سالمترول/فلوتیکازون پروپیونات
این دارو یک افشانهٔ استنشاقیِ ترکیبی از سالمترول، گشادکنندهٔ طولانیاثر راههای هوایی، و فلوتیکازون پروپیونات، کورتون ضدالتهاب استنشاقی، است. با باز نگهداشتن راههای هوایی و کمکردن التهاب به کنترل مداوم علائم کمک میکند.
بیشتر برای درمان نگهدارندهٔ آسم پایدار و برخی انواع انسداد برگشتپذیر راههای هوایی به کار میرود؛ معمولاً زمانی که کورتون استنشاقی بهتنهایی کافی نباشد یا پزشک به هر دو جزء نیاز ببیند.
این افشانه برای حملهٔ ناگهانی تنگینفس نیست و جای داروی سریعالاثرِ نجات را نمیگیرد. آن را طبق برنامه مصرف کنید و اگر تنفس بهسرعت بدتر شد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
اگر برای کنترل علائم به داروی نجات بیشتر از معمول نیاز دارید، اثر آن کمتر شده یا خسخس و بیدارشدن شبانه افزایش یافته است، درمان باید بازبینی شود. پیش از شروع دارو در بارداری، بیماری قلبی، عفونت یا همراهی داروهای جدید نیز هماهنگی با پزشک یا داروساز لازم است.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
سالمترول/فلوتیکازون پروپیونات یک داروی استنشاقی ترکیبی در گروه داروهای تنفسی است؛ سالمترول گشادکنندهٔ طولانیاثر راههای هوایی و فلوتیکازون پروپیونات کورتون ضدالتهاب استنشاقی است. سالمترول با شلکردن عضلات اطراف نایژهها عبور هوا را آسانتر میکند و فلوتیکازون التهاب و تورم راههای هوایی را کاهش میدهد؛ بنابراین اثر آن برای کنترل مداوم است، نه رفع حملهٔ ناگهانی. در شکل افشانهٔ دُزسنج، هر دوز اندازهگیریشده حاوی ۲۵ میکروگرم سالمترول و ۲۵۰ میکروگرم فلوتیکازون پروپیونات است. این ترکیب ممکن است در ایران با نامهایی مانند سردوپلا، فلوتیکورت پلاس، سروفلو و سروفلوسینکروبرث عرضه شود.
موارد مصرف
- درمان نگهدارنده و طولانیمدت آسم پایدار متوسط تا شدید
- کنترل خسخس، تنگینفس و علائم روزانه یا شبانهٔ آسم در بیمارانی که با کورتون استنشاقی تنها کنترل کافی ندارند
- کاهش تشدیدهای آسم در بیمارانی که پزشک استفاده از ترکیب گشادکنندهٔ طولانیاثر و کورتون استنشاقی را مناسب دانسته است
- کنترل برخی بیماریهای انسدادی برگشتپذیر راههای هوایی، طبق تشخیص پزشک
روش مصرف
این افشانه برای مصرف منظم و نگهدارنده است، نه رفع حملهٔ ناگهانی؛ مقدار و زمان دقیق مصرف را نسخه تعیین میکند. چون دارو استنشاقی است، معمولاً به غذا وابسته نیست. پیش از هر نوبت قوطی را خوب تکان دهید، بازدم کنید، دهانه را با لبها بگیرید و همزمان با فشار روی قوطی، آرام و عمیق دم بکشید؛ سپس چند ثانیه نفس را نگه دارید و آرام بیرون دهید. اگر هماهنگکردن فشار و دم دشوار است، دربارهٔ محفظهٔ واسط سازگار با همین فرآورده از داروساز آموزش بگیرید. پس از هر نوبت دهان را با آب بشویید و آب را بیرون بریزید یا دندانها را مسواک بزنید. دارو را هر روز طبق برنامه، حتی در روزهای بدون علامت، مصرف کنید؛ مقدار یا دفعات را خودسرانه زیاد نکنید، نوبت فراموششده را دوبرابر نکنید و درمان را بدون هماهنگی قطع یا کم نکنید. برای حملهٔ ناگهانی از داروی سریعالاثرِ نجاتِ تجویزشده استفاده کنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به سالمترول، فلوتیکازون پروپیونات یا هر یک از مواد کمکی افشانه حساسیت دارید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
- اگر اکنون حملهٔ آسم، تنگینفس شدید یا بدترشدن سریع علائم دارید، این دارو برای رفع فوری حمله مناسب نیست و به داروی سریعالاثرِ نجات و ارزیابی فوری نیاز است.
- سابقهٔ بیماری قلبی، ضربان نامنظم، فشارخون بالا، پرکاری تیروئید، دیابت، پتاسیم پایین، پوکی استخوان، آبسیاه یا آبمروارید را به پزشک بگویید.
- در صورت ابتلا یا سابقهٔ سل، عفونت فعال راههای هوایی، عفونت قارچی یا عفونت چشمی، پیش از مصرف اطلاع دهید.
