بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · متفرقه

دیازوکساید

Diazoxide
رده ATC V03AH01شکل‌ها کپسول، قرصدوز 100 mg، 50 mg، 25 mgبرند در ایران ۶
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

دیازوکساید دارویی است که با کاهش ترشح انسولین از لوزالمعده، قند خون را بالا می‌برد و در دستهٔ داروهای ضد افت قند خون قرار می‌گیرد.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای درمان افت قند خون ناشی از پرکاری انسولین در نوزادان، کودکان و بزرگسالان—از جمله در تومورهای انسولین‌ساز لوزالمعده—به کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو می‌تواند باعث احتباس آب و نمک، تپش قلب و رشد موی زائد شود؛ مصرف آن باید زیر نظر دقیق پزشک و همراه با پایش منظم قند خون باشد.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر تورم شدید، تپش قلب غیرعادی، تنگی نفس، یا نشانه‌های افزایش شدید قند خون مانند تشنگی زیاد و گیجی مشاهده کردید، سریعاً با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Diazoxide
۰۲

معرفی دارو

دیازوکساید دارویی است که ساختاری مشابه داروهای ادرارآور تیازیدی دارد، اما اثر ادرارآوری ندارد و در گروه داروهای ضد افت قند خون قرار می‌گیرد. این دارو با باز کردن کانال‌های پتاسیمی غشای سلول‌های بتای لوزالمعده، ترشح انسولین را مهار می‌کند و به این ترتیب قند خون را بالا نگه می‌دارد. هدف اصلی آن، کنترل افت مزمن قند خون در شرایطی است که بدن انسولین بیش از حد ترشح می‌کند. دیازوکساید معمولاً به صورت خوراکی و طبق برنامهٔ دقیق پزشک مصرف می‌شود و نیازمند پایش منظم قند خون و علائم بالینی است.

۰۳

موارد مصرف

  • درمان افت قند خون ناشی از پرکاری مادرزادی سلول‌های انسولین‌ساز لوزالمعده در نوزادان و کودکان
  • کنترل افت قند خون ناشی از تومورهای انسولین‌ساز لوزالمعده (اینسولینوما)، به‌ویژه پیش از جراحی یا در موارد غیرقابل‌جراحی
  • مدیریت افت قند خون پایدار در بزرگسالانی که با تغییر رژیم غذایی یا سایر روش‌ها کنترل نشده است
۰۴

روش مصرف

دیازوکساید باید دقیقاً طبق دستور پزشک و در نوبت‌های مشخص‌شده مصرف شود؛ تعداد نوبت‌ها و مقدار مصرف را پزشک بر اساس وزن، سن و پاسخ فرد به دارو تعیین می‌کند و نباید بدون نظر پزشک تغییر کند. مصرف همراه با غذا یا شیر می‌تواند به کاهش ناراحتی گوارشی کمک کند. از آنجا که این دارو معمولاً برای کنترل طولانی‌مدت افت قند خون تجویز می‌شود، پایبندی به نوبت‌های مصرف اهمیت دارد؛ قطع ناگهانی آن—به‌ویژه در نوزادان و کودکان مبتلا به پرکاری انسولین—می‌تواند باعث بازگشت ناگهانی افت قند خون شود، بنابراین هرگونه تغییر یا قطع مصرف باید با هماهنگی پزشک انجام شود. در طول درمان نیز اندازه‌گیری منظم قند خون طبق برنامه‌ای که پزشک مشخص می‌کند ضروری است.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

کنترل افت قند خون ناشی از تومور انسولین‌ساز لوزالمعده، به‌ویژه پیش از جراحی یا در موارد غیرقابل‌جراحی

بزرگسالانشروع معمول ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلی‌گرم در روز، در ۲ یا ۳ نوبت مساوی هر ۸ یا ۱۲ ساعت؛ سپس بر اساس پاسخ، معمولاً در محدودهٔ ۳ تا ۸ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم در روز تنظیم می‌شود.
کودکاندر کودکان معمولاً ۳ تا ۸ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم در روز، در ۲ یا ۳ نوبت هر ۸ یا ۱۲ ساعت؛ در نوزادان و شیرخواران ۸ تا ۱۵ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم در روز.

برای کنترل موقت پیش از جراحی یا کنترل طولانی‌مدت در موارد غیرقابل‌جراحی به‌کار می‌رود؛ احتباس مایع و افزایش بیش از حد قند خون باید پایش شود.

