بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · چشم و گوش

آپراکلونیدین

Apraclonidine
رده ATC S01EA03شکل قطرهدوز 5 mg/1mLبرند در ایران ۳
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

آپراکلونیدین قطرهٔ چشمی از گروه آگونیست‌های آلفا-۲ آدرنرژیک (Alpha-2 Adrenergic Agonist) است که با کاهش تولید مایع درون چشم، فشار داخل چشم را پایین می‌آورد.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای پیشگیری و کنترل بالا رفتن ناگهانی فشار چشم پس از جراحی‌های لیزری چشم، و به‌صورت کمکی و کوتاه‌مدت در کنار سایر داروهای گلوکوم استفاده می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این قطره برای مصرف طولانی‌مدت مناسب نیست، چون اثرش با گذشت زمان کم می‌شود و احتمال حساسیت چشمی افزایش می‌یابد؛ مصرف آن باید دقیقاً طبق نظر پزشک باشد.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر پس از مصرف قطره، چشم بسیار قرمز شد، پلک متورم شد یا نشانه‌هایی مانند سرگیجه، ضربان قلب کند یا خشکی شدید دهان دیدید، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Apraclonidine
۰۲

معرفی دارو

آپراکلونیدین دارویی موضعیِ چشمی از خانوادهٔ آگونیست‌های گیرندهٔ آلفا-۲ آدرنرژیک است و از نظر دارویی خویشاوند کلونیدین به‌شمار می‌آید. این دارو با تحریک گیرنده‌های آلفا-۲ در بافت چشم، تولید مایع زلالیه (Aqueous Humor) را کم می‌کند و از همین راه فشار داخل چشم را پایین می‌آورد. کاربرد اصلیِ آن، پیشگیری از افزایش ناگهانیِ فشار چشم پیش و پس از برخی جراحی‌های لیزریِ بخش قدامیِ چشم است. همچنین گاهی به‌صورت کوتاه‌مدت و کمکی در کنار سایر داروهای گلوکوم به کار می‌رود، آن‌هم زمانی که داروهای دیگر به‌تنهایی فشار چشم را کافی کنترل نکرده‌اند. به دلیل کاهش اثر با مصرف طولانی و احتمال واکنش‌های حساسیتی، این دارو معمولاً فقط برای دوره‌های کوتاه تجویز می‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • پیشگیری از افزایش فشار چشم، پیش و پس از جراحی‌های لیزری بخش قدامی چشم (مانند ترابکولوپلاستی، ایریدوتومی و کپسولوتومی لیزری)
  • کنترل کوتاه‌مدت فشار داخل چشم بلافاصله پس از این جراحی‌ها
  • درمان کمکی و کوتاه‌مدت گلوکوم زاویه‌باز در کنار سایر داروهای کاهندهٔ فشار چشم
  • کاهش موقتِ فشار چشم در بیمارانی که با حداکثر درمانِ قابل‌تحمل با داروهای دیگر هم به کنترل کافی نرسیده‌اند
۰۴

روش مصرف

این دارو فقط به‌صورت قطرهٔ چشمی و طبق دستور دقیق پزشک یا داروساز مصرف می‌شود؛ تعداد قطره‌ها و فاصلهٔ زمانی مصرف را از روی نسخه دنبال کنید و بدون نظر پزشک آن را تغییر ندهید. پیش از چکاندن قطره دست‌ها را بشویید و نوکِ ظرفِ قطره را به چشم، پلک یا هر سطح دیگری نزنید تا آلوده نشود. اگر لنز تماسی می‌گذارید، معمولاً باید پیش از مصرف قطره آن را در بیاورید و طبق راهنماییِ پزشک، مدتی بعد دوباره بگذارید. بلافاصله پس از چکاندن قطره، فشار ملایم و کوتاه به گوشهٔ داخلیِ چشم (نزدیک بینی) به کاهش جذب دارو در بدن کمک می‌کند. اگر هم‌زمان از چند قطرهٔ چشمیِ دیگر هم استفاده می‌کنید، بین مصرف هرکدام چند دقیقه فاصله بیندازید. این دارو معمولاً برای دورهٔ کوتاهی تجویز می‌شود و ادامه یا قطع مصرف آن باید تنها با نظر پزشک باشد.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

پیشگیری از افزایش فشار داخل چشم پیش و پس از جراحی لیزری بخش قدامی چشم (ترابکولوپلاستی، ایریدوتومی یا کپسولوتومی)

بزرگسالان۱ قطره در چشم مورد جراحی، ۱ ساعت پیش از شروع لیزر و ۱ قطره بلافاصله پس از پایان آن.

