نئومایسین سولفات/پلیمیکسین ب سولفات/دگزامتازون
این دارو یک قطرهٔ چشمی سوسپانسیون و ترکیبی از دو آنتیبیوتیک، نئومایسین و پلیمیکسین ب، و دگزامتازون ضدالتهاب است. نام تجاری شناختهشدهٔ آن مکسیترول است.
برای التهابهای چشمی به کار میرود که پزشک وجود یا احتمال عفونت باکتریایی حساس و نیاز به درمان همزمان ضدباکتری را تشخیص داده است؛ از جمله برخی التهابهای ملتحمه، قرنیه و بخش قدامی چشم.
برای قرمزیِ بررسینشدهٔ چشم یا عفونتهای ویروسی، قارچی، انگلی و سل چشمی خودسرانه استفاده نکنید؛ دگزامتازون میتواند این عفونتها را پنهان یا بدتر کند. مصرف طولانی یا نامناسب ممکن است فشار داخل چشم را بالا ببرد و ترمیم قرنیه را به تأخیر بیندازد.
درد یا قرمزی رو به افزایش، ترشح، حساسیت به نور، تاری دید پایدار یا کاهش دید نیاز به ارزیابی سریع دارد. سابقهٔ آبسیاه، بیماری قرنیه، دیابت، آسیب یا جراحی چشم، حساسیت دارویی، بارداری و شیردهی را پیش از شروع مطرح کنید.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
این دارو یک ترکیب موضعی ضدباکتری و کورتیکواستروئیدی برای چشم است. نئومایسین با مختل کردن ساخت پروتئین باکتری و پلیمیکسین ب با آسیب به غشای برخی باکتریها اثر میکنند؛ دگزامتازون نیز التهاب، قرمزی و تورم را کاهش میدهد. هدف آن درمان التهاب چشم در شرایطی است که درمان ضدباکتری هم لازم باشد. این فرآورده برای عفونتهای ویروسی یا قارچی مناسب نیست و بخش کورتونی میتواند روند عفونت یا ترمیم زخم را تحت تأثیر قرار دهد.
موارد مصرف
- التهاب ملتحمه همراه با عفونت باکتریایی حساس یا احتمال آن
- التهاب سطح چشم و قرنیه، وقتی همزمان درمان ضدباکتری لازم باشد
- برخی التهابهای بخش قدامی چشم که به تشخیص چشمپزشک نیازمند ترکیب ضدالتهاب و ضدباکتری هستند
- التهاب پس از بعضی جراحیها یا آسیبهای چشمی، فقط در چارچوب نسخه و پیگیری چشمپزشک
روش مصرف
مقدار، فاصلهٔ نوبتها و طول درمان را پزشک تعیین میکند. بطری را پیش از هر بار مصرف خوب تکان دهید، دستها را بشویید و نوک قطرهچکان را به چشم، مژه یا هیچ سطحی نزنید؛ قطره را در کیسهٔ پلک پایین بریزید، چشم را آرام ببندید و گوشهٔ داخلی چشم را ۱ تا ۲ دقیقه فشار دهید. بین این قطره و هر قطرهٔ چشمی دیگر دستکم ۵ دقیقه فاصله بگذارید و پماد چشمی را آخر استفاده کنید. لنز تماسی را پیش از مصرف خارج کنید و در دورهٔ عفونت بهتر است استفاده نشود؛ اگر چشمپزشک اجازه داد، حداقل ۱۵ دقیقه بعد آن را برگردانید. در صورت فراموشی، نوبت را هنگام یادآوری مصرف کنید مگر به نوبت بعدی نزدیک باشد؛ مقدار را دوبرابر نکنید. درمان را خودسرانه زود قطع یا طولانی نکنید و تا برطرف شدن تاری دید رانندگی نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به نئومایسین، پلیمیکسین ب، دگزامتازون، مواد نگهدارنده یا آنتیبیوتیکهای همخانواده مانند جنتامایسین و توبرامایسین را اطلاع دهید.
- اگر چشم قرمزِ بررسینشده، درد، ترشح، زخم یا آسیب چشم، کاهش دید یا حساسیت به نور دارید، پیش از شروع دارو معاینه شوید.
- سابقهٔ عفونت ویروسی، قارچی، انگلی یا سل چشمی، تبخال چشمی، نازکی قرنیه یا صلبیه، زخم قرنیه یا خشکی شدید چشم را مطرح کنید.
