سدیم نیتریت

سدیم نیتریت نمکی معدنی و محلولی تزریقی است که در ردهٔ داروهای پادزهر (آنتی‌دوت) طبقه‌بندی می‌شود و کاربردی کاملاً تخصصی و اورژانسی دارد. مکانیسم اثر آن بر پایهٔ تبدیل بخشی از هموگلوبین خون به مت‌هموگلوبین است؛ مت‌هموگلوبین تمایل زیادی به یون سیانید دارد و آن را از آنزیم حیاتی تنفس سلولی جدا می‌کند و اجازه می‌دهد سلول‌ها دوباره اکسیژن مصرف کنند. این دارو معمولاً بلافاصله همراه با سدیم تیوسولفات تزریق می‌شود تا سیانید آزادشده به شکل بی‌خطرتری از بدن دفع شود. مصرف سدیم نیتریت منحصراً در محیط بیمارستانی و توسط تیم درمان آموزش‌دیده انجام می‌شود و هیچ‌گاه به‌صورت خانگی یا خودسرانه تجویز نمی‌شود.

چون سدیم نیتریت پادزهر اورژانسی مسمومیت سیانید است، تزریق آن همیشه توسط پزشک یا تیم درمان آموزش‌دیده، به‌صورت وریدی و آهسته و در محیط بیمارستان یا اورژانس انجام می‌شود؛ این دارو هرگز در منزل یا بدون نظارت پزشکی مصرف نمی‌شود. سرعت و مقدار تزریق را پزشک بر اساس وزن بیمار، شدت مسمومیت و پاسخ بالینی تعیین می‌کند و در طول تزریق، فشار خون و میزان مت‌هموگلوبین بیمار به‌دقت پایش می‌شود. بلافاصله پس از سدیم نیتریت، معمولاً سدیم تیوسولفات نیز از همان مسیر وریدی تزریق می‌شود تا اثر پادزهری کامل شود. جزئیات اجرا کاملاً بر عهدهٔ تیم درمان است و بیمار یا همراهان نیازی به تصمیم‌گیری دربارهٔ آن ندارند.

سدیم نیتریت می‌تواند اثر داروهای پایین‌آورندهٔ فشار خون و گشادکننده‌های عروقی را تشدید کند و افت فشار خون را عمیق‌تر کند. هم‌زمانی با موادی که خود باعث افزایش مت‌هموگلوبین می‌شوند نیز خطر مت‌هموگلوبینمی بیش‌ازحد را بالا می‌برد. چون این دارو تنها در شرایط اورژانسی و توسط پزشک تجویز می‌شود، فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و بیماری‌های زمینه‌ای بیمار باید هرچه سریع‌تر در اختیار تیم درمان قرار گیرد تا تداخل‌های احتمالی در نظر گرفته شود.