- اگر اخیراً یا برای مدت طولانی کورتون خوراکی یا تزریقی مصرف کردهاید، جراحی در پیش دارید، یا داروها و مکملهای دیگری میگیرید، این موضوع باید بررسی شود؛ کورتون خوراکی را خودسرانه قطع نکنید.
- بارداری، قصد بارداری، شیردهی، سن بالا، بیماری کبدی یا کلیوی و مصرف این قدرت برای کودک را از قبل مطرح کنید؛ انتخاب قدرت و پیگیری در کودکان باید با نظر متخصص باشد.
عوارض احتمالی
- برفک دهان یا گلو و ایجاد لکههای سفید
- خشونت صدا یا تحریک و درد خفیف گلو
- سردرد
- لرزش خفیف دست یا احساس بیقراری
- تپش قلب گذرا
- گرفتگی عضلات
- اگر بلافاصله پس از استنشاق، خسخس یا تنگینفس واضح بیشتر شد، مصرف افشانه را متوقف کنید، از داروی سریعالاثرِ نجاتِ تجویزشده استفاده کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بدترشدن پیشروندهٔ علائم، نیاز بیشتر از معمول به داروی نجات یا کمشدن اثر آن نشانهٔ کنترلنبودن بیماری است؛ همان روز ارزیابی پزشکی بگیرید و اگر تنفس شدیداً دشوار است، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم لب، زبان یا صورت، کهیر، گرفتگی گلو، افت فشار یا سختی تنفس میتواند نشانهٔ حساسیت شدید باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد قفسهٔ سینه، غش، ضربان بسیار تند یا نامنظم، یا لرزش و ضعف شدید همراه با گرفتگی عضلات نیازمند ارزیابی فوری است؛ در موارد شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تب، سرفهٔ رو به بدترشدن، خلط زرد یا سبز و درد قفسهٔ سینه میتواند نشانهٔ عفونت ریوی باشد؛ سریع برای بررسی پزشکی اقدام کنید.
- تاری دید یا درد چشم، یا ضعف شدید، تهوع، استفراغ، سرگیجه و افت فشار، بهویژه پس از مصرف طولانی، نیازمند مراجعهٔ سریع است.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو. داروهای مهارکنندهٔ گیرندهٔ بتا مانند پروپرانولول، حتی قطرههای چشمی، ممکن است اثر سالمترول را کم کنند یا تنگینفس را بدتر کنند. برخی داروهای ضدقارچ مانند کتوکونازول و ایتراکونازول، بعضی آنتیبیوتیکها مانند کلاریترومایسین و برخی داروهای ضدویروس مانند ریتوناویر یا داروهای حاوی کوبیسیستات میتوانند مقدار دارو را در بدن بالا ببرند. مصرف همزمان با افشانههای دیگری که گشادکنندهٔ طولانیاثر دارند، یا با ادرارآورها، کورتونهای خوراکی و تزریقی و تئوفیلین، ممکن است عوارض قلبی یا کاهش پتاسیم را بیشتر کند. غذا معمولاً تداخل مهمی ندارد، اما مصرف زیاد یا منظم گریپفروت و آب آن را اطلاع دهید؛ تداخل مستقیم مهمی با الکل شناخته نشده است، ولی اگر علائم تنفسی یا تپش قلب را بدتر میکند، مصرف نکنید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای موجود دربارهٔ این ترکیب افزایش مشخصی در ناهنجاریهای جنینی نشان ندادهاند، اما مصرف آن در بارداری باید پس از ارزیابی پزشک باشد؛ کنترل مناسب آسم نیز اهمیت دارد و قطع خودسرانه میتواند بیماری را بدتر کند. دربارهٔ ورود سالمترول و فلوتیکازون یا فرآوردههای حاصل از آنها به شیر انسان اطلاعات کامل نیست؛ در شیردهی، تصمیم ادامهٔ دارو با توجه به وضعیت مادر و نوزاد گرفته میشود.
نگهداری
افشانه را معمولاً در دمای کمتر از ۲۵ درجه، دور از نور مستقیم، گرمای زیاد و یخزدگی نگه دارید؛ قوطی تحت فشار را سوراخ نکنید، خرد نکنید و در آتش نیندازید. آن را در خودرو یا کنار شعله نگذارید، درپوش را پس از مصرف بگذارید و بدنه و دهانه را طبق دستور با دستمال خشک تمیز کنید و در آب فرو نبرید. دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید و تاریخ انقضا و در صورت وجود، شمارندهٔ باقیمانده را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| افشانه (آئروسل) دُزسنج | — |
| کپسول | — |
| دیسک دارویی | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۷۳ برند از ۴۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این افشانه برای حملهٔ ناگهانی آسم مناسب است؟
۰۲چرا بعد از مصرف باید دهانم را بشویم؟
۰۳اگر یک نوبت را فراموش کردم چه کار کنم؟
۰۴اگر علائمم بهتر شد، میتوانم مصرف را قطع کنم؟
۰۵آیا میتوانم برند یا قدرت دیگری از این ترکیب را جایگزین کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۷۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۷۳ برند از ۴۱ سازنده، در گروه R03AK06. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.