کلرید روی/کلرید مس/کلرید منگنز/سلنیت سدیم پنجآبه/فلوراید سدیم/یدید پتاسیم
این دارو یک محلول تزریقی حاوی شش عنصر کممقدار است: روی، مس، منگنز، سلنیوم، فلوراید و ید. این عناصر برای تکمیل تغذیه وریدی، بهویژه در نوزادان و کودکان، به کار میروند.
بیشتر برای نوزادان نارس یا کامل، شیرخواران و کودکان نیازمند تغذیه وریدی استفاده میشود؛ بهخصوص وقتی دریافت کافی از راه گوارش ممکن نیست. هدف آن تأمین نیاز پایه عناصر کممقدار است، نه جایگزینکردن کل تغذیه.
این کنسانتره هرگز نباید مستقیم یا رقیقنشده تزریق شود و فقط باید به محلول تغذیه وریدی سازگار، با روش استریل، اضافه شود. بیماری ویلسون و اختلال مهم کبد، صفرا یا کلیه میتواند خطر تجمع عناصر را بالا ببرد.
پیش از دریافت، حساسیت به ید یا اجزای فرآورده، بیماری ویلسون، بیماری کبدی یا کلیوی و همه داروها و مکملهای کودک را اعلام کنید. بروز تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، یا علائم دریافت بیش از حد، نیازمند اطلاع فوری به تیم درمان است.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
پدیتریس یک فرآورده تغذیه وریدی حاوی عناصر کممقدار است که روی، مس، منگنز، سلنیوم، فلوراید و ید را فراهم میکند. این مواد در فعالیت آنزیمها، رشد و سوختوساز، خونسازی، دفاع آنتیاکسیدانی و عملکرد تیروئید نقش دارند. فرآورده برای نوزادان و کودکانی به کار میرود که به تغذیه وریدی نیاز دارند و تنها بخشی از این تغذیه را تأمین میکند. پدیتریس جای پروتئین، چربی، قند، ویتامینها یا املاح اصلی را نمیگیرد.
موارد مصرف
- تأمین نیاز پایه عناصر کممقدار در تغذیه وریدی نوزادان نارس
- تأمین نیاز پایه عناصر کممقدار در تغذیه وریدی نوزادان کامل، شیرخواران و کودکان
- تکمیل محلولهای تغذیه وریدی کودکانی که موقتاً نمیتوانند به اندازه کافی از راه گوارش تغذیه شوند
- کمک به پیشگیری از کمبود این عناصر در دورههای طولانی تغذیه وریدی، همراه با پایش آزمایشگاهی
روش مصرف
این فرآورده فقط بهصورت انفوزیون وریدی و پس از رقیقشدن در محلول تغذیه وریدی سازگار، مانند محلول گلوکز یا آمینواسید، توسط تیم درمان داده میشود. تزریق مستقیم یا رقیقنشده خطرناک است و نباید در منزل یا بهطور خودسرانه با داروها و افزودنیهای دیگر مخلوط شود. مقدار، سرعت و مدت انفوزیون بر اساس سن، وزن، وضعیت تغذیه، عملکرد کبد و کلیه و نتایج آزمایشها تعیین میشود. در صورت قطع برنامه یا جاافتادن نوبت، مقدار جبرانی اضافه نشود و تصمیمگیری به تیم درمان سپرده شود.
پیش از مصرف بدانید
- سابقه حساسیت به ید، هر یک از اجزای فرآورده یا واکنش قبلی به محلولهای عناصر کممقدار را اطلاع دهید.
- در بیماری ویلسون یا هر اختلال شناختهشده تجمع مس، این فرآورده نباید دریافت شود.
- وجود بیماری کبد یا مجاری صفراوی، بهویژه اختلال خروج صفرا، میتواند دفع مس و منگنز را کاهش دهد و باید پیش از مصرف اعلام شود.
