مولتیویتامین تراپوتیک
مولتیویتامین تراپوتیک یک کپسول خوراکی از گروه ترکیبات مولتیویتامین و مواد معدنی است که ویتامینهای محلول در آب و چربی و چند عنصر معدنی را فراهم میکند. هدف آن کمک به جبران یا پیشگیری از کمبودهای چندگانهٔ تغذیهای است.
بیشتر برای جبران کمبودهای چند ویتامین و مادهٔ معدنی یا پیشگیری از آنها در دریافت غذایی ناکافی، نیاز تغذیهای افزایشیافته یا بعضی اختلالات جذب به کار میرود. برای خستگی، ریزش مو یا کمخونیِ بدون تشخیص علت، درمان اختصاصی نیست.
این فرآورده مقدار بالایی ویتامین آ و همچنین آهن دارد؛ همزمانی با مکملهای مشابه یا داروهای مشتق ویتامین آ میتواند به مسمومیت بینجامد. در بارداری یا هنگام قصد بارداری، بدون تأیید پزشک مصرف نشود.
در صورت بیماری کبد یا کلیه، سنگ کلیه، افزایش کلسیم، اضافهبار آهن، کمخونی نامشخص یا مصرف داروهای متعدد، پیش از شروع دربارهٔ آن سؤال کنید. سردرد شدید همراه اختلال دید، زردی، بیحسی پیشرونده یا نشانههای حساسیت شدید نیازمند اقدام فوری است.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
این فرآورده یک کپسول خوراکی از گروه ترکیبات مولتیویتامین و مواد معدنی است. ترکیبی از ویتامینهای آ، گروه ب، ث، د و ای، اسیدفولیک و عناصری مانند آهن، کلسیم، منیزیم، روی، مس و منگنز دارد. این ریزمغذیها در سوختوساز، ساخت سلولهای خونی، عملکرد طبیعی اعصاب و ایمنی و سلامت استخوانها نقش دارند. هدف اصلی آن جبران یا پیشگیری از کمبودهای تغذیهای است و بهتنهایی درمان اختصاصی بیماریهای مشخص محسوب نمیشود.
موارد مصرف
- جبران کمبودهای اثباتشدهٔ چند ویتامین و مادهٔ معدنی
- پیشگیری از کمبودهای تغذیهای در دریافت غذایی ناکافی یا سوءتغذیه
- تأمین ریزمغذیها در دورهٔ نقاهت یا افزایش نیاز تغذیهای، در صورت تجویز
- کمک به تأمین ویتامینها و مواد معدنی در برخی شرایط سوءجذب، بر اساس ارزیابی متخصص
روش مصرف
کپسول را طبق نسخه یا دستور داروساز و بروشور داخل جعبه، کامل با آب ببلعید و نجوید. مصرف همراه یا پس از غذا معمولاً ناراحتی معده را کمتر میکند و به جذب ویتامینهای محلول در چربی کمک میکند؛ زمان مصرف را تا حد امکان ثابت نگه دارید. اگر یک نوبت فراموش شد، هنگام یادآوری مصرف کنید مگر اینکه به نوبت بعدی نزدیک باشد؛ مقدار بعدی را دوبرابر نکنید. طول مصرف را خودسرانه افزایش ندهید و همزمان چند فرآوردهٔ حاوی ویتامین آ یا آهن را شروع نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به هر یک از ویتامینها، مواد معدنی یا مواد سازندهٔ کپسول حساسیت دارید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
- بارداری، احتمال بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را مطرح کنید؛ مقدار ویتامین آ این فرآورده با مکملهای معمول بارداری یکسان نیست.
- سابقهٔ بیماری کبد، بیماری کلیه، افزایش کلسیم خون یا ادرار، سنگ کلیه یا اختلالات متابولیسم استخوان را به پزشک بگویید.
- در صورت اضافهبار آهن، هموکروماتوز، بیماریهای ذخیرهٔ آهن یا کمخونیِ تشخیصدادهنشده، پیش از مصرف ارزیابی لازم است.
- اگر داروی مشتق ویتامین آ، مولتیویتامین، مکمل آهن یا ویتامین، داروی تیروئید، آنتیبیوتیک یا داروی پوکی استخوان میگیرید، فهرست کامل آنها را ارائه کنید.
- این فرآورده را به کودک ندهید مگر با تجویز؛ وجود آهن و مقدار بالای ویتامین آ، خطر مسمومیت در مصرف اتفاقی را بیشتر میکند.
