بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · پوست

آسیترتین

Acitretin
رده ATC D05BB02شکل کپسولدوز 25 mg، 10 mgبرند در ایران ۱۳
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

آسیترتین دارویی از دستهٔ رتینوئیدهای خوراکی (مشتقاتِ ویتامینِ A) است که با تنظیمِ رشد و بلوغِ سلول‌های پوست، بیماری‌های شدیدِ پوستی را کنترل می‌کند.

بیشتر برای چه؟

بیشترین کاربردِ آسیترتین درمانِ پسوریازیسِ شدید، به‌ویژه انواعِ پوسچولار و اریترودرمیک، است؛ همچنین در برخی اختلالاتِ مادرزادیِ شاخی‌شدنِ پوست نیز به کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مهم‌ترین نکته دربارهٔ این دارو، ممنوعیتِ کاملِ آن در بارداری است. این خطر تا مدتی طولانی پس از قطعِ دارو نیز ادامه دارد، به‌ویژه اگر در این فاصله الکل مصرف شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر سردردِ شدید همراه با تاریِ دید یا تهوع، زردیِ پوست و چشم، یا احتمالِ بارداری پیش آمد، بی‌درنگ با پزشک تماس بگیرید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Acitretin
۰۲

معرفی دارو

آسیترتین یک رتینوئیدِ نسل‌دومِ خوراکی، یعنی ترکیبی مصنوعی و خویشاوندِ ویتامینِ A، از دستهٔ داروهای پوست است که در ایران با نام‌های تجاریِ گوناگونی از جمله نئوتیگازون و کراکوتان نیز عرضه می‌شود. این دارو با تنظیمِ سرعتِ تقسیم و بلوغِ سلول‌های لایهٔ شاخیِ پوست و کاهشِ التهاب، از ضخیم‌شدن و پوسته‌ریزیِ غیرِطبیعیِ پوست جلوگیری می‌کند. هدفِ اصلیِ درمان با آسیترتین، کنترلِ بلندمدتِ بیماری‌های شدید و مقاومِ پوستی است، نه درمانِ قطعی و همیشگیِ آن‌ها. پاسخ به درمان معمولاً تدریجی است و ممکن است هفته‌ها تا ماه‌ها طول بکشد.

۰۳

موارد مصرف

  • پسوریازیسِ شدید و گسترده، شاملِ انواعِ پلاکی، پوسچولار (چرکی) و اریترودرمیک
  • پسوریازیسِ مقاوم به درمان‌های موضعی یا سایرِ درمان‌های سیستمیک
  • ایکتیوزهای مادرزادی و سایرِ اختلالاتِ شدیدِ شاخی‌شدنِ پوست
  • بیماریِ داریه (Darier)
۰۴

روش مصرف

آسیترتین را طبقِ دستورِ دقیقِ پزشک، همراه با غذا و ترجیحاً در وعدهٔ اصلیِ روز میل کنید؛ خوردنِ آن با غذا معمولاً به جذبِ بهترِ دارو کمک می‌کند. برای اثربخشیِ کامل، مصرفِ منظم و روزانه در ساعتی مشخص اهمیت دارد و نباید نوبتی را بدونِ دلیل حذف کرد. حتی اگر ضایعاتِ پوستی زودتر بهبود یافت، دورهٔ درمان را تا زمانی که پزشک تعیین کرده ادامه دهید و آن را خودسرانه قطع نکنید. مقدارِ دقیقِ مصرف و طولِ دورهٔ درمان کاملاً فردی است و تنها پزشک، بر اساسِ نوعِ بیماری و پاسخِ بدنِ شما، آن را مشخص می‌کند.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

پسوریازیس شدید و گسترده، شامل انواع پلاکی، چرکی و اریترودرمیک

بزرگسالان۲۵ تا ۵۰ میلی‌گرم خوراکی همراه غذای اصلی یا شیر، یک‌بار در روز؛ معمولاً شروع با ۲۵ یا ۳۰ میلی‌گرم در روز به مدت ۲ تا ۴ هفته، سپس تنظیم بر پایهٔ پاسخ و تحمل و ادامهٔ معمول ۲۵ تا ۵۰ میلی‌گرم در روز برای ۶ تا ۸ هفتهٔ دیگر؛ حداکثر ۷۵ میلی‌گرم در روز.

