آسیکلوویر
آسیکلوویر ۳٪ یک پمادِ چشمیِ ضدویروس (Antiviral) است که بهطور اختصاصی در برابرِ ویروسِ هرپس سیمپلکس اثر میکند.
این پماد عمدتاً برای درمانِ کراتیتِ هرپسی، یعنی عفونتِ قرنیهٔ چشم با ویروسِ هرپس سیمپلکس، به کار میرود و باید توسطِ چشمپزشک تجویز شود.
این پماد فقط برای عفونتِ ویروسیِ تشخیصدادهشده توسطِ پزشک مناسب است و نباید بدونِ تجویز، برای هر نوع قرمزی یا ناراحتیِ چشم مصرف شود.
اگر دردِ چشم شدید شود، دید بهوضوح کم شود، یا علائم پس از چند روز درمان بهتر نشوند، باید سریع با پزشک تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
آسیکلوویر یک داروی ضدویروسِ آنالوگِ نوکلئوزیدی (Nucleoside Analog) است که بهطور اختصاصی رشدِ ویروسِ هرپس سیمپلکس را در سلولهای آلوده متوقف میکند. فرآوردهٔ چشمیِ آن، پمادِ ۳٪، مخصوصِ استفادهٔ موضعی روی سطحِ چشم است و با شکلهای خوراکیِ آسیکلوویر که برای تبخالِ پوستی یا تناسلی و زونا به کار میروند تفاوت دارد. این پماد در سلولهایی که ویروسِ هرپس آنها را آلوده کرده فعال میشود و از تکثیرِ ویروس در قرنیه جلوگیری میکند، بدونِ آنکه آسیبِ چشمگیری به بافتِ سالمِ چشم بزند. هدفِ اصلیِ درمان، کنترلِ سریعِ عفونتِ ویروسیِ قرنیه و پیشگیری از آسیبِ دائمی به دید است. مصرفِ آن همیشه باید با تشخیص و زیر نظرِ چشمپزشک باشد.
موارد مصرف
- درمانِ کراتیتِ هرپسی (عفونتِ قرنیهٔ چشم با ویروسِ هرپس سیمپلکس)، بهویژه نوعِ اپیتلیالی یا زخمِ درختی
- کنترلِ بلفاروکونژنکتیویتِ هرپسی (درگیریِ همزمانِ پلک و ملتحمه با ویروسِ هرپس سیمپلکس)
- کمک به درمانِ عودِ عفونتِ چشمیِ هرپس سیمپلکس در افرادی که سابقهٔ این عفونت را دارند
روش مصرف
این پماد را دقیقاً طبقِ دستورِ پزشک، در فواصلِ منظم در طولِ روز، در کیسهٔ ملتحمهٔ چشمِ آلوده (زیرِ پلکِ پایین) قرار دهید. پیش از هر بار استفاده دستها را کاملاً بشویید و از تماسِ نوکِ تیوپ با چشم، پلک یا هر سطحِ دیگری خودداری کنید تا پماد آلوده نشود. بلافاصله پس از استفاده ممکن است دیدتان چند دقیقه تار شود؛ در این مدت از رانندگی یا کارهایی که به دیدِ واضح نیاز دارند بپرهیزید. حتی اگر علائم بهبود یافت، دورهٔ درمان را زودتر از موعدی که پزشک گفته قطع نکنید، چون ممکن است عفونت هنوز بهطورِ کامل ریشهکن نشده باشد. در طولِ درمان معمولاً نباید از لنزِ تماسی استفاده کرد؛ دربارهٔ زمانِ مناسبِ بازگشت به لنز با پزشک یا داروسازتان مشورت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کراتیت اپیتلیالی هرپس سیمپلکس
برای زخمهای درختی و ضایعات اپیتلیالی کاربرد دارد؛ در صورت درد شدید یا کاهش دید، ارزیابی فوری چشمپزشکی لازم است.
بلفاروکونژنکتیویت هرپسی
از تماس نوک تیوب با چشم یا پوست جلوگیری کنید؛ تاری دید گذرا پس از استعمال ممکن است رخ دهد.
عود فعال عفونت چشمی هرپس سیمپلکس
این رژیم برای عود فعال است، نه پیشگیری طولانیمدت؛ در طول درمان از لنز تماسی استفاده نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیتِ شناختهشده به آسیکلوویر یا دیگر داروهای ضدویروس را به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر بیماریِ زمینهایِ چشمیِ دیگری دارید (مانندِ خشکیِ چشم، جراحیِ اخیرِ چشم یا سایرِ بیماریهای قرنیه)، پزشک را مطلع کنید.
