آکاربوز

آکاربوز (Acarbose) دارویی خوراکی از خانوادهٔ مهارکننده‌های آنزیمِ آلفا-گلوکوزیداز (Alpha-Glucosidase Inhibitor) است که در درمانِ دیابت نوع دو به‌کار می‌رود. این دارو در رودهٔ باریک، فعالیتِ آنزیم‌هایی را که نشاسته و قندهای پیچیده را به گلوکزِ قابلِ‌جذب تبدیل می‌کنند، به‌طور موقت کند می‌کند. نتیجهٔ این اثر، جذبِ آهسته‌تر و یکنواخت‌ترِ قند از روده و کاهشِ اوجِ قندخون پس از صرفِ غذاست. آکاربوز به‌تنهایی قندخون را به‌شدت پایین نمی‌آورد، بلکه نوسانِ آن را پس از غذا کنترل می‌کند و معمولاً بخشی از یک برنامهٔ کلی‌ترِ کنترلِ دیابت همراه با رژیمِ غذایی و فعالیتِ بدنی است.

آکاربوز باید همراه با اولین لقمهٔ هر وعدهٔ غذاییِ اصلی، یعنی درست پیش از شروعِ غذا خوردن، مصرف شود؛ خوردنِ آن دیرتر یا بدونِ غذا اثربخشی‌اش را به‌شدت کم می‌کند. تعدادِ نوبت‌های مصرف در روز و مقدارِ هر قرص را پزشک بر اساسِ شرایطِ فرد تعیین می‌کند و برای کاهشِ عوارضِ گوارشی معمولاً دوز به‌تدریج افزایش می‌یابد. اگر یک نوبت فراموش شد و غذا خورده شده، بهتر است همان نوبت را رها کنید و دوزِ بعدی را طبقِ نسخه، نه به‌صورتِ دوبرابر، مصرف کنید. مصرفِ منظم و پایبندی به زمان‌بندیِ وعده‌ها برای اثرِ این دارو ضروری است و هرگونه قطع یا تغییرِ آن باید تنها با نظرِ پزشک انجام شود.

مصرفِ هم‌زمانِ آکاربوز با انسولین یا برخی داروهای خوراکیِ دیابت (به‌ویژه سولفونیل‌اوره‌ها) می‌تواند خطرِ افتِ قندخون را افزایش دهد؛ در چنین حالتی، برای درمانِ افتِ قندخون باید از گلوکزِ خالص استفاده شود، نه قندِ معمولیِ سفره، چون آکاربوز جذبِ همین نوع قند را کند می‌کند. هم‌زمانی با داروهای حاویِ آنزیم‌های گوارشی (مانند آمیلاز یا پانکراتین) و برخی جاذب‌های روده‌ای می‌تواند اثرِ آکاربوز را کاهش دهد. این دارو ممکن است جذبِ داروی دیگوکسین را نیز تحتِ تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ داروییِ مصرفی‌ات را همیشه به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه تداخلِ احتمالی بررسی شود.