- در بیماری کلیه، دفع برخی عناصر کاهش مییابد و ممکن است تنظیم فرآورده و پایش آزمایشگاهی بیشتری لازم باشد.
- سابقه بیماری تیروئید یا مصرف فرآوردههای حاوی ید و مکملهای معدنی را با پزشک در میان بگذارید.
- فهرست همه داروها، مکملها و اجزای تغذیه وریدی را اعلام کنید؛ بهویژه پنیسیلامین و داروهای کورتونی. در تغذیه وریدی طولانی یا هنگام از دستدادن زیاد عناصر، پایش آزمایشگاهی اهمیت بیشتری دارد.
عوارض احتمالی
- در مصرف صحیح، عارضه شایع و مشخصی برای خودِ این فرآورده گزارش نشده است.
- کهیر یا خارش منتشر، تورم لب، صورت یا گلو، خسخس، تنگی نفس یا ضعف ناگهانی میتواند نشانه واکنش حساسیتی شدید باشد؛ فوراً به پرستار اطلاع دهید و در صورت تنگی نفس یا تورم گلو فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد، قرمزی، گرمی، تورم یا سفتی در مسیر رگ میتواند نشانه التهاب سطحی رگ باشد؛ فوراً به پرستار اطلاع دهید تا محل انفوزیون بررسی شود.
- بزرگشدن گردن، تپش قلب، لرزش، خستگی شدید یا خوابآلودگی غیرمعمول پس از دریافت طولانی یا بیش از نیاز میتواند با اختلال تیروئید مرتبط باشد؛ سریع به پزشک اطلاع دهید.
- تهوع، استفراغ، سردرد، خوابآلودگی، ضعف، بیاشتهایی، لرزش یا تعریق پس از خطای دارویی یا تجمع عناصر نیازمند ارزیابی سریع پزشکی است؛ مقدار بعدی بدون دستور پزشک دریافت نشود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرف همزمان روی با پنیسیلامین میتواند اثر پنیسیلامین را کاهش دهد. داروهای کورتونی با مصرف زیاد یا طولانی ممکن است دفع مس از ادرار را افزایش دهند. این محلول بهدلیل خطر رسوب نباید خودسرانه با داروها یا افزودنیهای دیگر مخلوط شود و فقط با محلولهای تغذیه وریدی سازگار، طبق دستور مرکز درمانی، ترکیب میشود. مصرف همزمان مکملهای حاوی روی، مس، منگنز، سلنیوم یا ید میتواند دریافت کلی را بیش از حد کند. چون فرآورده وریدی است، تداخل مستقیم با غذا یا الکل مطرح نیست. فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
داده کافی درباره مصرف این ترکیب در بارداری و شیردهی وجود ندارد. اگر فرد باردار یا شیرده به تغذیه وریدی نیاز داشته باشد، پزشک باید ضرورت مصرف، مجموع عناصر دریافتی و عملکرد کبد و کلیه را ارزیابی کند. درباره عبور همه اجزای فرآورده به شیر مادر اطلاعات کافی در دست نیست.
نگهداری
در بستهبندی اصلی، در دمای حداکثر بیستوپنج درجه، دور از نور و یخزدگی و دور از دسترس کودکان نگهداری شود. اگر محلول کدر یا حاوی ذرات بود، استفاده نشود و تاریخ انقضا بررسی شود. ویال بازشده برای نوبت بعد نگهداری نشود و محلول آمادهشده فقط در مهلت تعیینشده توسط مرکز درمانی مصرف شود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا پدیتریس را میتوان مستقیم تزریق کرد؟
۰۲پدیتریس برای چه سنی است؟
۰۳اگر کودک بیماری کبد یا کلیه داشته باشد، میتواند پدیتریس دریافت کند؟
۰۴آیا پدیتریس جای غذا، شیر یا مولتیویتامین را میگیرد؟
۰۵در تغذیه وریدی طولانی، چه پایشی لازم است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۲ سازنده، در گروه V03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.