فلوسینولون استوناید/هیدروکینون/ترتینوئین
این دارو یک کرم موضعی سهجزئی است: کورتیکواستروئید ضدالتهاب، هیدروکینونِ کاهندهٔ تولید رنگدانه و ترتینوئینِ نوسازیکنندهٔ پوست. ترکیب آن برای کنترل لکهای ملاسما طراحی شده است.
کاربرد اصلی آن درمان کوتاهمدت ملاسما با شدت متوسط تا شدید در پوست صورت است؛ بهویژه لکهای قهوهای یا خاکستری که با نور آفتاب تشدید میشوند.
این ترکیب برای مصرف مداوم و خودسرانه نیست؛ مصرف طولانی یا بیشازحد میتواند باعث تحریک، نازکشدن پوست یا تیرگی آبیسیاه شود. محافظت جدی در برابر آفتاب ضروری است و در بارداری نباید خودسرانه مصرف شود.
اگر باردارید، قصد بارداری یا شیردهی دارید، پوستتان دچار روزاسه، عفونت یا زخم است، یا داروی پوستی دیگری میزنید، پیش از شروع اطلاع دهید. سوزش شدید، تاول، تغییر رنگ آبیسیاه یا علائم حساسیت نیازمند پیگیری سریع است.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
این دارو یک کرم موضعی سهجزئی است که با نام تجاری ژانولوما نیز عرضه میشود. فلوسینولون استوناید التهاب و قرمزی را کاهش میدهد، هیدروکینون ساخت رنگدانهٔ ملانین را کم میکند و ترتینوئین با افزایش نوسازی سلولهای سطح پوست به کمرنگشدن لک کمک میکند. این اثرها در کنار هم برای درمان کوتاهمدت ملاسما با شدت متوسط تا شدیدِ صورت به کار میروند. مصرف آن باید همراه با پرهیز از آفتاب و استفاده از ضدآفتاب باشد و برای درمان نگهدارندهٔ طولانیمدت مناسب نیست.
موارد مصرف
- درمان کوتاهمدت ملاسما با شدت متوسط تا شدید در صورت
- کمرنگکردن لکههای قهوهای یا خاکستری ناشی از ملاسما در گونهها، پیشانی، بینی و بالای لب
- کنترل دورهٔ فعال ملاسما همراه با پرهیز از نور خورشید و استفاده از ضدآفتاب
روش مصرف
طبق نسخه، این کرم اغلب در برنامهٔ شبانه روی پوست تمیز و کاملاً خشک و فقط روی نواحی لکدار، بهصورت لایهای نازک و با مالش ملایم استفاده میشود؛ زمان و دفعات مصرف را همانطور که پزشک تعیین کرده رعایت کنید و پس از استفاده دستها را بشویید. از تماس با چشم، پلک، گوشههای بینی و دهان، لبها، زخم باز و پوست آفتابسوخته یا تحریکشده جلوگیری کنید و روی ناحیهٔ درمانشده پانسمان یا پوشش بسته نگذارید. مصرف بیشتر یا مکررتر اثر را سریعتر نمیکند و احتمال سوزش، نازکشدن پوست و تغییر رنگ را افزایش میدهد. در روز از ضدآفتاب و پوشش محافظ استفاده کنید و از آفتاب مستقیم، سولاریوم و منابع پرتو فرابنفش دوری کنید. پس از کنترل لک یا پایان دورهٔ نسخه، ادامه یا تکرار درمان باید با نظر متخصص پوست باشد؛ در صورت فراموشی یک نوبت، نوبت بعدی را دوبرابر نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت به فلوسینولون استوناید، هیدروکینون، ترتینوئین یا هر جزء دیگری از کرم را به پزشک بگویید.
- بارداری، احتمال بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را پیش از شروع درمان مطرح کنید.
- اگر روزاسه، التهاب اطراف دهان، اگزما، عفونت پوستی، زخم باز، آفتابسوختگی یا تحریک شدید پوست دارید، ابتدا باید وضعیت پوست ارزیابی شود.
- در صورت داشتن بیماریهای چشمی مانند آبسیاه یا سابقهٔ افزایش فشار چشم، پزشک را مطلع کنید و دارو را نزدیک چشم نزنید.
