مومتازون فوروات/فورموترول فومارات دیهیدرات
این دارو ترکیبی استنشاقی از یک کورتیکواستروئید و یک گشادکنندهٔ برونش طولانیاثر است. مومتازون التهاب راههای هوایی را کم میکند و فورموترول به بازماندن آنها کمک میکند.
برای کنترل نگهدارندهٔ آسم در بزرگسالان و نوجوانان ۱۲ ساله و بالاتر بهکار میرود؛ بهویژه وقتی درمان قبلی کافی نبوده یا از ابتدا درمان ترکیبی لازم باشد. برای رفع سریع حملهٔ آسم مناسب نیست.
این افشانه داروی کنترلکننده است، نه داروی نجات؛ برای حملهٔ ناگهانی از داروی سریعالاثرِ تجویزشده استفاده کنید. آن را همراه فرآوردهٔ دیگری که گشادکنندهٔ برونش طولانیاثر دارد مصرف نکنید و پس از هر نوبت دهان را بشویید.
اگر به داروی نجات بیشتر از معمول نیاز دارید، خسخس یا تنگی نفس بدتر شده، یا تپش قلب و عارضهٔ تازهای پیدا کردهاید، سریع پیگیری کنید. بیماری قلبی، دیابت، بیماری کبد، عفونت، مشکلات چشمی، بارداری و شیردهی را پیش از شروع مطرح کنید.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
مومتازون فوروات/فورموترول فومارات دیهیدرات یک ترکیب استنشاقی برای کنترل آسم است که با نام تجاری زنهیل نیز عرضه میشود. این فرآورده در گروه داروهای دستگاه تنفس و ترکیب کورتیکواستروئید استنشاقی با گشادکنندهٔ برونش طولانیاثر قرار دارد. مومتازون التهاب و تورم دیوارهٔ راههای هوایی را کاهش میدهد و فورموترول عضلات اطراف این راهها را شل نگه میدارد. اثر اصلی آن پیشگیری و کنترل علائم آسم است، نه رفع سریع حملهٔ ناگهانی.
موارد مصرف
- درمان نگهدارندهٔ آسم در بزرگسالان و نوجوانان ۱۲ ساله و بالاتر که با درمان کنترلکنندهٔ قبلی بهخوبی کنترل نشده است.
- شروع درمان ترکیبی در آسمی که شدت آن نیاز همزمان به کورتیکواستروئید استنشاقی و گشادکنندهٔ برونش طولانیاثر دارد.
- کاهش التهاب و تنگی برگشتپذیر راههای هوایی و کمک به پیشگیری از علائم و تشدید آسم با مصرف منظم.
روش مصرف
این دارو فقط از راه استنشاق دهانی و دقیقاً طبق نسخه مصرف میشود؛ آن را در زمانهای ثابت و حتی در روزهای بدون علامت ادامه دهید. پیش از هر نوبت محفظه را خوب تکان دهید، بازدم کنید، هنگام دم آهسته و عمیق دارو را آزاد کنید و برای چند لحظه نفس را نگه دارید؛ در صورت تجویز، استفاده از محفظهٔ واسط میتواند به درسترسیدن دارو کمک کند. پس از هر نوبت دهان را با آب بشویید و آب را بیرون بریزید. شمارندهٔ دوز را بررسی کنید و پس از رسیدن به صفر یا پایان تاریخ انقضا از محفظه استفاده نکنید. اگر یک نوبت فراموش شد و زمان نوبت بعد نزدیک است، نوبت فراموششده را رها کنید و مقدار دوبرابر مصرف نکنید. برای علائم ناگهانی از داروی نجاتِ تجویزشده استفاده کنید و دارو را خودسرانه قطع یا کموزیاد نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به مومتازون، فورموترول یا هر یک از مواد تشکیلدهنده حساسیت دارید، یا قبلاً با داروی استنشاقی واکنش شدید داشتهاید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
- اگر در حال حملهٔ آسم یا دچار بدترشدن سریع علائم هستید، این دارو برای شروع درمان آن وضعیت نیست و باید داروی نجات مناسب در دسترس باشد.
- وجود عفونت فعال و درماننشدهٔ مهم، سل تنفسی، عفونت قارچی دهان یا ریه، تبخال چشمی، یا تماس با فرد مبتلا به سرخک یا آبلهمرغان را مطرح کنید.
- بیماری قلبی، ضربان تند یا نامنظم، فشار خون بالا، اختلال نوار قلب، کاهش پتاسیم، پرکاری تیروئید، آنوریسم یا برخی تومورهای غدهٔ فوقکلیوی میتواند به احتیاط بیشتری نیاز داشته باشد.
- دیابت، بیماری کبد یا سیروز، اختلال غدهٔ فوقکلیوی، پوکی استخوان یا شکستگی، آبسیاه، آبمروارید و سابقهٔ برفک دهان را به پزشک بگویید. اگر اخیراً کورتیکواستروئید خوراکی یا تزریقی مصرف کردهاید، قطع یا تبدیل آن باید تدریجی و تحت نظر باشد.
