بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · متفرقه

الکل ۷۰٪

Alcohol 70 %
رده ATC V03شکل محلولبرند در ایران ۵
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

الکل ۷۰٪ محلولی از اتانولِ رقیق‌شده در آب است که برای ضدعفونیِ پوست و سطوح به کار می‌رود.

بیشتر برای چه؟

بیشترین کاربردِ آن ضدعفونیِ پوست پیش از تزریق یا نمونه‌گیریِ خون، و نیز گندزداییِ سطوح و وسایلِ پزشکی است.

نکتهٔ ایمنی مهم

این محصول فقط مصرفِ خارجی دارد و هرگز نباید خورده شود یا روی چشم، مخاط و زخمِ باز به کار رود. به‌دلیلِ قابلیتِ اشتعال، آن را دور از شعله و حرارت نگه‌داری کنید.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر قرار است روی زخم، سوختگی یا پوستِ نوزاد استفاده شود، یا پس از مصرف واکنشِ پوستیِ غیرعادی یا خوردنِ تصادفی رخ دهد، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

۰۲

معرفی دارو

الکل ۷۰٪ محلولی از اتانول (Ethanol) در آب است که در گروهِ ضدعفونی‌کننده‌ها و گندزداهای موضعی قرار می‌گیرد. این ماده با از بین‌بردنِ ساختارِ پروتئینی و غشای میکروب‌ها، آن‌ها را غیرفعال می‌کند. غلظتِ ۷۰ درصد به‌طور ویژه انتخاب شده است، زیرا وجودِ آب باعث می‌شود الکل کندتر از حالتِ خالص تبخیر شود و زمانِ کافی برای اثرگذاری روی باکتری‌ها و بسیاری از ویروس‌ها داشته باشد. این محصول تنها روی پوستِ سالم و سطوح کاربرد دارد و هیچ اثرِ درمانیِ خوراکی یا داخلی ندارد. در ایران با نام‌هایی مانندِ اتانول یا الکلِ طبی نیز شناخته می‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • ضدعفونیِ پوست پیش از تزریقِ عضلانی، زیرجلدی یا وریدی
  • گندزداییِ پوست پیش از نمونه‌گیریِ خون یا سنجشِ قندِ خون با گلوکومتر
  • ضدعفونیِ سطوح و ابزارهای پزشکی، مانندِ دماسنج
  • ضدعفونیِ موقتِ دست‌ها در نبودِ آب و صابون
۰۴

روش مصرف

الکل ۷۰٪ فقط برای مصرفِ خارجی است و هرگز نباید خورده یا تزریق شود. برای ضدعفونیِ پوست، مقدارِ کمی از محلول را با پنبه یا گازِ استریل روی ناحیهٔ موردنظر بمالید و پیش از تزریق یا نمونه‌گیری اجازه دهید چند ثانیه در هوا کاملاً خشک شود؛ این کار هم اثرِ ضدمیکروبی را بیشتر می‌کند و هم سوزشِ محلِ تزریق را کاهش می‌دهد. از ریختنِ حجمِ زیاد روی پوست و تماس با چشم، مخاط یا زخمِ باز خودداری کنید. آن را در فضایی با تهویهٔ مناسب و دور از هرگونه شعله، جرقه یا وسیلهٔ گرمازا به کار ببرید، چون بخارِ آن به‌سرعت آتش می‌گیرد. برای مواردِ خاص، مانندِ مراقبت از زخم یا کاتتر، از دستورِ مستقیمِ پزشک یا پرستارِ خود پیروی کنید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

ضدعفونیِ پوست پیش از تزریقِ عضلانی، زیرجلدی یا وریدی

بزرگسالانمقدار کافی از محلول را روی پوست محل تزریق بمالید و پیش از واردکردن سوزن اجازه دهید کاملاً در هوا خشک شود؛ پیش از هر تزریق تکرار شود.
کودکانمقدار کافی مانند بزرگسالان، با خشک‌شدن کامل پوست پیش از تزریق.

فقط روی پوست سالم استفاده شود؛ از تماس با زخم باز، چشم و مخاط خودداری کنید.

