بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · چشم و گوش

دگزامتازون

Dexamethasone 0.1 %
رده ATC S03BA01شکل قطرهبرند در ایران ۴
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

دگزامتازون یک کورتیکواستروئیدِ مصنوعی و قوی است که به‌صورتِ قطرهٔ موضعی برای کاهشِ التهاب و آلرژی در چشم، و گاهی گوش، به کار می‌رود.

بیشتر برای چه؟

این قطره بیشتر برای کنترلِ التهاب‌های آلرژیک یا غیرعفونیِ چشم، از جمله التهابِ پس از جراحی یا ورودِ جسمِ خارجی، تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مصرفِ طولانی‌مدت یا بدونِ نظرِ پزشک می‌تواند فشارِ داخلِ چشم را بالا ببرد یا در صورتِ وجودِ عفونتِ ویروسی یا قارچیِ چشم، آن را تشدید کند.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر درد، قرمزی یا تاریِ دید افزایش یافت، یا علائم پس از چند روز مصرف بهبود نیافت، حتماً با پزشک مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

۰۲

معرفی دارو

دگزامتازون یک کورتیکواستروئید (Corticosteroid) مصنوعی و قوی از خانوادهٔ گلوکوکورتیکوئیدهاست که در این فرآورده به شکلِ قطرهٔ ۰٫۱ درصد، برای مصرفِ موضعی در چشم و در برخی موارد گوش، تهیه شده است. این دارو با مهارِ واسطه‌های التهابی و کاهشِ نفوذپذیریِ مویرگ‌ها، التهاب، تورم، قرمزی و خارش را در بافتِ چشم یا گوش کاهش می‌دهد. برخلافِ آنتی‌بیوتیک‌ها، دگزامتازون میکروب یا ویروس را از بین نمی‌برد و فقط واکنشِ التهابی و آلرژیکِ بدن را مهار می‌کند؛ به همین دلیل بیشتر برای التهاب‌های غیرعفونی، یا در کنارِ درمانِ عفونت طبقِ تشخیصِ پزشک، تجویز می‌شود. هدفِ اصلیِ مصرف، تسکینِ سریعِ علائمِ التهابی و پیشگیری از آسیبِ بافتی ناشی از التهابِ شدید است.

۰۳

موارد مصرف

  • کاهشِ التهابِ آلرژیک چشم، مانندِ التهابِ ملتحمهٔ ناشی از آلرژی
  • کنترلِ التهاب پس از جراحی‌های چشمی
  • تسکینِ التهاب ناشی از ورودِ جسمِ خارجی یا آسیبِ سطحیِ چشم
  • درمانِ التهابِ بخش‌های قدامیِ چشم مانندِ عنبیه (اووئیتِ قدامی)، طبقِ تشخیصِ چشم‌پزشک
  • کاهشِ التهاب یا خارشِ آلرژیکِ مجرای گوش، در مواردِ تجویزشده توسطِ پزشک
۰۴

روش مصرف

پیش از هر بار مصرف دست‌ها را بشویید و نوکِ قطره‌چکان را به چشم، گوش یا هر سطحِ دیگری نزنید تا دارو آلوده نشود. تعدادِ قطره، دفعاتِ مصرف در روز و مدتِ درمان را دقیقاً طبقِ نسخهٔ پزشک رعایت کنید؛ چون این دارو کورتیکواستروئید است، حتی اگر علائم زودتر بهبود یافت، بدونِ نظرِ پزشک آن را قطع نکنید یا بیش از مدتِ تجویزشده ادامه ندهید. اگر هم‌زمان از قطره‌های چشمیِ دیگری هم استفاده می‌کنید، بینِ آن‌ها چند دقیقه فاصله بیندازید و ترتیبِ مصرف را از داروساز بپرسید. در صورتِ استفاده از لنزِ تماسی، معمولاً باید پیش از چکاندنِ قطره آن را خارج کرد و طبقِ توصیهٔ پزشک دوباره گذاشت.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

التهاب آلرژیک چشم، از جمله التهاب ملتحمهٔ ناشی از آلرژی

بزرگسالان۱ تا ۲ قطره از محلول ۰٫۱٪ در کیسهٔ ملتحمهٔ چشم مبتلا، هر ۳ تا ۴ ساعت؛ پس از کنترل علائم، دفعات مصرف به‌تدریج کاهش یابد.

در التهاب شدید ممکن است آغاز درمان با فواصل کوتاه‌تر لازم باشد؛ مصرف طولانی‌تر از چند روز فقط با پایش چشم‌پزشک انجام شود.