- اگر از لنزِ تماسی استفاده میکنید، پیش از شروعِ درمان دربارهٔ ادامه یا توقفِ آن با پزشک مشورت کنید.
- فهرستِ کاملِ قطرهها و پمادهای چشمیِ دیگری که استفاده میکنید را به پزشک بگویید.
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، حتماً پزشک را در جریان بگذارید.
- اگر سیستمِ ایمنیِ ضعیفشده دارید (مثلاً بهدلیلِ بیماری یا داروهای خاص)، به پزشک اطلاع دهید، چون پیگیریِ درمان ممکن است متفاوت باشد.
عوارض احتمالی
- سوزش یا کمی دردِ خفیف و گذرا در چشم، بلافاصله پس از مصرف
- تاریِ موقتِ دید، درست بعد از مالیدنِ پماد
- قرمزی یا تحریکِ خفیفِ چشم
- افزایشِ اشکریزش
- احساسِ خفیفِ شنریزه یا جسمِ خارجی در چشم
- علائمِ واکنشِ آلرژیک مانندِ تورمِ شدیدِ پلک، خارشِ زیاد یا قرمزیِ گستردهٔ اطرافِ چشم — در این صورت مصرف را قطع کنید و به پزشک اطلاع دهید.
- دردِ شدیدِ چشم، حساسیتِ ناگهانی و شدید به نور، یا افتِ واضحِ دید — اینها میتوانند نشانهٔ پیشرفتِ عفونت یا آسیبِ قرنیه باشند و نیازِ به معاینهٔ فوریِ چشمپزشک دارند.
- عدمِ بهبودِ علائم پس از چند روز درمان یا وخیمترشدنِ آنها — باید سریع به پزشک اطلاع داده شود.
- علائمِ عفونتِ چرکیِ ثانویه، مانندِ ترشحِ غلیظ و زردرنگ از چشم — نیازِ به بررسیِ پزشک دارد.
- تورمِ گستردهٔ صورت یا پلک همراه با مشکل در تنفس — در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
از آنجا که این پماد بهصورتِ موضعی روی چشم استفاده میشود، جذبِ آن به جریانِ خون بسیار اندک است و تداخلِ دارویی مهمِ شناختهشدهای با داروهای خوراکی یا تزریقی ندارد. با اینحال، اگر همزمان از قطره یا پمادِ چشمیِ دیگری استفاده میکنید، ممکن است لازم باشد فاصلهٔ زمانیِ مشخصی بینِ مصرفِ آنها رعایت کنید تا اثرِ هیچکدام کم نشود. همیشه فهرستِ کاملِ داروها، قطرههای چشمی و مکملهایی که مصرف میکنید را به پزشک و داروسازتان بگویید تا از هرگونه تداخلِ احتمالی مطمئن شوند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
از آنجا که جذبِ سیستمیکِ این پمادِ چشمی از طریقِ چشم بسیار محدود است، مقدارِ دارویی که به جریانِ خون یا شیرِ مادر میرسد بسیار ناچیز است. با اینحال، مصرفِ آن در دورانِ بارداری و شیردهی باید تنها با تشخیص و صلاحدیدِ پزشک انجام شود؛ حتماً پزشک را از بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی مطلع کنید تا ایمنترین روشِ درمان برایتان انتخاب شود.
نگهداری
این پماد را در دمای اتاق و دور از نور و رطوبتِ زیاد نگه دارید، مگر آنکه روی بستهبندی دستورِ دیگری نوشته شده باشد. درِ تیوپ را همیشه محکم ببندید و از تماسِ نوکِ آن با هر سطحی خودداری کنید تا پماد آلوده نشود. آن را دور از دسترسِ کودکان نگه دارید، پیش از مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید و پمادِ تاریخگذشته یا باقیماندهٔ استفادهنشده پس از پایانِ دورهٔ درمان را طبقِ راهنماییِ داروساز دور بریزید. این پماد را حتی با اعضای خانواده بهاشتراک نگذارید تا از انتقالِ احتمالیِ عفونت جلوگیری شود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| پماد | 3 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا بعد از استفاده از این پماد دیدم چند لحظه تار میشود؟
۰۲آیا در طولِ درمان میتوانم لنزِ تماسی بگذارم؟
۰۳اگر علائم بهتر شد، میتوانم زودتر مصرفِ پماد را قطع کنم؟
۰۴آیا این پماد همان قرصِ آسیکلوویر است که برای تبخال یا زونا مصرف میشود؟
۰۵آیا مصرفِ این پماد برای هر نوع قرمزی یا عفونتِ چشم مناسب است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه S01AD03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.