گندزداییِ پوست پیش از نمونه‌گیریِ خون یا سنجشِ قندِ خون با گلوکومتر

بزرگسالانمقدار کافی از محلول را روی محل نمونه‌گیری بمالید و پیش از سوراخ‌کردن پوست اجازه دهید کاملاً خشک شود؛ پیش از هر نوبت نمونه‌گیری تکرار شود.
کودکانمقدار کافی مانند بزرگسالان و با خشک‌شدن کامل پوست پیش از نمونه‌گیری.

الکلِ باقی‌مانده می‌تواند باعث سوزش و خطای احتمالی در سنجش قند شود.

ضدعفونیِ سطوح و ابزارهای پزشکی، مانندِ دماسنج

بزرگسالانپس از پاک‌کردن آلودگی قابل مشاهده، مقدار کافی برای مرطوب‌کردن کامل سطح یا ابزار بمالید و طبق دستور فرآورده یا وسیله تا خشک‌شدن کامل صبر کنید؛ در صورت نیاز تکرار شود.

برای سطوح و ابزارهای سازگار با الکل؛ جایگزین استریل‌کردن ابزارهای تهاجمی نیست و قابل‌اشتعال است.

ضدعفونیِ موقتِ دست‌ها در نبودِ آب و صابون

بزرگسالانمقدار کافی برای پوشاندن همه سطوح دست‌ها را بمالید و به مدت ۲۰ تا ۳۰ ثانیه تا خشک‌شدن کامل دست‌ها مالش دهید؛ در صورت نیاز تکرار شود.
کودکانمقدار کافی برای پوشاندن همه سطوح دست‌ها، با نظارت بزرگسال و مالش ۲۰ تا ۳۰ ثانیه تا خشک‌شدن کامل.

برای دست‌های آشکارا کثیف یا چرب، شست‌وشو با آب و صابون لازم است؛ از تماس با چشم و بلعیدن جلوگیری شود.

تنظیم دوز: این فرآورده برای مصرف خارجی و موضعی است؛ در سالمندان و افراد مبتلا به نارسایی کلیه یا کبد معمولاً تنظیم دوز لازم نیست. مقدار دقیق و دفعات مصرف باید بر اساس کاربرد و اندازه موضع، طبق نظر پزشک یا کادر درمان تعیین شود؛ از بلع و استفاده نزدیک شعله یا حرارت خودداری کنید.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر پیش‌تر به الکل یا محصولاتِ حاویِ آن حساسیت یا واکنشِ پوستی داشته‌اید، به داروساز اطلاع دهید.
  • برای استفاده روی زخمِ باز، سوختگی یا پوستِ به‌شدت آسیب‌دیده، تنها طبقِ نظرِ پزشک اقدام کنید.
  • برای نوزادان، به‌ویژه نوزادانِ نارس، مصرفِ آن روی پوست باید محدود و زیرِ نظرِ پزشک باشد.
  • این محلول برای خوردن نیست؛ مطمئن شوید کودکان به آن دسترسی ندارند، چون خوردنِ حتی مقدارِ کم می‌تواند مسموم‌کننده باشد.
  • در نزدیکیِ شعلهٔ باز، سیگارِ روشن یا منبعِ برق و گرما از آن استفاده نکنید، چون بخارش قابلِ اشتعال است.
  • اگر باردار یا شیرده هستید و قصدِ مصرفِ گسترده یا مکرر دارید، پیش از استفاده با داروساز مشورت کنید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • خشکیِ پوست در محلِ مصرف
  • سوزش یا گزگزِ خفیف و گذرا هنگامِ مصرف
  • قرمزیِ موقتِ پوست
  • زبری یا پوسته‌پوسته‌شدنِ پوست در صورتِ مصرفِ مکرر
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • خارشِ شدید، تاول یا تورمِ گسترده در محلِ مصرف (نشانهٔ واکنشِ حساسیتی) — مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید.
  • سوختگی یا زخمِ پوستی، به‌ویژه در نوزادان یا پس از استفادهٔ طولانی و بسته — سریع به پزشک مراجعه کنید.
  • پاشیدنِ محلول به چشم و بروزِ سوزش یا تاریِ دید — چشم را فوراً با آبِ فراوان بشویید و به پزشک مراجعه کنید.
  • علائمِ خوردنِ تصادفی مانندِ تهوع، گیجی، خواب‌آلودگیِ شدید یا مشکل در تنفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