التهاب پس از جراحی چشم

بزرگسالان۱ تا ۲ قطره در چشم مبتلا، معمولاً هر ۴ ساعت؛ در التهاب شدید، ابتدا هر ۳۰ تا ۶۰ دقیقه و پس از بهبود با کاهش تدریجی دفعات ادامه داده شود.

مدت درمان از چند روز تا چند هفته متغیر است و با بهبود باید به‌تدریج کاهش یابد؛ در مصرف طولانی، فشار داخل چشم باید پایش شود.

التهاب سطحی چشم پس از ورود جسم خارجی یا آسیب سطحی

بزرگسالان۱ تا ۲ قطره در چشم مبتلا، هر ۳ تا ۴ ساعت؛ در التهاب شدید، ابتدا هر ۳۰ تا ۶۰ دقیقه و سپس با بهبود کاهش تدریجی.

فقط پس از خارج‌کردن جسم خارجی و معاینهٔ چشم‌پزشک مصرف شود؛ در زخم یا عفونت چشمی خودسرانه استفاده نشود.

التهاب بخش قدامی چشم، مانند اووئیت قدامی

بزرگسالان۱ تا ۲ قطره در چشم مبتلا، هر ۳ تا ۶ ساعت؛ در التهاب شدید، ابتدا هر ۳۰ تا ۶۰ دقیقه و پس از پاسخ درمانی با کاهش تدریجی به هر ۴ ساعت و سپس ۳ تا ۴ بار در روز رسانده شود.

نیازمند معاینهٔ منظم و پایش فشار داخل چشم است؛ قطع و کاهش دوز باید تدریجی و زیر نظر چشم‌پزشک باشد.

التهاب یا خارش آلرژیک مجرای گوش خارجی

بزرگسالان۳ تا ۴ قطره در مجرای گوش مبتلا، ۲ تا ۳ بار در روز؛ پس از بهبود، دفعات مصرف به‌تدریج کاهش یابد و سپس قطع شود.

مجرای گوش پیش از مصرف تمیز و خشک شود؛ در سوراخ بودن پردهٔ گوش یا عفونت قارچی و ویروسی استفاده نشود.

تنظیم دوز: دوز دقیق و مدت درمان را پزشک بر پایهٔ سن، وزن در کودکان، شدت بیماری، پاسخ درمانی و وضعیت کلیه و کبد تعیین می‌کند. در سالمندان معمولاً تنظیم ویژه‌ای لازم نیست، اما در نارسایی کلیه یا کبد دادهٔ کافی برای تغییر دوز موضعی وجود ندارد. اگر درمان بیش از ۱۰ روز ادامه یابد، پایش فشار داخل چشم ضروری است.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • سابقهٔ حساسیت به دگزامتازون یا سایرِ کورتیکواستروئیدها را به پزشک اطلاع دهید.
  • اگر به عفونتِ ویروسی (به‌ویژه تبخالِ چشمی)، قارچی یا سِلیِ چشم مبتلا هستید یا شکِ به آن دارید، پیش از مصرف حتماً پزشک را مطلع کنید.
  • سابقهٔ گلوکوم (افزایشِ فشارِ چشم) یا آب‌مروارید را با پزشک در میان بگذارید.
  • اگر به‌تازگی جراحیِ چشم داشته‌اید یا پردهٔ گوشِ شما آسیب‌دیده، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
  • استفاده از لنزِ تماسی یا هر داروی دیگرِ چشمی و گوشی را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
  • بارداری، شیردهی یا برنامه‌ریزی برای بارداری را با پزشک در میان بگذارید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • سوزش یا تحریکِ خفیف و گذرا هنگامِ چکاندنِ قطره
  • تاریِ موقتِ دید بلافاصله پس از مصرف
  • احساسِ جسمِ خارجی یا خارشِ خفیف در چشم
  • افزایشِ اشک‌ریزش
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • درد شدید، قرمزیِ فزاینده یا کاهشِ ناگهانیِ دید: ممکن است نشانِ افزایشِ فشارِ چشم یا عفونتِ ثانویه باشد؛ سریع به پزشک مراجعه کنید.
  • دیدنِ هاله دورِ نورها یا احساسِ فشار و دردِ عمیق در چشم: می‌تواند نشانهٔ گلوکوم باشد؛ به چشم‌پزشک مراجعه کنید.
  • افزایشِ ترشح، تورم یا وخیم‌ترشدنِ علائم به‌جای بهبود: می‌تواند نشانِ عفونتِ کنترل‌نشده باشد؛ به پزشک اطلاع دهید.
  • تورمِ پلک یا صورت، کهیر یا دشواری در تنفس: نشانهٔ واکنشِ آلرژیکِ شدید است؛ با اورژانس تماس بگیرید.
  • تاریِ تدریجیِ دید در مصرفِ طولانی‌مدت: می‌تواند نشانهٔ آب‌مروارید باشد؛ به چشم‌پزشک اطلاع دهید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