- آبسیاه یا فشار بالای چشم، آبمروارید، دیابت، جراحی اخیر چشم و هر بیماری مزمن چشمی را به پزشک بگویید؛ در درمان طولانی، کنترل فشار چشم اهمیت دارد.
- همهٔ قطرهها و پمادهای چشمی، داروهای خوراکی و مکملها، بهویژه قطرههای ضدالتهاب غیراستروئیدی، ریتوناویر، کوبیسیستات و داروهای دیابت را اعلام کنید.
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی، استفاده از لنز تماسی و سن کودک را مطرح کنید؛ در کودکان خردسال، بهویژه زیر ۲ سال، مصرف باید کاملاً زیر نظر پزشک باشد.
عوارض احتمالی
- سوزش، گزگز یا تحریک خفیف و کوتاهمدت چشم
- خارش، قرمزی یا احساس ناراحتی در چشم
- اشکریزش یا خشکی چشم
- احساس جسم خارجی در چشم
- تاری دید گذرا پس از چکاندن
- تورم پلک، صورت، لب یا زبان، کهیر گسترده، خسخس یا تنگی نفس: مصرف را متوقف کنید و فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- درد شدید چشم، کاهش ناگهانی دید، حساسیت شدید به نور یا تورم قابلتوجه: مصرف را ادامه ندهید و فوراً به چشمپزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- قرمزی، ترشح، التهاب یا درد که بدتر میشود یا طی چند روز بهتر نمیشود: برای ارزیابی سریع با پزشک تماس بگیرید؛ ممکن است عفونت نامناسب درمان شده یا تشدید شده باشد.
- تاری دید ماندگار، دیدن هاله، سردرد همراه با درد چشم، تهوع یا استفراغ: احتمال افزایش فشار داخل چشم مطرح است و مراجعهٔ فوری لازم است.
- زخم یا نازک شدن قرنیه، لکهٔ سفید روی قرنیه، یا راش تاولی و پوستهریزی گسترده: قطره را قطع کنید و فوراً مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل مهمی با غذا یا الکل برای مصرف چشمی معمولاً انتظار نمیرود، اما جذب اندک دارو از چشم ممکن است رخ دهد. استفادهٔ همزمان با قطرههای ضدالتهاب غیراستروئیدی میتواند ترمیم سطح چشم را کند یا مختل کند. ریتوناویر و کوبیسیستات ممکن است جذب و عوارض دگزامتازون را افزایش دهند؛ در افراد مبتلا به دیابت نیز ممکن است کنترل قند خون با داروهایی مانند انسولین و متفورمین دشوارتر شود، بهویژه در درمان طولانی. بین قطرهها دستکم ۵ دقیقه فاصله بگذارید؛ فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا شیردهید، پیش از مصرف پزشک را مطلع کنید. اطلاعات کافی برای بیخطری این ترکیب در بارداری و شیردهی وجود ندارد؛ مصرف فقط زمانی مناسب است که پزشک ضرورت آن را بسنجد، و فشار دادن گوشهٔ داخلی چشم پس از چکاندن میتواند جذب دارو در بدن را کمتر کند.
نگهداری
بطری را دربسته، دور از نور و گرما و یخزدگی و دور از دسترس کودکان، در دمای اتاق و معمولاً زیر ۲۵ درجه نگه دارید؛ این فرآورده را در یخچال نگذارید مگر بروشور همان محصول دستور دیگری داده باشد. پس از اولین باز شدن، حداکثر تا ۲۸ روز استفاده کنید، تاریخ انقضا را بررسی کنید و اگر نوک قطرهچکان آلوده شد یا مایع تغییر غیرعادی، کلوخه یا ذرات نامعمول داشت، آن را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 1 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوانم این قطره را برای هر قرمزی چشم استفاده کنم؟
۰۲چرا باید بطری را پیش از مصرف تکان بدهم؟
۰۳آیا میتوانم هنگام استفاده از این دارو لنز تماسی بگذارم؟
۰۴اگر قطره یا پماد چشمی دیگری دارم، چگونه آنها را مصرف کنم؟
۰۵آیا میتوانم این قطره را برای گوش هم استفاده کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۲ سازنده، در گروه S02A. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.