مدیریت افت قند خون پایدار در بزرگسالانِ کنترل‌نشده با تغییر رژیم غذایی یا سایر روش‌ها

بزرگسالانشروع ۳ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم در روز، در ۳ نوبت مساوی هر ۸ ساعت؛ مقدار معمول ۳ تا ۸ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم در روز، در ۲ یا ۳ نوبت هر ۸ یا ۱۲ ساعت.

اگر پس از ۲ تا ۳ هفته اثر کافی حاصل نشود، ادامهٔ درمان باید بازبینی شود؛ افزایش بیش از حد قند خون و کتون‌ها نیازمند ارزیابی فوری است.

تنظیم دوز: دوز دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدت افت قند، پاسخ قند خون و وضعیت کلیه و کبد تعیین می‌کند. در نارسایی کلیه به‌علت طولانی‌شدن نیمه‌عمر دارو معمولاً کاهش دوز لازم است؛ در اختلال کبدی اطلاعات کافی برای یک تنظیم ثابت وجود ندارد و در سالمندان پایش نزدیک و تنظیم فردی ضروری است. از افزایش دوز بیش از محدوده‌های معمول یا سقف‌های ذکرشده، جز با نظر پزشک متخصص، پرهیز شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • حساسیت شناخته‌شده به دیازوکساید یا داروهای مشابه آن مانند تیازیدها را به پزشک بگویید.
  • اگر به بیماری قلبی، نارسایی قلب، یا اختلال ریتم قلب مبتلا هستید، پزشک را مطلع کنید، زیرا این دارو می‌تواند احتباس مایعات ایجاد کند.
  • سابقهٔ بیماری کلیوی یا کبدی را با پزشک در میان بگذارید تا نحوهٔ پایش درمان متناسب تنظیم شود.
  • اگر دیابت دارید یا سابقهٔ قند خون بالا دارید، به پزشک اطلاع دهید، چون این دارو قند خون را بالا می‌برد.
  • فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و گیاهان دارویی مصرفی—به‌ویژه داروهای رقیق‌کنندهٔ خون یا داروهای فشار خون—را به پزشک نشان دهید.
  • در صورت بارداری، قصد بارداری، یا شیردهی، پیش از شروع دارو حتماً پزشک را در جریان بگذارید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • احتباس آب و نمک و تورم خفیف دست و پا
  • افزایش اشتها
  • رشد غیرعادی موهای بدن، به‌ویژه در مصرف طولانی‌مدت در کودکان، که معمولاً پس از قطع دارو برطرف می‌شود
  • تهوع یا ناراحتی خفیف گوارشی
  • تپش قلب خفیف
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • تورم شدید، افزایش ناگهانی وزن، یا تنگی نفس: می‌تواند نشانهٔ احتباس شدید مایعات یا فشار بر قلب باشد؛ در اسرع وقت به پزشک اطلاع دهید.
  • تشنگی شدید، ادرار زیاد، یا خواب‌آلودگی و گیجی غیرعادی: می‌تواند نشانهٔ افزایش شدید قند خون باشد؛ سریعاً با پزشک تماس بگیرید.
  • کهیر، تورم صورت و گلو، یا مشکل در تنفس: نشانهٔ واکنش آلرژیک شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • کبودی غیرعادی، خونریزی بی‌دلیل، یا عفونت‌های مکرر: می‌تواند نشانهٔ تغییر در شمارش سلول‌های خونی باشد؛ موضوع را با پزشک در میان بگذارید تا آزمایش خون انجام شود.
  • در نوزادان و شیرخواران، هرگونه مشکل تنفسی جدید یا بدتر شدن تنفس: بلافاصله با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

دیازوکساید می‌تواند با داروهای ادرارآور تیازیدی، اثر افزایش قند خون را تشدید کند و با داروهای پایین‌آورندهٔ فشار خون، افت فشار خون را بیشتر کند. این دارو به شدت به پروتئین‌های خون متصل می‌شود و ممکن است اثر داروهای رقیق‌کنندهٔ خون مانند وارفارین را تقویت کند و نیاز به پایش دقیق‌تر انعقاد خون ایجاد کند. هم‌زمانی با فنی‌توئین نیز می‌تواند بر اثر هر دو دارو تأثیر بگذارد. به همین دلیل، فهرست کامل داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا تداخل‌های احتمالی بررسی و در صورت نیاز، پایش بیشتری انجام شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعات دربارهٔ مصرف دیازوکساید در بارداری محدود است؛ این دارو از جفت عبور می‌کند و ممکن است بر قند خون جنین و انقباضات رحم اثر بگذارد، بنابراین تنها در صورتی تجویز می‌شود که پزشک ضرورت آن را بیشتر از خطر احتمالی بداند. دربارهٔ شیردهی نیز داده‌های کافی در دست نیست؛ پیش از مصرف در دوران شیردهی حتماً با پزشک مشورت کنید.