فشار داخل چشم پس از لیزر باید پایش شود؛ بین این قطره و قطره‌های چشمی دیگر حداقل ۵ دقیقه فاصله باشد.

کنترل کوتاه‌مدت افزایش فشار داخل چشم بلافاصله پس از جراحی لیزری بخش قدامی چشم

بزرگسالان۱ قطره در چشم جراحی‌شده بلافاصله پس از پایان لیزر؛ معمولاً به‌صورت تک‌دوز.

این کاربرد نیازمند اندازه‌گیری فشار داخل چشم پس از عمل و پیگیری چشم‌پزشکی است.

گلوکوم زاویه‌باز؛ درمان کمکی کوتاه‌مدت

بزرگسالان۱ قطره در هر چشم مبتلا، ۳ بار در روز.

درمان معمولاً حداکثر ۱ ماه است؛ اثر دارو ممکن است با گذشت زمان کاهش یابد. بین قطره‌های مختلف حداقل ۵ دقیقه فاصله بگذارید.

کاهش موقت فشار داخل چشم در گلوکوم کنترل‌نشده با حداکثر درمان قابل‌تحمل

بزرگسالان۱ قطره در هر چشم مبتلا، ۳ بار در روز، معمولاً برای حداکثر ۱ ماه یا تا ارزیابی مجدد چشم‌پزشک.

برای به‌تعویق‌انداختن لیزر یا جراحی است؛ در صورت افزایش قابل‌توجه فشار داخل چشم، درمان باید بازبینی شود.

تنظیم دوز: مقدار دقیق با توجه به سن، وزن، شدت بیماری و وضعیت کلیه و کبد توسط چشم‌پزشک تعیین می‌شود. برای نارسایی کلیه یا کبد، تنظیم استاندارد و مشخصی وجود ندارد؛ مصرف با احتیاط و پایش فشارخون و ضربان قلب لازم است. در سالمندان معمولاً تنظیم جداگانه‌ای لازم نیست، اما پایش دقیق‌تر توصیه می‌شود. ایمنی و اثربخشی دارو در کودکان ثابت نشده است.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • سابقهٔ حساسیت به آپراکلونیدین، کلونیدین یا هر یک از اجزای این قطره
  • مصرف داروهای مهارکنندهٔ مونوآمین‌اکسیداز (MAOI) یا قطع اخیر آن‌ها
  • بیماری‌های قلبی‌عروقی مانند فشار خون بالای کنترل‌نشده، اختلال ریتم قلب یا نارساییِ عروق کرونر
  • افسردگی یا سایر بیماری‌های روانی، و مصرف داروهای مؤثر بر خلق‌وخو یا سیستم عصبی
  • بارداری، شیردهی یا برنامه‌ریزی برای بارداری
  • سنِ بیمار؛ این قطره معمولاً برای نوزادان و کودکان خردسال توصیه نمی‌شود مگر با تجویز مستقیم پزشک متخصص
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • قرمزی و سوزش خفیف چشم
  • خارش یا احساس جسم خارجی در چشم
  • خشکی چشم یا اشک‌ریزش بیش‌ازحد
  • خشکی دهان یا بینی
  • تاریِ موقتِ دید، بلافاصله پس از مصرف
  • احساس خستگی یا خواب‌آلودگیِ خفیف
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • قرمزیِ شدید، تورم پلک یا خارشِ شدید که می‌تواند نشانهٔ واکنش حساسیتی به قطره باشد؛ در این حالت به پزشک اطلاع دهید
  • علائم واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت یا لب‌ها و تنگی نفس؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید
  • سرگیجه، حالت غش یا افت فشار خون؛ در صورت بروز بنشینید یا دراز بکشید و به پزشک اطلاع دهید
  • ضربان قلب کند یا نامنظم؛ در صورت بروز با پزشک تماس بگیرید
  • خواب‌آلودگیِ شدید یا بی‌حالیِ غیرمعمول، به‌ویژه در کودکان؛ نیازمند توجه فوری پزشکی است

