فلوئوسینولون استوناید
فلوئوسینولون استوناید یک کورتیکواستروئیدِ موضعی با قدرتِ متوسط است که بهصورتِ کرم یا پماد روی پوست بهکار میرود تا التهاب و خارش را کاهش دهد.
بیشتر برای کاهشِ التهاب، قرمزی و خارشِ ناشی از اگزما (درماتیت)، پسوریازیسِ موضعی و برخی دیگر از بیماریهای التهابیِ پوست تجویز میشود.
این دارو فقط برای پوست است؛ نباید روی زخمِ باز، عفونتِ پوستی یا نزدیکِ چشم و بدونِ نظرِ پزشک استفاده شود، و مصرفِ طولانی یا روی سطحِ وسیعِ پوست میتواند به نازکشدنِ پوست بینجامد.
اگر پس از مدتِ توصیهشدهٔ پزشک بهبودی حاصل نشد، پوست نازک یا ترکدار شد، یا نشانههای عفونت مانندِ چرک یا تورمِ فزاینده دیده شد، به پزشک یا داروساز مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
فلوئوسینولون استوناید یکی از کورتیکواستروئیدهای موضعیِ سنتزی با قدرتِ متوسط است که در ردهٔ داروهای ضدالتهابِ پوستی قرار میگیرد. این دارو با کاهشِ فعالیتِ موادِ التهابزا در پوست، از قرمزی، خارش، تورم و التهاب میکاهد. در بازار معمولاً بهشکلِ کرم یا پماد و با غلظتِ ۰٫۰۲۵ درصد عرضه میشود. هدفِ اصلیِ آن کنترلِ نشانههای بیماریهای التهابی و آلرژیکِ پوست است، نه درمانِ ریشهایِ علتِ زمینهایِ آنها.
موارد مصرف
- اگزما (درماتیتِ آتوپیک) و درماتیتِ تماسی
- پسوریازیسِ موضعی و محدود
- درماتیتِ سبورئیک (اگزمای چرب)
- واکنشهای آلرژیک و حساسیتیِ پوست
- سایرِ التهابهای پوستیِ پاسخدهنده به کورتیکواستروئید، مانندِ لیکن پلان
روش مصرف
این دارو را فقط روی ناحیهٔ آسیبدیدهٔ پوست و بهصورتِ لایهای نازک بمالید؛ مصرفِ بیشازحد یا روی پوستِ سالم فایدهای ندارد و خطرِ عوارض را بیشتر میکند. پس از مالیدن، دستها را بشویید مگر آنکه محلِ درمان خودِ دستها باشد. بدونِ توصیهٔ صریحِ پزشک، ناحیهٔ موردنظر را با پانسمانِ محکم یا پوششِ پلاستیکی نپوشانید، چون این کار جذبِ دارو را از پوست افزایش میدهد. تعدادِ دفعاتِ مصرف، مدتِ درمان و نحوهٔ کاهشِ تدریجیِ آن در صورتِ نیاز را دقیقاً طبقِ نظرِ پزشک رعایت کنید و بدونِ مشورت، نه مصرف را طولانیتر کنید و نه آن را ناگهان و زودتر از موعد قطع کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
اگزما (درماتیت آتوپیک) و درماتیت تماسی
پس از فروکش التهاب، مصرف را قطع یا طبق نظر پزشک کاهش دهید؛ روی عفونت پوستی درماننشده استفاده نشود.
پسوریازیس موضعی و محدود
پانسمان بسته جذب دارو و خطر عوارض پوستی را افزایش میدهد و فقط با دستور پزشک انجام شود.
درماتیت سبورئیک (اگزمای چرب)
در نواحی مودار، موها را کنار بزنید تا دارو با پوست تماس پیدا کند؛ مصرف روی صورت و چینها باید کوتاهمدت باشد.
واکنشهای آلرژیک و حساسیتی پوست
در صورت امکان عامل حساسیت را حذف کنید؛ با بدترشدن ضایعه، ترشح یا نشانههای عفونت، مصرف را متوقف و ارزیابی پزشکی انجام دهید.
