اسید استیک
اسید استیک محلولی موضعیِ ضدعفونیکننده از دستهٔ «سایر فرآوردههای درمانی» است که با افزایشِ اسیدیّتِ محیط، از رشدِ برخی باکتریها و قارچها جلوگیری میکند.
بیشتر برای قطرهچکانی یا شستوشوی موضعیِ مجرای گوش در عفونتهای گوشِ خارجی، و گاهی برای شستوشوی موضعیِ برخی زخمهای آلوده، طبقِ تجویزِ پزشک به کار میرود.
این محلول فقط برای مصرفِ موضعی است؛ نباید بلعیده شود یا وارد چشم گردد، و در صورتِ پارگیِ پردهٔ گوش باید با احتیاطِ ویژه و تنها زیرِ نظرِ پزشک استفاده شود.
اگر درد یا ترشحِ گوش شدید شود، پس از چند روز مصرف بهبودی حاصل نشود، یا نشانههای حساسیت مانند خارش و تورم ظاهر شود، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
اسید استیک یک ترکیبِ اسیدیِ ساده است که در غلظتِ دارویی بهصورتِ محلولِ موضعی تهیه میشود و در ردهٔ «سایر فرآوردههای درمانی» جای میگیرد. برخلافِ بسیاری از داروها، اثرِ آن وابسته به گیرندههای بدن نیست، بلکه صرفاً بر پایهٔ اسیدیکردنِ محیطِ موضعی عمل میکند؛ با افزایشِ اسیدیّتِ محلِ مصرف، شرایط برای رشدِ برخی باکتریها—بهویژه سودوموناس—و قارچها نامساعد میشود. کاربردِ اصلیِ آن مقابله با التهاب و عفونتِ مجرای گوشِ خارجی است و در برخی موارد نیز برای شستوشوی موضعیِ زخم به کار میرود. این فرآورده فقط برای مصرفِ خارجی و موضعی طراحی شده و هرگز نباید خورده شود یا وارد چشم گردد.
موارد مصرف
- شستوشو یا قطرهچکانیِ مجرای گوشِ خارجی در التهاب و عفونتِ گوشِ خارجی
- پیشگیری از عفونتِ گوشِ خارجی در افرادِ مستعد—مانند شناگران—طبقِ نظرِ پزشک
- کمک به بازگرداندنِ اسیدیّتِ طبیعیِ مجرای گوش پس از تجمعِ رطوبت
- شستوشوی موضعیِ برخی زخمها یا سوختگیهای آلوده، بهویژه در آلودگی به باکتریِ سودوموناس، تنها زیرِ نظرِ تیمِ درمانی
روش مصرف
نحوهٔ دقیقِ مصرف—تعدادِ قطره یا دفعاتِ شستوشو در روز—را پزشک یا داروساز بر اساسِ نوعِ عفونت و شرایطِ فرد تعیین میکند و باید دقیقاً همان دستور رعایت شود. پیش از قطرهچکانی در گوش، بهتر است ظرفِ دارو چند دقیقه در دست نگه داشته شود تا محلول کمی به دمای بدن نزدیک شود، زیرا محلولِ خیلی سرد میتواند سرگیجه یا ناراحتی ایجاد کند. پس از قطرهچکانی، معمولاً توصیه میشود چند دقیقه سر به همان سو خم بماند تا محلول در مجرای گوش اثر کند. حتی اگر نشانهها زودتر بهبود یافت، دورهٔ درمان را بدونِ مشورت با پزشک قطع نکنید تا عفونت کاملاً از بین برود. این محلول را وارد چشم نکنید و در صورتِ پاشیدنِ تصادفی به چشم، بلافاصله با آبِ فراوان بشویید و به پزشک اطلاع دهید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
التهاب و عفونت گوش خارجی
جرم و ترشحات باید پیش از مصرف بهآرامی پاک شوند. در سوراخ بودن پردهٔ گوش یا وجود لولهٔ تهویه، مصرف نشود.
پیشگیری از عفونت گوش خارجی در افراد مستعد، از جمله شناگران
فقط در صورت سالم بودن پردهٔ گوش و با تجویز پزشک استفاده شود؛ از مصرف خودسرانه در کودکان خودداری کنید.
کمک به بازگرداندن اسیدیّت طبیعی مجرای گوش پس از تجمع رطوبت
در صورت درد شدید، ترشح، تب یا کاهش شنوایی، معاینهٔ پزشکی لازم است؛ در سوراخ بودن پردهٔ گوش مصرف نشود.