الکل ۷۰٪ فقط روی پوست به کار می‌رود و به‌طورِ معمول جذبِ قابل‌توجهی وارد جریانِ خون نمی‌شود؛ بنابراین تداخلِ دارویی سیستمیک مانندِ داروهای خوراکی یا تزریقی ندارد. با این حال، آن را با سایر موادِ ضدعفونی‌کننده مانندِ سفیدکننده یا محصولاتِ حاویِ کلر مخلوط نکنید، زیرا واکنشِ شیمیایی و گازهای محرک ایجاد می‌شود. اگر هم‌زمان از پماد، چسب یا محصولِ موضعیِ دیگری روی همان ناحیه از پوست استفاده می‌کنید، اجازه دهید پیش از استفادهٔ بعدی پوست کاملاً خشک شود. برای اطمینان، فهرستِ داروها و محصولاتی را که مصرف می‌کنید به داروسازِ خود بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

استفادهٔ موضعی و محدود از الکل ۷۰٪ برای ضدعفونیِ پوست در دورانِ بارداری و شیردهی معمولاً بی‌خطر در نظر گرفته می‌شود، چون جذبِ آن از پوستِ سالم بسیار اندک است. با این حال، از مصرفِ حجمِ زیاد یا مکررِ آن روی سطحِ بزرگی از بدن خودداری کنید. در دورانِ شیردهی نیز مراقب باشید محلولِ باقی‌مانده روی پوستِ اطرافِ سینه، پیش از تغذیهٔ نوزاد، کاملاً خشک یا پاک شده باشد. برای هر نگرانیِ خاص با پزشک یا داروسازِ خود مشورت کنید.