پس از بهبود کافی، ادامه یا قطع درمان با نظر پزشک انجام می‌شود؛ در صورت همراهی با نوردرمانی، شدت نوردرمانی باید کاهش یابد.

پسوریازیس مقاوم به درمان‌های موضعی یا سایر درمان‌های سیستمیک

بزرگسالان۲۵ تا ۵۰ میلی‌گرم خوراکی همراه غذای اصلی یا شیر، یک‌بار در روز؛ معمولاً شروع با ۲۵ یا ۳۰ میلی‌گرم در روز به مدت ۲ تا ۴ هفته، سپس تنظیم بر پایهٔ پاسخ و تحمل و ادامهٔ معمول ۲۵ تا ۵۰ میلی‌گرم در روز؛ حداکثر ۷۵ میلی‌گرم در روز.

اثر درمانی تدریجی است و عود بیماری ممکن است رخ دهد؛ کپسول را کامل ببلعید و دوز را خودسرانه تغییر ندهید.

ایکتیوزهای مادرزادی و سایر اختلالات شدید شاخی‌شدن پوست

بزرگسالان۲۵ تا ۳۰ میلی‌گرم خوراکی همراه غذای اصلی یا شیر، یک‌بار در روز به مدت ۲ تا ۴ هفته؛ سپس کمترین دوز مؤثر، معمولاً ۱۰ تا ۳۰ میلی‌گرم در روز، ادامه یابد؛ در درمان طولانی‌مدت از ۵۰ میلی‌گرم در روز بیشتر نشود.
کودکانفقط در موارد بسیار استثنایی و پس از ناکافی‌بودن گزینه‌های دیگر: حدود ۰٫۵ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز؛ در صورت ضرورت، تا ۱ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم در روز برای مدت محدود، با حداکثر ۳۵ میلی‌گرم در روز.

ممکن است به درمان نگهدارندهٔ طولانی‌مدت نیاز باشد؛ پایش رشد و استخوان‌ها، کبد و چربی خون ضروری است.

بیماری داریه

بزرگسالانشروع با ۱۰ میلی‌گرم خوراکی همراه غذای اصلی یا شیر، یک‌بار در روز؛ سپس افزایش آهسته بر پایهٔ پاسخ و تحمل، معمولاً تا ۲۵ تا ۳۰ میلی‌گرم در روز؛ در درمان طولانی‌مدت کمترین دوز مؤثر و حداکثر ۵۰ میلی‌گرم در روز.
کودکانفقط در موارد بسیار استثنایی و با نظر متخصص: حدود ۰٫۵ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز؛ در صورت ضرورت، تا ۱ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم در روز برای مدت محدود، با حداکثر ۳۵ میلی‌گرم در روز.

افزایش دوز باید آهسته باشد، زیرا ممکن است واکنش هم‌شکل یا تشدید اولیهٔ ضایعات رخ دهد؛ گاهی درمان بیش از ۳ ماه لازم است.

تنظیم دوز: دوز دقیق بر اساس وزن، شدت بیماری، پاسخ، تحمل و آزمایش‌های کبد و چربی خون با پزشک تنظیم می‌شود. دوز سالمندان معمولاً مانند بزرگسالان است، اما در نارسایی شدید کبد یا کلیه مصرف ممنوع است و در اختلالات خفیف‌تر نیز تنظیم و پایش لازم است؛ حداکثر روزانه در پسوریازیس ۷۵ میلی‌گرم و در اختلالات شاخی‌شدن ۵۰ میلی‌گرم است. به‌دلیل خطر شدید ناهنجاری جنینی، مصرف در بارداری و شیردهی ممنوع است.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه حساسیتِ قبلی به آسیترتین، سایرِ رتینوئیدها یا اجزای کپسول را به پزشک بگویید.
  • بارداری، برنامه‌ریزی برای بارداری در آینده یا شیردهی را پیش از شروعِ درمان حتماً مطرح کنید.
  • سابقهٔ بیماریِ کبدی یا کلیوی، چربیِ خونِ بالا، دیابت یا مصرفِ مرتبِ الکل را بازگو کنید.
  • فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌ها، به‌ویژه هر نوع مکملِ ویتامینِ A، را به پزشک نشان دهید.
  • اگر پیش‌تر دچارِ مشکلاتِ چشمی یا کاهشِ دیدِ شب بوده‌اید، به پزشک اطلاع دهید.
  • پیش از اقدام به اهدای خون در طولِ درمان یا مدتی پس از آن، با پزشک مشورت کنید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • خشکی و پوسته‌پوسته‌شدنِ لب‌ها
  • خشکی و پوسته‌ریزیِ پوست، به‌ویژه کفِ دست و پا
  • خشکیِ چشم و بینی و احتمالِ خون‌دماغِ خفیف
  • نازک‌شدن یا ریزشِ موقتِ مو
  • خارشِ پوست و حساسیت به نور
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • سردردِ شدید و پیوسته همراه با تاریِ دید یا تهوع می‌تواند نشانهٔ افزایشِ فشارِ داخلِ جمجمه باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • زردیِ پوست یا چشم، ادرارِ تیره یا خستگیِ شدید می‌تواند نشانهٔ آسیبِ کبدی باشد؛ در این صورت سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
  • کاهشِ ناگهانیِ دیدِ شب یا هرگونه تاریِ دیدِ تازه را جدی بگیرید و به پزشک اطلاع دهید.
  • تغییرِ خلق‌وخو یا افسردگی را حتماً و بدونِ تعارف با پزشک در میان بگذارید.
  • دردِ شدیدِ شکم همراه با تهوع ممکن است نشانهٔ التهابِ لوزالمعده باشد؛ در این حالت سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
  • علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانند تورمِ صورت و گلو یا مشکل در تنفس را جدی بگیرید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