التهابهای پوستی پاسخدهنده به کورتیکواستروئید، مانند لیکن پلان
برای ضایعات پوستی محدود است؛ روی چشم یا مخاط فقط با دستور پزشک استفاده شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به کورتیکواستروئیدها یا هریک از اجزای این کرم یا پماد حساسیت داشتهاید، به پزشک یا داروساز بگویید.
- وجودِ هرگونه عفونتِ پوستی در محلِ موردنظر (باکتریایی، ویروسی مانندِ تبخال، یا قارچی) را اطلاع دهید، چون این دارو میتواند نشانههای عفونت را بپوشاند.
- بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی را حتماً با پزشک در میان بگذارید.
- اگر قصدِ استفاده روی صورت، اطرافِ چشم، ناحیهٔ تناسلی یا زیرِ بغل دارید، پیش از شروع با پزشک هماهنگ کنید، چون پوستِ این نواحی نازکتر است و دارو در آنها بیشتر جذب میشود.
- مصرف در کودکان و سالمندان، و هرگونه سابقهٔ نازکشدنِ پوست را با پزشک در میان بگذارید.
عوارض احتمالی
- سوزش یا گزگزِ خفیف در محلِ مصرف
- خارشِ موضعی
- خشکیِ پوست
- قرمزیِ خفیف در محلِ مالیدنِ دارو
- التهابِ خفیفِ فولیکولِ مو (فولیکولیت)
- نازکشدنِ پوست، ترکهای پوستی یا نمایانشدنِ رگهای ریز، بهویژه در مصرفِ طولانی؛ در این حالت مصرف را ادامه ندهید و به پزشک مراجعه کنید.
- بدترشدنِ ناگهانیِ ضایعه همراه با چرک، تورمِ فزاینده یا گسترشِ قرمزی که میتواند نشانِ عفونتِ پنهانمانده باشد؛ به پزشک مراجعه کنید.
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا گلو، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- در مصرفِ گسترده یا طولانی، بهویژه در کودکان، بروزِ خستگیِ غیرمعمول، ضعف یا تغییرِ وزن؛ به پزشک اطلاع دهید.
- تاری دید یا دردِ چشم در صورتِ نزدیکیِ محلِ مصرف به چشم؛ به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فلوئوسینولون استوناید بهصورتِ موضعی معمولاً تداخلِ داروییِ چشمگیری با داروهای خوراکی یا تزریقی ندارد، زیرا جذبِ آن از پوستِ سالم و در مصرفِ محدود اندک است. بااینحال، استفادهٔ همزمان با سایرِ کرمها، پمادها یا فرآوردههای کورتیکواستروئیدیِ دیگر روی همان ناحیه، و نیز مصرفِ گسترده، روی پوستِ آسیبدیده یا طولانیمدت، میتواند جذبِ سیستمیکِ دارو را افزایش دهد. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و فرآوردههای موضعیِ دیگری را که مصرف میکنید، حتماً به پزشک و داروسازِ خود بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات دربارهٔ مصرفِ فلوئوسینولون استوناید در بارداری محدود است؛ هرچند جذبِ سیستمیکِ این دارو از پوست معمولاً اندک است، تصمیم دربارهٔ مصرف، مدت و سطحِ آن در این دوران را باید پزشک بگیرد. در دورانِ شیردهی نیز باید از مالیدنِ آن روی ناحیهٔ سینه پیش از شیردادن خودداری کرد و مصرف را تنها با نظرِ پزشک ادامه داد.
نگهداری
فلوئوسینولون استوناید را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیم، رطوبت و گرما نگهداری کنید. درِ کرم یا پماد را همیشه محکم ببندید، آن را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید. داروی تاریخگذشته یا دارویی که ظاهر یا رنگِ آن تغییر کرده را استفاده نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| پماد | 0.025 % |
| کرم | 0.025 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۲ برند از ۱۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوانم فلوئوسینولون استوناید را روی صورتم استفاده کنم؟
۰۲چه مدت میتوانم از این کرم یا پماد استفاده کنم؟
۰۳آیا مصرفِ همزمانِ مرطوبکننده با این دارو مشکلی دارد؟
۰۴آیا این دارو برای کودکان بیخطر است؟
۰۵اگر یک نوبتِ مصرف را فراموش کنم چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴۶ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۲ برند از ۱۲ سازنده، در گروه D07AC04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.