قهوه‌ای مایل به قرمز (معمولاً بی‌خطر و ناشی از دفع کمپلکس دارو-آهن)
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • تب، گلودرد، زخم دهان یا هر نشانهٔ شبیه عفونت: به‌دلیل احتمال کاهش شدید گویچه‌های سفید، بلافاصله مصرف دارو را متوقف کنید و با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید
  • زردی پوست یا چشم، خستگی شدید یا تیره‌شدن غیرمعمول ادرار: می‌تواند نشانهٔ آسیب کبدی باشد؛ سریع به پزشک مراجعه کنید
  • تورم یا درد شدید و پیش‌رونده در مفاصل که در فعالیت روزمره اختلال ایجاد کند: باید به پزشک اطلاع داده شود
  • نشانه‌های واکنش آلرژیک شدید مانند کهیر، تورم صورت و لب یا دشواری در تنفس: فوراً به اورژانس مراجعه کنید

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

دفریپرون می‌تواند با برخی داروهای دیگر تداخل داشته باشد. مصرف هم‌زمان آن با داروهایی که خود می‌توانند گویچه‌های سفید خون را کاهش دهند، خطر نوتروپنی را بیشتر می‌کند و معمولاً توصیه نمی‌شود. مصرف هم‌زمان با سایر آهن‌زداها یا فرآورده‌های حاوی آهن نیز باید فقط با نظر و پایش متخصص انجام شود. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه تداخل احتمالی پیش از شروع درمان بررسی شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

مصرف دفریپرون در بارداری معمولاً توصیه نمی‌شود، چون در مطالعات حیوانی نگرانی‌هایی دربارهٔ اثر آن بر جنین گزارش شده است؛ به همین دلیل زنان در سن باروری بهتر است دربارهٔ روش پیشگیری مطمئن با پزشک مشورت کنند. اطلاعات کافی دربارهٔ ورود این دارو به شیر مادر در دست نیست، پس مصرف در دوران شیردهی معمولاً توصیه نمی‌شود. هرگونه تصمیم دربارهٔ بارداری یا شیردهی باید حتماً با پزشک متخصص خون گرفته شود.

۱۰

نگهداری

دفریپرون را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نور مستقیم آفتاب نگه دارید؛ قرص جوشان به‌ویژه به رطوبت حساس است و بهتر است در بستهٔ اصلی خود بماند. دارو را دور از دید کودکان نگه دارید و پیش از هر مصرف تاریخ انقضا را بررسی کنید. داروهای تاریخ‌گذشته یا اضافی را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص طولانی‌رهش500 mg
قرص جوشان500 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۴ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
فریپروکس FERRIPROX
100 TABLET, DELAYED RELEASE in 1 BOTTLE in 1 CARTON
Apotex Inc
قرص طولانی‌رهش
آوی دفرون AVIDEFERONE
80 TABLET, DELAYED RELEASE in 8 BLISTER PACK in 1 BOX · 12 TABLET, EFFERVESCENT in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی آوه سینا
قرص طولانی‌رهشقرص جوشان
دفریپرون 500 میلی گرم DEFERIPRONE 500 MG
12 TABLET, EFFERVESCENT in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی آوه سینا
قرص جوشان
دفریپرون500میلی گرم DEFERIPRONE 500MG
80 TABLET, DELAYED RELEASE in 8 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی آوه سینا
قرص طولانی‌رهش
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا باید هنگام مصرف دفریپرون مرتب آزمایش خون بدهم؟
چون این دارو در برخی افراد می‌تواند تعداد گویچه‌های سفید خون را به‌شدت کاهش دهد و این وضعیت در مراحل اولیه معمولاً علامت آشکاری ندارد. آزمایش منظم خون به پزشک کمک می‌کند این مشکل زودتر شناسایی شود، پس نباید نوبت‌های آزمایش را حذف کرد.
۰۲آیا تغییر رنگ ادرار به قهوه‌ای یا قرمز هنگام مصرف دفریپرون خطرناک است؟
این تغییر رنگ در بسیاری از بیماران دیده می‌شود و معمولاً نتیجهٔ طبیعی دفع کمپلکس دارو و آهن از راه ادرار است، نه نشانهٔ خطر. با این‌حال اگر نگران هستید یا این تغییر با علائم دیگری همراه شد، آن را با پزشک در میان بگذارید.
۰۳آیا دفریپرون را می‌توان همراه با دفروکسامین مصرف کرد؟
در برخی بیماران، پزشک ممکن است این دو آهن‌زدا را برای دفع مؤثرتر آهن، به‌ویژه از بافت قلب، به‌صورت ترکیبی تجویز کند. این تصمیم فقط باید توسط متخصص خون و با پایش دقیق گرفته شود.
۰۴اگر یک نوبت از دفریپرون را فراموش کنم چه باید بکنم؟
به‌طورکلی اگر فاصلهٔ زیادی تا نوبت بعدی نمانده باشد، نوبت فراموش‌شده را نادیده بگیرید و هرگز دوز را دوبرابر نکنید. برای دستورالعمل دقیق‌تر، همان راهنمایی را که پزشک یا داروساز داده دنبال کنید.
۰۵اگر حین مصرف دفریپرون دچار تب یا گلودرد شدم چه باید بکنم؟
این می‌تواند نشانهٔ کاهش خطرناک گویچه‌های سفید خون باشد. مصرف دارو را متوقف کنید و بی‌درنگ با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید تا آزمایش خون انجام شود.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۶ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۴ برند از ۲ سازنده، در گروه V03AC02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.