عوارض احتمالی
- تهوع، احساس پری معده یا دلدرد خفیف
- سوزش معده، یبوست یا اسهال
- تیره شدن مدفوع بهدلیل وجود آهن
- زرد پررنگ شدن ادرار بهدلیل ریبوفلاوین
- مزهٔ فلزی یا ناخوشایند در دهان
- کهیر گسترده، تورم صورت، لب یا زبان، تنگی نفس یا خسخس: مصرف را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- سردرد شدید یا مداوم، تاری یا دوبینی، تهوع و استفراغ غیرعادی، گیجی یا خوابآلودگی، بهویژه پس از مصرف مقدار اضافی: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زرد شدن پوست یا چشم، ادرار تیره، درد قسمت بالای شکم یا خستگی شدید: مصرف را ادامه ندهید و سریع برای بررسی کبد به پزشک مراجعه کنید.
- بیحسی، گزگز، سوزش دستوپا، ضعف یا اختلال تعادل که تازه شروع شده یا ادامه پیدا میکند: در اسرع وقت برای بازبینی مقدار ویتامین ب۶ و سایر مکملها با پزشک تماس بگیرید.
- خشکی شدید پوست، ریزش مو یا درد استخوان و مفاصل، بهخصوص در مصرف طولانی: مصرف را خودسرانه ادامه ندهید و برای بررسی مسمومیت ویتامین آ مراجعه کنید.
- بلع اتفاقی مقدار زیادی از کپسول، بهویژه توسط کودک، یا بروز استفراغ شدید، دلدرد شدید، بیحالی یا خوابآلودگی: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
آهن و کلسیم موجود در این فرآورده میتوانند جذب لووتیروکسین، لوودوپا، برخی آنتیبیوتیکها مانند داکسیسایکلین و سیپروفلوکساسین و بعضی داروهای پوکی استخوان مانند آلندرونیت را کاهش دهند؛ زمان مصرف آنها باید با کمک داروساز از هم جدا شود. داروهای مشتق ویتامین آ برای آکنه یا بیماریهای پوستی مانند ایزوترتینوئین و آسیترتین، و نیز مکملهای حاوی ویتامین آ، د، ای، ب۶ یا آهن، خطر دریافت بیش از حد و عوارض را بالا میبرند. ضداسیدها و داروهای کاهندهٔ اسید معده ممکن است جذب آهن را کمتر کنند؛ چای و قهوهٔ پررنگ را نیز نزدیک زمان مصرف نخورید. مصرف زیاد الکل همراه با فرآوردههای دارای ویتامین آ، بهویژه در بیماری کبد، خطر آسیب کبدی را بیشتر میکند. فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
بهدلیل مقدار بالای ویتامین آ، بهویژه اگر شکل پیشساختهٔ آن باشد، مصرف خودسرانهٔ این کپسول در بارداری یا هنگام برنامهریزی برای بارداری مناسب نیست؛ دریافت زیاد ویتامین آ میتواند به جنین آسیب بزند. در شیردهی، بخشی از ویتامینها و مواد معدنی وارد شیر میشوند و مناسببودن این ترکیب به وضعیت مادر، نوزاد و سایر مکملها بستگی دارد؛ پیش از شروع یا ادامه با پزشک هماهنگ کنید. این فرآورده جایگزین مکمل اختصاصی بارداری نیست.
نگهداری
در دمای اتاق، جای خشک و خنک، دور از نور و گرما و در بستهبندی اصلی نگه دارید؛ مگر اینکه بروشور محصول شرایط دیگری گفته باشد. آن را دور از دسترس و دید کودکان، بهویژه بهعلت وجود آهن، قرار دهید و از مصرف کپسولهای تاریخگذشته، تغییررنگداده یا بستهبندی آسیبدیده خودداری کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | 20 mg / 5 mg / 50 mg / 10 mg / 150 mg / 0.25 mg / 1 mg / 11.6 mg / 100 mg / 0.5 mg / 0.1 mg / 72.27 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این فرآورده برای خستگی یا ریزش مو مناسب است؟
۰۲آیا میتوانم همزمان مولتیویتامین دیگری مصرف کنم؟
۰۳آیا در بارداری میتوانم از این کپسول استفاده کنم؟
۰۴چرا مدفوعم تیره و ادرارم زرد شده است؟
۰۵اگر لووتیروکسین یا آنتیبیوتیک مصرف کنم، چطور این کپسول را بخورم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه A11AA. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.