۱۰

نگهداری

الکل ۷۰٪ را در ظرفِ دربسته و در دمای اتاق، دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و هرگونه منبعِ حرارت، شعله یا جرقه نگه‌داری کنید، زیرا بسیار قابلِ اشتعال است. پس از هر بار استفاده، درِ ظرف را محکم ببندید تا از تبخیر و کاهشِ غلظتِ آن جلوگیری شود. آن را همیشه دور از دسترسِ کودکان نگه‌دارید و هرگز در ظرفِ بدونِ برچسب یا شبیهِ ظرفِ نوشیدنی قرار ندهید. پیش از مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
محلول70 %
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۵ برند از ۱۹ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
اتانول ETHANOL
1 LITER in 1 BOTTLE
الکل طبی آذربایجان
محلول
اتانول ETHANOL
1 LITER in 1 BOTTLE · 5 LITER in 1 GALLON
الین الکل کاسپین
محلول
اتانول ETHANOL
1 LITER in 1 BOTTLE · 5 LITER in 1 GALLON
تقطیر خراسان
محلول
اتانول ETHANOL
2.5 LITER in 1 BOTTLE
تولیدی الکل و مواد غذایی ویسیان خرم آباد
محلول
اتانول ETHANOL
1 LITER in 1 BOTTLE
تولیدی جهان خرما گروه دویست وچهل
محلول
الکل اتیلیک ETHYL ALCOHOL
1 LITER in 1 BOTTLE · 5 LITER in 1 BOTTLE
تولیدی زکریا جهرم
محلول
اتانول 70 % ETHANOL 70 %
1 LITER in 1 BOTTLE · 5 LITER in 1 BOTTLE
جنوب اتانول
محلول
اتانول ETHANOL
5 LITER in 1 BOTTLE · 1 LITER in 1 BOTTLE
جهان الکل طب اراک
محلول
اتانول ETHANOL
1 LITER in 1 BOTTLE · 5 LITER in 1 DRUM · 2.5 LITER in 1 BOTTLE
خمیرمایه و الکل رازی
محلول
الکل اتیلیک طبی ETHANOL(C2H5OH)
1 LITER in 1 BOTTLE
خمیرمایه و الکل رازی
محلول
الکل اتیلیک ETHYL ALCOHOL
5 LITER in 1 GALLON · 1 LITER in 1 BOTTLE
زیست فرآورده سپاهان
محلول
اتانول ETHANOL
1 LITER in 1 BOTTLE · 5 LITER in 1 GALLON
سیمین تاک
محلول
اتانول ETHANOL
1 LITER in 1 BOTTLE
شماره 1 خرمشهر
محلول
اتانول طبی 70 درصد 5 لیتری ETHANOL 70 %
شماره 1 خرمشهر
محلول
اتانول ETHANOL
1 LITER in 1 BOTTLE · 5 LITER in 1 GALLON
صنایع بیولوژیکی سرهنگ شهید رسولی تعاونی ایثارگران ششصد و نود شش خرم آباد
محلول
اتانول طبی ETHANOL
1 LITER in 1 BOTTLE
صنایع شیمیائی اتانول غدیر
محلول
الکل اتانول طبی 70 درصد 1 لیتر ETHANOL 70% 1 LITER
1 LITER in 1 BOTTLE
صنایع شیمیائی داروئی هامون طب مرکزی
محلول
اتانول ETHANOL
1 LITER in 1 BOTTLE
فرآورده های طبی الکلی نیک نامان ارگ
محلول
اتانول ETHANOL
1 LITER in 1 BOTTLE · 5 LITER in 1 GALLON · 5 LITER in 1 BOTTLE
نگین فام طب
محلول
اتانول ETHANOL
5 LITER in 1 GALLON · 1 LITER in 1 BOTTLE · 5 LITER in 1 BOTTLE
پارس الکل
محلول
اتانول ETHANOL
1 LITER in 1 BOTTLE · 5 LITER in 1 GALLON
کیمیا الکل زنجان
محلول
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا می‌توان الکل ۷۰٪ را مستقیماً روی زخمِ باز ریخت؟
معمولاً توصیه نمی‌شود، چون می‌تواند به بافتِ تازه آسیب بزند و روندِ بهبودِ زخم را کند کند. برای ضدعفونیِ زخم بهتر است از محلولی استفاده کنید که پزشک یا داروساز توصیه می‌کند، و الکل ۷۰٪ را بیشتر برای پوستِ سالم، مانندِ محلِ تزریق، نگه دارید.
۰۲چرا الکل ۷۰٪ برای ضدعفونی مؤثرتر از الکلِ خالص یا بسیار غلیظ است؟
وجودِ آب در این غلظت باعث می‌شود الکل کندتر تبخیر شود و زمانِ بیشتری برای ازبین‌بردنِ میکروب‌ها روی پوست داشته باشد. الکلِ بسیار غلیظ برعکس، خیلی سریع تبخیر می‌شود و فرصتِ کافی برای اثرگذاری پیدا نمی‌کند.
۰۳آیا الکل ۷۰٪ برای ضدعفونیِ دست به‌جایِ شستنِ دست کافی است؟
برای مواقعی که آب و صابون در دسترس نیست، الکل ۷۰٪ می‌تواند جایگزینِ موقت باشد. اما وقتی دست‌ها به‌طورِ محسوس کثیف یا چرب هستند، شستنِ کامل با آب و صابون همچنان روشِ ارجح است.
۰۴اگر کودکی به‌طورِ تصادفی مقداری الکلِ طبی بخورد، چه باید کرد؟
خوردنِ الکلِ طبی، حتی در حجمِ کم، در کودکان می‌تواند خطرناک باشد؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید. تا رسیدنِ کمکِ پزشکی، کودک را وادار به استفراغ نکنید، مگر آنکه پزشک یا مرکزِ اورژانس این کار را توصیه کند.
۰۵آیا استفاده از الکل ۷۰٪ روی پوستِ نوزاد بی‌خطر است؟
پوستِ نوزادان، به‌ویژه نوزادانِ نارس، نازک‌تر و تراواتر است و الکل می‌تواند از آن جذب شود یا باعثِ سوختگیِ پوستی شود. به همین دلیل، استفاده از آن روی نوزادان باید تنها طبقِ دستورِ پزشک یا پرستار انجام شود.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳۹ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۵ برند از ۱۹ سازنده، در گروه V03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.