سالبوتامول/بکلومتازون دیپروپیونات
این افشانهٔ ترکیبی، یک گشادکنندهٔ راههای هوایی و یک کورتیکواستروئید استنشاقی است. سالبوتامول به بازشدن سریعتر برونشها کمک میکند و بکلومتازون التهاب راههای هوایی را کاهش میدهد.
بیشتر برای کنترل آسم و کاهش خسخس، تنگی نفس و احساس فشار قفسهٔ سینه در انسداد برگشتپذیر راههای هوایی تجویز میشود. در برخی بیماران مبتلا به بیماری انسدادی مزمن ریه با مؤلفهٔ برگشتپذیر نیز کاربرد دارد.
افزایش نیاز به افشانهٔ نجاتی، بیدارشدن شبانه یا کوتاهشدن مدت اثر میتواند نشانهٔ بدترشدن آسم باشد؛ تعداد پافها را خودسرانه افزایش ندهید. پس از هر نوبت دهان را با آب بشویید و آب را بیرون بریزید.
اگر علائم با درمان معمول کنترل نمیشود، نیازتان به افشانهٔ نجاتی بیشتر شده یا تپش قلب قابلتوجه دارید، درمان باید بازبینی شود. در تنگی نفس شدید، کبودی لبها یا ناتوانی در صحبتکردن، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
سالبوتامول/بکلومتازون دیپروپیونات یک افشانهٔ آئروسل از گروه داروهای تنفسی است که سالبوتامول و بکلومتازون دیپروپیونات دارد. سالبوتامول با تحریک گیرندههای بتا۲ در عضلات راههای هوایی، آنها را شل و عبور هوا را آسانتر میکند؛ بکلومتازون نیز التهاب و تورم راههای هوایی را کم میکند. اثر بازکنندهٔ سالبوتامول سریعتر است، اما اثر ضدالتهابی بکلومتازون با مصرف منظم و تدریجی ظاهر میشود. این ترکیب در ایران با نامهای تجاری کلنیل کمپوزیتوم و آئروکورت نیز عرضه میشود.
موارد مصرف
- کنترل نگهدارندهٔ آسم برونشی
- کاهش علائم تنگی برگشتپذیر راههای هوایی، مانند خسخس و تنگی نفس، هنگامی که هر دو جزء دارویی لازماند
- کمک به کنترل بیماری انسدادی مزمن ریه با مؤلفهٔ برگشتپذیر و احساس فشار قفسهٔ سینه، طبق تشخیص پزشک
روش مصرف
این افشانه فقط از راه دهان و بهصورت استنشاقی مصرف میشود. تعداد پافها و زمانبندی را نسخه تعیین میکند؛ پیش از مصرف، قوطی را طبق دستور فرآورده تکان دهید، بازدم کنید، لبها را روی دهانه بگذارید و همزمان با شروع دم آهسته و عمیق، قوطی را فشار دهید؛ سپس چند ثانیه نفس را نگه دارید. اگر هماهنگکردن فشار و دم دشوار است، محفظهٔ واسط میتواند کمک کند. پس از هر نوبت دهان را با آب بشویید و آب را بیرون بریزید؛ دهانه را طبق بروشور تمیز و شمارندهٔ پاف را، اگر وجود دارد، بررسی کنید. در صورت فراموشی یک نوبت، آن را هنگام یادآوری مصرف کنید مگر زمان نوبت بعد نزدیک باشد؛ مقدار را دو برابر نکنید. درمان را خودسرانه قطع یا زیاد نکنید و برای حملهٔ شدید یا رو به وخامت، از برنامهٔ نجاتی تجویزشده پیروی کنید.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به سالبوتامول، بکلومتازون یا مواد تشکیلدهندهٔ افشانه را اطلاع دهید.
- اگر بیماری قلبی، آریتمی، فشار خون بالا، پرکاری تیروئید، دیابت یا آبسیاه چشم دارید، پیش از مصرف بگویید.
- در صورت ابتلا یا سابقهٔ سل، عفونت قارچی دهان و گلو یا عفونت درماننشدهٔ دستگاه تنفسی، پزشک را مطلع کنید.