۱۰

نگهداری

دیازوکساید را در دمای اتاق و دور از نور، رطوبت و گرمای مستقیم نگهداری کنید. آن را در بستهٔ اصلی خود و دور از دسترس کودکان نگه دارید. پیش از هر مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخ‌گذشته یا مصرف‌نشده را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه از طریق فاضلاب یا زبالهٔ عادی.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
کپسول50 mg
کپسول100 mg
قرص50 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۶ برند از ۱۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
یوداکسن EUDAXEN
100 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX · 100 TABLET in 1 CONTAINER in 1 BOX
Everest Pharmaceuticals Ltd
قرص
اودمين EUDEMINE
100 MILLIGRAM in 1 BOTTLE · 50 MILLIGRAM in 1 CAN · 100 in 1 CONTAINER
Focus Pharmaceuticals Ltd
کپسولقرص
پروگلیسم PROGLICEM
10 in 1 BLISTER PACK · 100 CAPSULE in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
MSD
کپسول
پروگلیسم PROGLICEM
10 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 CAPSULE in 5 CAPSULE in 1 BOX · 10 in 1 BLISTER PACK
Merck Sharp & Dohme
کپسول
یودمین EUDEMINE
100 CAPSULE in 1 CAN in 1 BOX
RECIPHARMA
کپسول
یودمین EUDEMINE
100 CAPSULE in 5 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 CAPSULE in 10 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 CAPSULE in 1 BOTTLE in 1 BOX
RPH Pharmaceuticals ab
کپسولقرص
یودمین EUDEMINE
100 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Recipharm Uppsala AB
قرص
یودمین EUDEMINE
100 CAPSULE in 1 CAN in 1 BOX
brpharmaceutical company
کپسول
PROGLICEM 100 MG CAP PROGLICEM 100 MG CAP
بازرگانی سها کیش
کپسول
پروگلیسم PROGLICEM
فوریتهای سینا آرات گستر
کپسول
کپسول پروگلیسیم 100 میلی گرم PROGLICEM ® 100MG CAP
فوریتهای سینا آرات گستر
کپسول
کپسول پروگلیسم 100 میلی گرم PROGLICEM 100MG CAP
مشهد امداد دارو
کپسول
کپسول پروگلیسم 100 میلی گرم PROGLICEM ® 100MG CAP
پویش دارو گستر برتر فارس
کپسول
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا دیازوکساید قند خون را پایین می‌آورد یا بالا می‌برد؟
برخلاف تصور رایج، دیازوکساید قند خون را بالا می‌برد، نه پایین. این دارو برای درمان افت قند خون ناشی از ترشح بیش از حد انسولین به کار می‌رود و کاملاً با داروهای کاهندهٔ قند خون در دیابت متفاوت است.
۰۲چرا دیازوکساید باعث رشد موهای زائد می‌شود؟
رشد غیرعادی مو یکی از عوارض شناخته‌شدهٔ این دارو، به‌ویژه در مصرف طولانی‌مدت در کودکان، است. این حالت معمولاً بی‌خطر است و پس از قطع دارو به‌تدریج برطرف می‌شود.
۰۳آیا مصرف دیازوکساید در نوزادان نیاز به مراقبت ویژه دارد؟
بله؛ در نوزادان و شیرخواران، این دارو باید زیر نظر دقیق پزشک متخصص و با پایش منظم قند خون، وزن‌گیری و وضعیت تنفسی مصرف شود، چون این گروه سنی حساس‌تر است.
۰۴اگر یک نوبت مصرف دارو فراموش شود، چه باید کرد؟
معمولاً اگر فاصلهٔ زیادی تا نوبت بعدی نمانده باشد، نوبت فراموش‌شده حذف و برنامهٔ عادی ادامه می‌یابد؛ دو نوبت را هم‌زمان مصرف نکنید. برای اطمینان، حتماً با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
۰۵آیا در طول مصرف دیازوکساید باید آزمایش خون داد؟
بله؛ پزشک معمولاً به طور دوره‌ای قند خون، شمارش سلول‌های خونی و گاهی عملکرد کلیه را بررسی می‌کند تا اثربخشی و ایمنی دارو ارزیابی شود.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵۶ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۶ برند از ۱۲ سازنده، در گروه V03AH01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.