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

آپراکلونیدین می‌تواند با داروهای مهارکنندهٔ مونوآمین‌اکسیداز (MAOI) و برخی داروهای مؤثر بر سیستم عصبی و قلب‌وعروق، از جمله داروهای پایین‌آورندهٔ فشار خون، بتابلوکرها و آرام‌بخش‌ها، تداخل داشته باشد و اثر آن‌ها را تشدید کند. مصرف هم‌زمان با الکل یا داروهای خواب‌آور نیز ممکن است خواب‌آلودگی یا افت فشار خون را بیشتر کند. چون بخشی از این قطره وارد جریان خون بدن می‌شود، تداخل با برخی داروهای خوراکی یا سایر قطره‌های چشمی هم دور از انتظار نیست. فهرست کاملِ داروها، قطره‌های چشمی و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعات دربارهٔ مصرف آپراکلونیدین در بارداریِ انسان محدود است و بی‌خطر بودنِ کاملِ آن اثبات نشده؛ به همین دلیل در دوران بارداری فقط زمانی تجویز می‌شود که پزشک آن را واقعاً ضروری بداند. روشن نیست این دارو به مقدار قابل‌توجه در شیر مادر ترشح می‌شود یا نه، پس مادران شیرده پیش از مصرف حتماً باید با پزشک مشورت کنند.

۱۰

نگهداری

این قطره را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم آفتاب و رطوبت نگهداری کنید، مگر آنکه روی برچسبِ دارو دستور دیگری نوشته شده باشد. درِ ظرفِ قطره را همیشه محکم ببندید و آن را دور از دسترسِ کودکان نگه دارید. پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید و اگر رنگ محلول تغییر کرد یا مدتِ زیادی از باز شدنِ آن گذشت، دورش بریزید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قطره5 mg / 1mL
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۳ برند از ۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
آیوپیدین IOPIDINE
1 in 1 BOTTLE, DROPPER · 5 MILLILITER in 1 BOTTLE · 5 MILLIGRAM in 1 BOTTLE
Alcon
قطره
آپراکلونیدین APRA CLONIDINE
5 MILLILITER in 1 BOTTLE, DROPPER
Alcon-couvreur
قطره
آیوپیدین IOPIDINE
1 BOTTLE in 1 BOX · 5 MILLILITER in 1 BOTTLE · 5 MILLILITER in 1 BOTTLE, DROPPER
Alcon-couvreur
قطره
قطره چشم اپیدین 0.5 درصد 5 میلی گرم IOPIDINE 0.5% EYE DROP 5ML
1 BOTTLE, DROPPER in 1 BOX
Novartis
قطره
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا آپراکلونیدین را فقط برای مدتِ کوتاه تجویز می‌کنند؟
چون اثرِ این دارو در کاهش فشار چشم معمولاً پس از چند هفته کم می‌شود و با مصرف طولانی‌مدت، احتمال واکنش‌های حساسیتیِ چشمی هم بیشتر می‌شود. به همین دلیل پزشکان آن را بیشتر برای دوره‌های کوتاه یا کنترل فشار چشم پس از جراحی لیزر تجویز می‌کنند.
۰۲آیا طبیعی است که این قطره دهانم را خشک کند؟
بله، چون بخشی از دارو وارد جریان خون می‌شود، خشکیِ دهان و بینی از عوارضِ نسبتاً شناخته‌شدهٔ آن است. این عارضه معمولاً خفیف است، اما اگر آزاردهنده یا شدید بود، به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
۰۳بعد از چکاندنِ قطره چشمم قرمز شد؛ نگران‌کننده است؟
قرمزیِ خفیف در ساعاتِ اولِ پس از مصرف نسبتاً شایع است، اما اگر شدید بود، ادامه پیدا کرد یا با خارش و تورمِ پلک همراه شد، می‌تواند نشانهٔ حساسیت به دارو باشد و باید به پزشک اطلاع دهید.
۰۴می‌توانم هم‌زمان با آپراکلونیدین از قطرهٔ چشمیِ دیگری هم استفاده کنم؟
در بسیاری موارد بله، اما باید بین مصرفِ دو قطرهٔ چشمی چند دقیقه فاصله بیندازید تا هر دو خوب جذب شوند. ترتیب و فاصلهٔ دقیقِ مصرف را از پزشک یا داروسازِ خود بپرسید.
۰۵اگر باردار هستم، مصرفِ این قطره بی‌خطر است؟
دادهٔ کافی دربارهٔ بی‌خطر بودنِ کاملِ این دارو در بارداریِ انسان وجود ندارد؛ به همین دلیل مصرفِ آن در این دوران باید فقط با تشخیص و نظرِ مستقیمِ پزشک باشد.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۳ برند از ۳ سازنده، در گروه S01EA03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.