مصرفِ هم‌زمانِ آسیترتین با مکمل‌های ویتامینِ A می‌تواند خطرِ عوارض را بالا ببرد و بهتر است کنار گذاشته شود. نوشیدنِ حتی مقدارِ کمِ الکل در طولِ درمان و مدتی پس از قطعِ آن ممنوع است، چون الکل می‌تواند دارو را به ترکیبی با ماندگاریِ بسیار طولانی‌تر در بدن تبدیل کند. داروهای خانوادهٔ تتراسایکلین در کنارِ آسیترتین احتمالِ افزایشِ فشارِ داخلِ جمجمه را بیشتر می‌کنند و معمولاً هم‌زمان تجویز نمی‌شوند. متوترکسات نیز می‌تواند خطرِ آسیبِ کبدی را در کنارِ این دارو افزایش دهد. قرص‌های ضدبارداریِ کم‌دوز (مینی‌پیل) ممکن است در این دوره به‌اندازهٔ کافی مطمئن نباشند و روشِ پیشگیریِ مطمئن‌تری لازم است. فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه تداخلِ احتمالی بررسی شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

آسیترتین در بارداری کاملاً ممنوع است، چون خطرِ بسیار بالایی برای ناهنجاریِ جنین دارد؛ این خطر تنها به دورانِ مصرف محدود نمی‌شود و تا مدتی طولانی پس از قطعِ دارو نیز، به‌ویژه در صورتِ مصرفِ الکل، ادامه می‌یابد. زنان در سنِ باروری باید پیش از شروع، در طولِ درمان و تا مدت‌ها پس از پایانِ آن از یک روشِ پیشگیریِ مطمئن و قابلِ‌اعتماد استفاده کنند و زمان‌بندیِ دقیقِ آن را با پزشک هماهنگ کنند. این دارو در دورانِ شیردهی نیز توصیه نمی‌شود. هر تصمیمی دربارهٔ بارداری یا شیردهی در کنارِ مصرفِ این دارو باید تنها زیرِ نظرِ مستقیمِ پزشک گرفته شود.