- فهرست همهٔ داروها، مکملها و فرآوردههای استنشاقی خود را ارائه دهید و بارداری، برنامهٔ بارداری یا شیردهی را اطلاع دهید. ایمنی و اثربخشی این قدرت در کودکان زیر ۱۲ سال ثابت نشده است.
عوارض احتمالی
- سردرد
- تحریک یا درد گلو و گرفتگی صدا
- خشکی دهان
- تهوع
- لرزش خفیف، بیقراری یا اختلال خواب
- علائم عفونت راههای هوایی فوقانی مانند گرفتگی بینی یا گلودرد
- تنگی نفس، خسخس، سرفه یا فشار قفسهٔ سینه که بلافاصله پس از استنشاق ایجاد یا بدتر شود: مصرف را متوقف کنید، از داروی نجات طبق نسخه استفاده کنید و فوراً به پزشک مراجعه کنید؛ در تنگی نفس شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم صورت، لب، زبان یا گلو، کهیر، مشکل در بلع یا تنفس، یا احساس غش: احتمال حساسیت شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تپش قلب شدید یا نامنظم، درد قفسهٔ سینه، ضعف شدید یا غش: نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است؛ در صورت درد قفسهٔ سینه، غش یا تنگی نفس فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بدترشدن پیشروندهٔ سرفه، خسخس یا تنگی نفس، نیاز بیشتر از معمول به داروی نجات، کبودی لبها یا ناتوانی در صحبت کامل: نشانهٔ کنترلنشدن آسم است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تاری دید، درد چشم یا دیدن هاله: در اسرع وقت با پزشک یا چشمپزشک تماس بگیرید، زیرا ممکن است با آبسیاه یا آبمروارید مرتبط باشد.
- لکههای سفید در دهان یا گلو، درد شدید گلو یا دشواری بلع: احتمال برفک وجود دارد؛ برای ارزیابی و درمان با پزشک تماس بگیرید و شستوشوی دهان را ادامه دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو. مصرف همزمان با داروهای دیگری که گشادکنندهٔ برونش طولانیاثر دارند میتواند عوارض را افزایش دهد؛ مسدودکنندههای بتا، حتی برخی قطرههای چشمی، ممکن است اثر فورموترول را کم کنند یا تنگی راههای هوایی بدهند. ضدقارچهای قوی مانند کتوکونازول و ایتراکونازول، برخی آنتیبیوتیکها مانند کلاریترومایسین، و بعضی داروهای ضدویروس مانند ریتوناویر یا کوبیسیستات میتوانند عوارض کورتیکواستروئیدی مومتازون را بیشتر کنند. داروهای ادرارآورِ غیرحافظ پتاسیم، تئوفیلین، برخی داروهای ضدافسردگی، داروهای قلبیِ مؤثر بر ریتم و داروهای بیهوشی استنشاقی نیز ممکن است خطر تپش یا بینظمی قلب و کاهش پتاسیم را افزایش دهند. تداخل غذایی مهمی برای این افشانه شناخته نشده و تداخل اختصاصی با الکل نیز ثابت نشده است؛ در صورت سرگیجه یا تپش قلب، مصرف همزمان الکل مناسب نیست.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات کافی دربارهٔ مصرف این ترکیب در بارداری وجود ندارد، اما کنترلنشدن آسم نیز میتواند برای مادر و جنین خطرناک باشد؛ دارو را خودسرانه شروع، قطع یا تغییر ندهید و بارداری یا برنامهٔ بارداری را به پزشک اطلاع دهید. دربارهٔ شیردهی نیز مشخص نیست مقدار قابلتوجهی از هر دو جزء وارد شیر شود؛ تصمیم ادامهٔ درمان باید بر پایهٔ فایدهٔ کنترل آسم و وضعیت نوزاد گرفته شود. مصرف دارو در اواخر بارداری یا هنگام زایمان را نیز به پزشک اطلاع دهید.
نگهداری
افشانه را در دمای اتاق، حدود ۱۵ تا ۳۰ درجهٔ سانتیگراد، دور از یخزدگی، گرمای شدید، شعله و نور مستقیم نگه دارید. قوطی تحت فشار است؛ آن را سوراخ نکنید، نسوزانید و داخل خودرو یا کنار بخاری نگذارید. دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید و تاریخ انقضا و شمارندهٔ دوز را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| افشانه (آئروسل) دُزسنج | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این دارو برای حملهٔ ناگهانی آسم مناسب است؟
۰۲اگر بعد از مصرف صدا گرفت یا داخل دهانم لکهٔ سفید دیدم، چه کنم؟
۰۳آیا وقتی علامت آسم ندارم هم باید از آن استفاده کنم؟
۰۴آیا میتوانم این دارو را با یک استنشاقی طولانیاثر دیگر استفاده کنم؟
۰۵آیا زنهیل برای کودکان هم قابل استفاده است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۲ سازنده، در گروه R03AK09. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.