آداپالن
آداپالن یک رتینوئیدِ موضعیِ نسلسوم است که بهصورت کرم، ژل، لوسیون یا محلول روی پوست استفاده میشود و برای درمانِ آکنهٔ خفیف تا متوسط به کار میرود.
بیشترین کاربردِ آداپالن، درمانِ جوشهای صورت (آکنهٔ ولگاریس) از جمله جوشهای سرسیاه و سرسفید و ضایعاتِ التهابیِ خفیف تا متوسط است.
این دارو در هفتههای نخستِ مصرف ممکن است باعثِ قرمزی، خشکی و پوستهپوستهشدنِ پوست شود و حساسیت به نورِ آفتاب را افزایش میدهد؛ استفاده از ضدآفتاب ضروری است.
اگر پس از چند هفته بهبودی دیده نشد، پوست بهشدت تحریک یا ملتهب شد، نشانههای آلرژیک ظاهر شد، یا باردار هستید یا قصدِ بارداری دارید، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
آداپالن یک رتینوئیدِ موضعیِ نسلسوم و از مشتقاتِ نفتوئیکاسید است که برای درمانِ آکنهٔ ولگاریس به کار میرود. این دارو با اتصال به گیرندههای اسیدِ رتینوئیک در سلولهای پوست، روندِ تشکیل و ریزشِ سلولهای لایهٔ شاخی را تنظیم میکند و از انسدادِ منافذِ پوست که ریشهٔ اصلیِ آکنه است جلوگیری میکند. آداپالن اثرِ ضدالتهابیِ ملایمی هم دارد که به کاهشِ قرمزی و تورمِ جوشها کمک میکند. برخلافِ برخی رتینوئیدهای قدیمیتر مانندِ ترتینوئین، آداپالن در برابرِ نورِ آفتاب پایدارتر است و معمولاً بهتر تحمل میشود، هرچند تحریکِ خفیفِ پوستی در هفتههای آغازینِ مصرف شایع است. هدفِ اصلیِ درمان، کاهشِ تدریجیِ جوشهای موجود و پیشگیری از شکلگیریِ جوشهای جدید در درازمدت است.
موارد مصرف
- درمانِ آکنهٔ ولگاریسِ خفیف تا متوسط، بهویژه در صورت
- کاهشِ جوشهای سرسیاه و سرسفید (کومدونهای باز و بسته)
- کاهشِ ضایعاتِ التهابیِ خفیفِ آکنه مانندِ پاپول و پوسچولِ کوچک
- درمانِ نگهدارنده برای پیشگیری از بازگشتِ جوشها پس از بهبودِ اولیه
- کمک به کمرنگشدنِ تدریجیِ لکههای تیرهٔ باقیمانده از آکنه، در کنارِ سایرِ مراقبتها
روش مصرف
آداپالن معمولاً شبها، یکبار در روز و روی پوستِ کاملاً تمیز و خشک استفاده میشود؛ بهتر است پس از شستوشوی صورت چند دقیقه صبر کنید تا پوست خشک شود، چون رطوبتِ باقیمانده میتواند تحریکِ پوستی را بیشتر کند. مقدارِ دقیق، نواحیِ موردنظر، و اینکه آیا لازم است در ابتدای درمان بهصورت یکشبدرمیان استفاده شود تا پوست کمکم به دارو عادت کند، را پزشک یا داروسازتان مشخص میکند و بهتر است دقیقاً طبقِ همان دستور عمل کنید. اثرِ این دارو تدریجی است و رسیدن به نتیجهٔ محسوس معمولاً چند هفته تا چند ماهِ مصرفِ پیوسته زمان میبرد؛ حتی اگر در روزهای نخست پوست کمی قرمز شود یا جوشها موقتاً بیشتر به نظر برسند، مصرفِ منظم را بدونِ هماهنگی با پزشک قطع نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
آکنهٔ ولگاریس خفیف تا متوسط، شامل جوشهای سرسیاه و سرسفید و ضایعات التهابی خفیف
اثر درمان معمولاً پس از ۸ تا ۱۲ هفته قابل ارزیابی است؛ خشکی، قرمزی یا تشدید ظاهری آکنه در هفتههای نخست ممکن است رخ دهد. از تماس با چشم، لب، مخاط و پوست زخمی یا آفتابسوخته خودداری شود.