از آنجا که این دارو موضعی است و جذبِ آن به جریانِ خون اندک است، تداخلِ آن با داروهای خوراکی معمولاً محدود است؛ بااین‌حال مصرفِ هم‌زمان با سایر قطره‌های چشمی یا گوشی، به‌ویژه کورتیکواستروئیدهای دیگر یا داروهای ضدعفونیِ موضعی، باید با فاصلهٔ زمانیِ مناسب و طبقِ نظرِ پزشک انجام شود تا اثرِ هیچ‌کدام کم نشود. فهرستِ کاملِ داروها، قطره‌های چشمی یا گوشی و مکمل‌هایی که مصرف می‌کنید را به پزشک و داروساز بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

میزانِ جذبِ سیستمیکِ این قطره در بدن اندک است، اما داده‌های کافی دربارهٔ بی‌خطر بودنِ کاملِ آن در بارداری و شیردهی وجود ندارد. مصرف در این دوران باید فقط با صلاحدید و نظارتِ پزشک، و در صورتی که فایدهٔ درمان بر خطرِ احتمالی برتری داشته باشد، انجام شود؛ پیش از مصرف در بارداری یا شیردهی با پزشکِ خود مشورت کنید.

۱۰

نگهداری

این قطره را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و رطوبت نگهداری کنید، مگر آنکه برچسبِ دارو دستورِ دیگری داده باشد. آن را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید. پس از باز شدنِ درِ قطره، مدتِ مجازِ مصرف را از روی برچسب یا با پرسش از داروساز پیگیری کنید و از استفادهٔ آن پس از تاریخِ توصیه‌شده خودداری کنید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قطره0.1 %
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۴ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
دگزادکس® 0.1 درصد DEXADEX®® 0.1% OPH DROP
دارو سازی بهوزان
قطره
دکسون DEXON
1 BOTTLE, DROPPER in 1 BOX
لابراتوارهای سینا دارو
قطره
دگزامتازون DEXAMETHASONE
1 BOTTLE in 1 BOX
نوآوری زیستی گویا
قطره
دگزامتازون DEXAMETHASONE
1 BOTTLE in 1 BOX · 1 CONTAINER in 1 BOX
کارخانجات دارو پخش
قطره
دگزامتازون فسفات 01% قطره چشمی DEXAMETHASONE 0.1% OPH DROP
کارخانجات دارو پخش
قطره
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا قطرهٔ دگزامتازون، عفونتِ چشمی را هم درمان می‌کند؟
خیر؛ این دارو ضدالتهاب است، نه ضدمیکروب، و میکروب یا ویروس را از بین نمی‌برد. اگر عفونتِ چشمی مطرح باشد، پزشک معمولاً داروی ضدعفونیِ مناسب را جداگانه یا هم‌زمان تجویز می‌کند.
۰۲اگر بعد از چند روز چشمم بهتر شد، می‌توانم مصرف را قطع کنم؟
بهتر است بدونِ مشورت با پزشک، درمان را زودتر قطع نکنید؛ چون قطعِ ناگهانیِ کورتیکواستروئیدِ چشمی می‌تواند به بازگشتِ التهاب بینجامد. مدتِ درمان را دقیقاً طبقِ نسخه کامل کنید.
۰۳آیا مصرفِ این قطره همراه با لنزِ تماسی مشکلی ندارد؟
معمولاً توصیه می‌شود پیش از چکاندنِ قطره لنز را خارج کنید و مدتی صبر کنید تا دوباره بگذارید. زمانِ دقیق را از پزشک یا داروسازِ خود بپرسید.
۰۴چرا باید در طولِ مصرفِ این دارو فشارِ چشمم بررسی شود؟
کورتیکواستروئیدهای چشمی مانندِ دگزامتازون در برخی افراد، به‌ویژه با مصرفِ طولانی‌مدت، می‌توانند فشارِ داخلِ چشم را بالا ببرند. پزشک ممکن است در طولِ درمان، فشارِ چشمِ شما را کنترل کند.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۶ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۴ برند از ۴ سازنده، در گروه S03BA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.