شستوشوی موضعی برخی زخمها یا سوختگیهای آلوده، بهویژه در آلودگی با سودوموناس
فقط با محلول استریل و در محیط درمانی؛ از مصرف محلول گوش یا اسید استیک غلیظ روی زخم خودداری شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به اسید استیک یا سایر محلولهای موضعیِ گوش حساسیت داشتهاید، حتماً به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر پردهٔ گوش (پردهٔ صماخ) شما پاره یا سوراخ شده یا احتمالِ آن وجود دارد، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- اگر لولهٔ تهویهٔ گوش دارید یا اخیراً جراحیِ گوش داشتهاید، این موضوع را به پزشک اطلاع دهید.
- در صورتِ وجودِ زخمِ بازِ گسترده، دردِ شدید، تب یا ترشحِ چرکیِ غیرعادی در ناحیهٔ گوش، پیش از مصرفِ خودسرانهٔ این محلول با پزشک مشورت کنید.
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا داروی دیگری—از جمله سایر قطرههای گوش—مصرف میکنید، پزشک یا داروساز را در جریان بگذارید.
عوارض احتمالی
- سوزش یا گزگزِ خفیف و گذرا در محلِ مصرف، بهویژه در چند دقیقهٔ نخست
- قرمزی یا تحریکِ خفیفِ موضعی
- احساسِ خارشِ ملایم در مجرای گوش
- طعمِ نامطبوعِ گذرا در صورتِ ورودِ اندکی از محلول به گلو
- دردِ شدید، تورم یا قرمزیِ فزاینده در گوش یا محلِ مصرف — در این صورت مصرف را متوقف کنید و به پزشک مراجعه کنید.
- نشانههای واکنشِ آلرژیک مانند خارشِ شدید، کهیر یا تورمِ صورت و لبها — در صورتِ بروز، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- کاهشِ ناگهانیِ شنوایی، وزوزِ گوش یا سرگیجهٔ شدید پس از مصرف — مصرف را قطع کنید و با پزشک تماس بگیرید.
- ترشحِ خونی یا افزایشِ ترشحِ چرکی از گوش پس از چند روز مصرف — نشانهٔ نیازِ به بازبینیِ درمان توسطِ پزشک است.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
چون اسید استیک بهصورتِ موضعی و در سطحِ محدودی از پوست یا مجرای گوش به کار میرود، جذبِ سیستمیک و تداخلِ دارویی گسترده برای آن شناختهنشده است. بااینحال، مصرفِ همزمان با سایر قطرهها یا محلولهای موضعیِ گوش بدونِ هماهنگی با پزشک میتواند اثرِ درمانی را تغییر دهد یا تحریکِ مجرای گوش را بیشتر کند. فهرستِ کاملِ داروها، قطرهها و مکملهایت را—از جمله فرآوردههای بدونِ نسخه—به پزشک و داروساز بگویید تا از هرگونه ناسازگاریِ احتمالی مطمئن شوید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ اختصاصی و گستردهای دربارهٔ مصرفِ اسید استیکِ موضعی در بارداری و شیردهی در دسترس نیست، اما بهدلیلِ جذبِ سیستمیکِ بسیار محدود در مصرفِ موضعی و کوتاهمدت، خطرِ قابلِتوجهی برای جنین یا شیرخوار گزارشنشده است. بااینحال، هر خانمِ باردار یا شیردهی پیش از استفاده باید موضوع را با پزشک یا داروساز خود در میان بگذارد تا متناسب با شرایطِ فردی تصمیمگیری شود.
نگهداری
این محلول را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و رطوبت نگه دارید، مگر آنکه روی بستهٔ دارو دستورِ دیگری قید شده باشد. درِ ظرف را پس از هر بار مصرف محکم ببندید تا آلوده نشود و همیشه پیش از استفاده تاریخِ انقضا را بررسی کنید. اگر رنگ یا بویِ محلول تغییرِ غیرعادی کرد، از مصرفِ آن خودداری کنید. این دارو را دور از دسترسِ کودکان نگه دارید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| محلول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوان اسید استیک را بدونِ دستورِ پزشک برای گوشِ دردناک استفاده کرد؟
۰۲چرا در صورتِ پارگیِ پردهٔ گوش، مصرفِ این محلول احتیاطِ بیشتری میخواهد؟
۰۳اگر بعد از چند روز مصرف بهبودی حس نشود، باید چه کرد؟
۰۴آیا مصرفِ اسید استیک در گوشِ کودکان با بزرگسالان فرق دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه V03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.