درمان نگهدارندهٔ آکنه پس از بهبود اولیه
مصرف منظم برای کاهش تشکیل ضایعات جدید ضروری است؛ بیش از روزانه ۱ بار استفاده نشود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به آداپالن یا سایرِ رتینوئیدها حساسیت داشتهاید، پیش از شروعِ مصرف به پزشک یا داروساز بگویید.
- وجودِ اگزما، درماتیت، آفتابسوختگی یا هرگونه زخم و بریدگیِ بازِ پوست در محلِ مصرف را با پزشک در میان بگذارید.
- استفادهٔ همزمان از سایرِ داروهای موضعیِ لایهبردار یا محصولاتِ حاویِ الکل و عطرِ زیاد را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنید.
- برنامهریزی برای قرارگرفتنِ طولانی در آفتاب، استخر یا دستگاههای برنزهکننده را پیش از شروعِ درمان با پزشک در میان بگذارید.
- برای مصرف در کودکان، تعیینِ سنِ مناسب و نحوهٔ استفاده بر عهدهٔ پزشک است.
عوارض احتمالی
- قرمزی و تحریکِ پوست، بهویژه در هفتههای نخستِ مصرف
- خشکی و پوستهپوستهشدنِ پوست
- احساسِ سوزش یا خارشِ خفیف در محلِ مصرف
- افزایشِ حساسیتِ پوست به نورِ آفتاب
- بروزِ موقتِ جوشهای بیشتر در چند هفتهٔ ابتداییِ درمان
- تورمِ شدید، تاول یا پوستهپوستهشدنِ گستردهٔ پوست: در این صورت مصرف را متوقف کنید و به پزشک مراجعه کنید.
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا گلو و دشواریِ تنفس: در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تماسِ ناخواستهٔ دارو با چشم، لب یا مخاطِ بینی و دهان همراه با سوزش یا قرمزیِ شدید: ناحیه را با آبِ فراوان بشویید و با پزشک مشورت کنید.
- آفتابسوختگیِ شدید یا تاول پس از قرارگرفتن در آفتاب بدونِ محافظتِ کافی: در این صورت به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
آداپالن با سایرِ فرآوردههای تحریککننده یا لایهبردارِ پوستی مانندِ صابونها و لوسیونهای حاویِ الکل یا عطرِ زیاد، اسیدِ سالیسیلیک، بنزوئیلپراکسید، اسکرابهای ساینده و سایرِ رتینوئیدها میتواند تحریکِ پوستی را تشدید کند؛ ترتیب و فاصلهٔ مصرفِ همزمان با این محصولات را پزشک یا داروساز مشخص میکند. داروها یا فرآوردههای افزایشدهندهٔ حساسیت به نور نیز ممکن است اثرِ آفتابسوزیِ ناشی از آداپالن را بیشتر کنند. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ مربوط به مصرفِ آداپالنِ موضعی در دورانِ بارداری محدود است؛ چون این دارو از خانوادهٔ رتینوئیدهاست، گروهی که در شکلِ خوراکی با خطرِ ناهنجاریِ جنینی شناخته میشوند، معمولاً توصیه میشود بدونِ تجویزِ صریحِ پزشک، در دورانِ بارداری یا هنگامِ برنامهریزی برای بارداری از آن استفاده نشود. مشخص نیست که آداپالنِ موضعی به مقدارِ قابلتوجه وارد شیرِ مادر میشود یا نه، پس برای مصرف در دورانِ شیردهی، بهویژه اگر ناحیهٔ مصرف در تماسِ مستقیم با نوزاد باشد، حتماً با پزشک مشورت کنید.
نگهداری
آداپالن را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیم و رطوبت نگهداری کنید، درِ آن را پس از هر بار مصرف کاملاً ببندید و از یخزدگی و گرمای زیاد محافظت کنید. این دارو را دور از دسترسِ کودکان نگه دارید، پیش از هر بار مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا تغییررنگداده را دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| ژل | 0.1 % |
| کرم | 0.1 % |
| محلول | 0.1 % |
| لوسیون | 0.1 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۹ برند از ۱۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چند وقت طول میکشد تا اثرِ آداپالن روی آکنه دیده شود؟
۰۲آیا مصرفِ آداپالن در طولِ روز هم امکانپذیر است؟
۰۳آیا میتوان همزمان با آداپالن از مرطوبکننده یا آرایش استفاده کرد؟
۰۴چرا در ابتدای مصرفِ آداپالن پوست قرمز و پوستهپوسته میشود؟
۰۵آیا آداپالن روی جای جوش و لکههای تیره هم اثر دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۹ برند از ۱۱ سازنده، در گروه D10AD03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.