- اگر کورتون خوراکی، تزریقی یا استنشاقی مصرف میکنید، یا بهتازگی از کورتون خوراکی به افشانه تغییر کردهاید، این موضوع را مطرح کنید؛ کورتون خوراکی را ناگهانی قطع نکنید.
- در کودکان، مصرف طولانیمدت کورتون استنشاقی ممکن است به پایش رشد نیاز داشته باشد؛ سن مجاز مصرف را از روی جعبهٔ همان فرآورده بررسی کنید.
- اگر جراحی یا بیهوشی در پیش دارید، مصرف این افشانه و سایر داروهای تنفسی خود را به پزشک و متخصص بیهوشی اطلاع دهید.
عوارض احتمالی
- لرزش خفیف دست یا احساس بیقراری
- تپش قلب یا افزایش گذرای ضربان قلب
- سردرد یا سرگیجه
- سرفه، تحریک گلو یا گرفتگی صدا
- برفک دهان، بهصورت لکههای سفید یا سوزش داخل دهان
- تنگی نفس یا خسخس ناگهانی بلافاصله پس از استنشاق: مصرف را متوقف کنید؛ اگر شدید است یا با داروی نجاتی تجویزشده برطرف نمیشود، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم لبها، زبان یا صورت، کهیر، احساس بستهشدن گلو یا دشواری تنفس: احتمال حساسیت شدید وجود دارد و باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد قفسهٔ سینه، تپش قلب شدید یا نامنظم، غش یا سرگیجهٔ شدید: فوراً ارزیابی پزشکی لازم است.
- ضعف شدید، گرفتگی شدید عضلات یا ضربان نامنظم قلب: میتواند نشانهٔ کاهش پتاسیم باشد؛ سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
- تاری دید مداوم، درد چشم یا دیدن هالهٔ نور: برای بررسی عوارض چشمی کورتون، در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
استفادهٔ همزمان یا افزایش خودسرانهٔ افشانههای حاوی سالبوتامول و گشادکنندههای مشابه میتواند تپش قلب و کاهش پتاسیم را بیشتر کند. داروهای مسدودکنندهٔ گیرندهٔ بتا، مانند پروپرانولول، ممکن است اثر سالبوتامول را کم کرده و تنگی راههای هوایی ایجاد کنند؛ داروهای ضدافسردگی سهحلقهای و مهارکنندههای مونوآمیناکسیداز نیز میتوانند عوارض قلبی را افزایش دهند. ادرارآورها، دیگوکسین و کورتونهای دیگر ممکن است خطر اختلال پتاسیم یا عوارض کورتونی را بیشتر کنند و برخی داروهای ضدقارچ یا ضدویروس قوی میتوانند اثر بکلومتازون را افزایش دهند. غذا تداخل مهمی ندارد؛ در بعضی افشانهها مقدار کمی الکل بهعنوان مادهٔ کمکی وجود دارد. فهرست کامل داروها، داروهای بدون نسخه و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا به نوزاد شیر میدهید، پیش از شروع یا تغییر درمان اطلاع دهید. کنترلنشدن آسم نیز میتواند برای مادر و جنین خطرناک باشد، بنابراین قطع خودسرانهٔ دارو مناسب نیست. در شیردهی، دربارهٔ ادامهٔ ترکیب باید با توجه به مقدار مصرف و وضعیت نوزاد تصمیمگیری شود.
نگهداری
افشانه را در دمای معمول اتاق و مطابق دستور درجشده روی جعبه، دور از نور مستقیم، گرمای شدید و یخزدگی نگه دارید. قوطی تحت فشار است؛ آن را سوراخ نکنید و در آتش یا گرمای شدید نیندازید. دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید و پس از تاریخ انقضا یا خالیشدن شمارنده مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| افشانه (آئروسل) | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این افشانه برای حملهٔ ناگهانی آسم کافی است؟
۰۲چرا بعد از مصرف باید دهانم را بشویم؟
۰۳آیا لرزش دست و تپش قلب بعد از مصرف طبیعی است؟
۰۴آیا کلنیل کمپوزیتوم و آئروکورت یک دارو هستند؟
۰۵اگر وقتی بهتر شدم دارو را قطع کنم چه میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه R03AK13. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.