هیدروکینون

هیدروکینون ترکیبی موضعی از دستهٔ داروهای کاهش‌دهندهٔ رنگدانهٔ پوست است که برای درمانِ لکه‌های تیرهٔ پوست به‌کار می‌رود. مکانیسمِ اثرِ آن، مهارِ فعالیتِ آنزیمی به نامِ تیروزیناز (Tyrosinase) است که پوست برای ساختِ ملانین، رنگدانهٔ اصلیِ پوست، به آن نیاز دارد؛ با کُندشدنِ این مسیر، تولیدِ ملانینِ تازه در نواحیِ لک‌دار کاهش می‌یابد و رنگِ آن ناحیه به‌تدریج با پوستِ اطراف یکدست‌تر می‌شود. این دارو فقط رویِ لکه‌های تیره اثر می‌گذارد و رنگِ طبیعیِ پوستِ سالم را تغییر نمی‌دهد. در ایران معمولاً به‌شکلِ کرمِ ۴٪ و با نسخهٔ پزشک تجویز می‌شود.

این کرم فقط برایِ مصرفِ موضعی و رویِ پوست است، نه خوراکی یا چشمی. طبقِ دستورِ پزشک، معمولاً فقط رویِ خودِ لکه‌های تیره (نه کلِ صورت یا پوستِ سالمِ اطراف) لایه‌ای نازک مالیده می‌شود و بهتر است پیش از هر بار مصرف، دست‌ها و ناحیهٔ موردنظر تمیز و کاملاً خشک باشند. استفادهٔ روزانه و همزمان از ضدآفتابِ مناسب، حتی در روزهای ابری، برایِ اثربخشیِ این دارو ضروری است؛ در غیرِ این صورت لکه‌ها ممکن است دوباره تیره شوند. مدتِ دورهٔ درمان را پزشک تعیین می‌کند و این دارو معمولاً به‌صورتِ پیوسته و طولانی‌مدت تجویز نمی‌شود؛ بدونِ هماهنگی با پزشک، مصرف را بیش از مدتِ تعیین‌شده ادامه ندهید و اگر پس از چند هفته بهبودی ندیدید یا پوست تحریک شد، موضوع را با پزشک یا داروساز در میان بگذارید.

هیدروکینون از پوست کمی جذبِ بدن می‌شود، بنابراین تداخلِ دارویِ سیستمیکِ آن محدود است، اما مصرفِ همزمانِ آن با موادِ اکسیدکننده مانندِ آبِ اکسیژنه یا بنزوئیل‌پراکسید می‌تواند به‌طورِ موقت پوست یا حتی لباس را رنگی یا لکه‌دار کند. استفادهٔ همزمان با سایرِ محصولاتِ تحریک‌کننده یا لایه‌بردارِ پوستی مانندِ رتینوئیدها یا اسیدهایِ لایه‌بردار نیز می‌تواند تحریک، خشکی یا سوزشِ پوست را بیشتر کند، مگر آنکه پزشک آگاهانه چنین ترکیبی را برایتان تجویز کرده باشد. فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخل‌های احتمالی و ناسازگاریِ محصولاتِ پوستی پیشگیری شود.