۱۰

نگهداری

آسیترتین را در دمای اتاق و دور از نور، رطوبت و گرمای مستقیم نگهداری کنید و درِ ظرفِ آن را همیشه بسته نگه دارید؛ از نگهداریِ آن در حمام یا نزدیکِ سینک به‌دلیلِ رطوبت خودداری کنید. کپسول‌ها را همیشه دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخ‌گذشته یا آسیب‌دیده را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
کپسول10 mg
کپسول25 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱۳ برند از ۱۰ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
نئوتیگازون NEOTIGASON
10 in 1 BLISTER PACK · 30 CAPSULE in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
Aurovitas
کپسول
نئوتیگازون 10 میلی گرم NEOTIGASON 10 MG
3 BLISTER PACK in 1 CARTON
Aurovitas
کپسول
نئوتیگازون 25 میلی گرم NEOTIGASON 25 MG
3 BLISTER PACK in 1 CARTON
Aurovitas
کپسول
نئوتیگازون NEOTIGASON
30 CAPSULE in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
Cenexi
کپسول
کپسول کراکوتان 25 میلی گرم KERACUTAN 25MG CAP
30 in 1 BLISTER PACK
Douglas Pharmaceuticals
کپسول
کراکوتان KERAKUTAN
30 CAPSULE in 3 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 CAPSULE in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Douglas Pharmaceuticals
کپسول
آسیترتین ACITRETIN
10 in 1 BLISTER PACK · 60 CAPSULE in 6 BLISTER PACK in 1 BOX
Genus Pharmaceuticals
کپسول
قرص آسیترتین 25 میلی گرم ACIRETIN 25 MG TAB
25 MILLIGRAM in 1 BLISTER PACK
IFC, Industrial Farmacéutica Cantabria, S.A.
کپسول
قرص آسیترتین 10 میلی گرم ACITRETIN 10MG TAB
10 MILLIGRAM in 1 BLISTER PACK
IFC, Industrial Farmacéutica Cantabria, S.A.
کپسول
آسیترتینا ACITRETINA
10 in 1 BLISTER PACK · 30 CAPSULE in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
IFC, Industrial Farmacéutica Cantabria, S.A.
کپسول
آسیترتین ACITRETIN
30 in 1 BOTTLE
Micro-Sphere SA
کپسول
نواترتین NOVATRETIN
60 CAPSULE in 6 BLISTER PACK in 1 BOX · 30 CAPSULE in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
Micro-Sphere SA
کپسول
آسیترتین ACITRETIN
100 CAPSULE in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Salus Pharmaceuticals
کپسول
آسیترتین ACITRETIN
60 CAPSULE in 6 BLISTER PACK in 1 BOX
Usv Limited
کپسول
تراسترتین TRUSTRETIN
60 CAPSULE in 6 BLISTER PACK in 1 BOX
Usv Limited
کپسول
آسیرت ACIRET
30 CAPSULE in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
دارویی البرز زاگرس
کپسول
پسورتین PSORETIN
30 CAPSULE in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
مهردارو
کپسول
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا در طولِ مصرفِ آسیترتین باید کاملاً از الکل پرهیز کنم؟
الکل می‌تواند آسیترتین را در بدن به ترکیبی تبدیل کند که ماندگاریِ بسیار طولانی‌تری دارد. همین موضوع دورهٔ لازم برای پیشگیری از بارداری پس از قطعِ دارو را به‌طورِ چشم‌گیری طولانی‌تر می‌کند، به همین دلیل پرهیزِ کامل از الکل در طولِ درمان و مدتی پس از آن توصیه می‌شود.
۰۲تا چه مدت پس از قطعِ آسیترتین باید از بارداری پیشگیری کرد؟
این مدت به‌مراتب طولانی‌تر از بیشترِ داروهای دیگر است، چون اثرِ دارو پس از قطعِ مصرف هم مدتی در بدن باقی می‌ماند. پزشک بر اساسِ شرایطِ شما زمانِ دقیق را مشخص می‌کند و تا پیش از تأییدِ او نباید بارداری در دستورِ کار قرار گیرد.
۰۳چرا لب‌ها و پوستم این‌قدر خشک شده؟ آیا طبیعی است؟
بله، خشکیِ لب و پوست یکی از شایع‌ترین و قابلِ‌انتظارترین عوارضِ آسیترتین است و معمولاً با استفادهٔ منظم از مرطوب‌کننده و بالمِ لب قابلِ کنترل است. اگر خشکی شدید یا آزاردهنده شد، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
۰۴آیا در طولِ درمان با آسیترتین باید آزمایش بدهم؟
بله، پزشک معمولاً به‌طورِ دوره‌ای عملکردِ کبد و سطحِ چربیِ خون را بررسی می‌کند تا از سلامتِ شما در طولِ درمان مطمئن شود. در این آزمایش‌ها طبقِ زمان‌بندیِ پزشک شرکت کنید.
۰۵چرا باید آسیترتین را همراه با غذا مصرف کنم؟
خوردنِ آن همراه با غذا، به‌ویژه وعده‌ای که چربی دارد، معمولاً جذبِ دارو در بدن را بهتر می‌کند. برای جزئیاتِ دقیقِ زمان و نحوهٔ مصرف، از دستورِ پزشک یا داروساز پیروی کنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳۹ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱۳ برند از ۱۰ سازنده، در گروه D05BB02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.