- فهرست همهٔ داروها، مکملها، روشهای هورمونی جلوگیری و محصولات پوستی خود، بهویژه لایهبردارها و فرآوردههای ضدآکنه، را ارائه دهید.
- برای کودکان و نوجوانان، پوست بسیار تیره یا پوست نازک و حساس، استفاده باید با ارزیابی و تجویز متخصص پوست انجام شود.
عوارض احتمالی
- قرمزی پوست
- خشکی و پوستهریزی
- سوزش یا احساس گرمی خفیف
- خارش و تحریک پوست
- جوش یا برجستگیهای شبیه جوش
- حساسترشدن پوست در برابر نور و آفتاب
- کهیر گسترده، خارش شدید، تورم صورت، لب، زبان یا گلو، تنگی نفس یا خسخس: کرم را قطع کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تاول، دلمه، زخم، تورم یا سوزش شدید و دردناک، یا قرمزی رو به گسترش: مصرف را متوقف کنید و همان روز برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
- تیرگی تدریجی آبیسیاه، خاکستری یا تغییر رنگ واضح و ماندگار: مصرف را قطع کنید و سریع به متخصص پوست مراجعه کنید؛ این میتواند نشانهٔ عارضهٔ هیدروکینون باشد.
- نازکشدن پوست، نمایانشدن رگهای ریز، ترک پوستی، قرمزی ماندگار یا جوشهای شدید، بهخصوص پس از مصرف طولانی یا زیر پوشش بسته: مصرف را متوقف کنید و با پزشک تماس بگیرید.
- درد چشم، تاری دید، حساسیت شدید به نور یا تحریک مداوم چشم پس از تماس: چشم را با آب فراوان بشویید و فوراً برای ارزیابی پزشکی مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل مستقیمی با غذا، نوشیدنی یا الکل خوراکی برای این کرم مطرح نیست. بااینحال، استفادهٔ همزمان روی همان ناحیه با رتینوئیدهای دیگر، هیدروکینون یا کورتیکواستروئیدهای موضعی، لایهبردارها، اسکراب، صابون قوی، بنزوئیلپراکسید، اسید سالیسیلیک یا محصولات پرالکل میتواند سوزش و التهاب را بیشتر کند؛ داروهای حساسکننده به نور نیز احتمال آفتابسوختگی را افزایش میدهند. روشهای هورمونی جلوگیری ممکن است ملاسما را در بعضی افراد تشدید کنند؛ آنها را بدون هماهنگی تغییر ندهید. فهرست کامل داروها، مکملها، محصولات پوستی و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در بارداری و هنگام اقدام به بارداری از این ترکیب استفاده نکنید، مگر اینکه متخصص پس از ارزیابی دقیق تصمیم دیگری بگیرد؛ ایمنی هیدروکینون و این ترکیب در بارداری بهخوبی مشخص نیست و ترتینوئین معمولاً در بارداری کنار گذاشته میشود. اگر هنگام مصرف باردار شدید، مصرف را متوقف کرده و پزشک را در جریان بگذارید. در شیردهی نیز اطلاعات کافی دربارهٔ عبور اجزای دارو به شیر وجود ندارد؛ روی پستان یا ناحیهای که با پوست نوزاد تماس دارد استفاده نکنید و از تماس مستقیم نوزاد با پوست درمانشده جلوگیری کنید.
نگهداری
کرم را در لولهٔ دربسته و دور از نور مستقیم، گرمای زیاد، رطوبت و یخزدگی، در دمای درجشده روی جعبه نگه دارید؛ چون شرایط نگهداری بین فرآوردهها ممکن است متفاوت باشد، دستور همان برند را ملاک قرار دهید. آن را دور از دسترس کودکان بگذارید و پس از تاریخ انقضا یا تغییر محسوس رنگ، بو یا بافت مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کرم | 0.01 % / 4 % / 0.05 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این کرم برای جای جوش یا هر لک دیگری هم مناسب است؟
۰۲آیا میتوانم این کرم را در بارداری یا شیردهی استفاده کنم؟
۰۳آیا سوزش و پوستهریزی پس از مصرف طبیعی است؟
۰۴چرا هنگام مصرف این کرم باید ضدآفتاب بزنم؟
۰۵بعد از روشنشدن لک، میتوانم مصرف کرم را ادامه دهم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه D10AD51. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.