مومتازون فوروات
مومتازون فوروات یک کورتیکواستروئیدِ موضعیِ نسبتاً قوی است که برای کاهشِ التهاب، قرمزی و خارشِ پوست در بیماریهای پوستیِ التهابی بهکار میرود.
بیشتر برای درمانِ اگزما (درماتیتِ آتوپیک)، پسوریازیس، درماتیتِ تماسی و سایرِ بیماریهای التهابیِ پوست تجویز میشود.
این دارو فقط برایِ مصرفِ روی پوست است و نباید مدتِ طولانی یا روی نواحیِ حساس مانندِ صورت، بدونِ نظرِ پزشک استفاده شود، زیرا میتواند به نازکشدنِ پوست منجر شود.
اگر با گذشتِ چند روز از مصرفِ منظم بهبودی حاصل نشد، محلِ مصرف نشانهٔ عفونت (مانندِ چرک یا تورمِ فزاینده) نشان داد، یا علائمِ حساسیتِ شدید مانندِ تورمِ صورت و لبها یا مشکلِ تنفسی بروز کرد، حتماً با پزشک یا داروساز تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
مومتازون فوروات یک کورتیکواستروئیدِ مصنوعیِ موضعی از ردهٔ داروهای پوستی است که در ایران بهصورتِ کرم، لوسیون و پمادِ ۰٫۱ درصد عرضه میشود. این دارو با اثر بر گیرندههای گلوکوکورتیکوییدیِ سلولهای پوست، مسیرهای التهابی را مهار میکند و از این راه قرمزی، تورم، خارش و پوستهریزیِ پوست را کاهش میدهد. از نظرِ قدرتِ اثر، در گروهِ کورتیکواستروئیدهای نسبتاً قوی جای میگیرد و بیشتر برای بیماریهای التهابی و آلرژیکِ پوست تجویز میشود. هدفِ اصلیِ آن کنترلِ علائم و کمک به بهبودِ ضایعاتِ پوستی در یک دورهٔ زمانیِ محدود است، نه درمانِ قطعیِ بیماریِ زمینهای.
موارد مصرف
- اگزما (درماتیتِ آتوپیک)
- پسوریازیسِ محدود و غیرِگسترده
- درماتیتِ تماسی و آلرژیک
- درماتیتِ سبورئیک
- لیکن سیمپلکسِ مزمن (خارشِ موضعیِ مزمن)
- واکنشهای التهابی و آلرژیکِ پوستی که پزشک تشخیص داده باشد
روش مصرف
مومتازون فوروات فقط روی پوست و طبقِ دستورِ پزشک استفاده میشود؛ لایهٔ نازکی از دارو روی ناحیهٔ آسیبدیده مالیده و بدونِ ماساژِ فشاری، بهآرامی پخش میشود. پیش و پس از استفاده دستها را بشویید، مگر آنکه محلِ مصرف خودِ دستها باشد. از پوشاندنِ ناحیه با باند یا پانسمانِ بسته خودداری کنید مگر آنکه پزشک صراحتاً توصیه کرده باشد، زیرا این کار جذبِ دارو را افزایش میدهد. از تماسِ دارو با چشم، داخلِ بینی و دهان پرهیز کنید. مدت و دفعاتِ مصرف را دقیقاً طبقِ نسخهٔ پزشک رعایت کنید و بدونِ مشورت، مصرف را زودتر از موعد قطع نکنید یا بیش از دورهٔ تعیینشده ادامه ندهید، بهویژه اگر روی صورت یا نواحیِ حساسِ بدن استفاده میشود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
اگزما (درماتیت آتوپیک)
پس از کنترل علائم قطع شود؛ اگر طی ۲ هفته بهبود نداشت، تشخیص و درمان باید بازبینی شود.
پسوریازیس محدود و غیرگسترده
فقط برای ضایعات محدود مناسب است؛ از مصرف طولانیمدت یا پوشاندن ناحیه با پانسمان بسته پرهیز شود.
درماتیت تماسی و آلرژیک
عامل محرک یا حساسیتزا را حذف کنید؛ روی پوست عفونی یا زخم استفاده نشود.
درماتیت سبورئیک
برای کنترل کوتاهمدت التهاب است و جایگزین درمان ضدقارچ یا درمان نگهدارنده نمیشود.
لیکن سیمپلکس مزمن (خارش موضعی مزمن)
شناسایی علت خارش و شکستن چرخه خارش و خاراندن ضروری است؛ پانسمان بسته جذب دارو را افزایش میدهد و نباید خودسرانه استفاده شود.
واکنشهای التهابی و آلرژیک پوستی پاسخدهنده به کورتیکواستروئید موضعی
در عفونت قارچی، باکتریایی یا ویروسی، آکنه، روزاسه و درماتیت اطراف دهان استفاده نشود.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیتِ شناختهشده به مومتازون یا سایرِ کورتیکواستروئیدهای موضعی
- وجودِ عفونتِ باکتریایی، ویروسی (مانندِ تبِ خالی یا زونا) یا قارچیِ درماننشده در محلِ موردنظر
- زخمِ باز، خراشِ عمیق یا نازکیِ شدیدِ پوست در ناحیهٔ مصرف
- بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری
- مصرفِ همزمانِ داروها یا محصولاتِ موضعیِ دیگر روی همان ناحیه
- سابقهٔ روزاسه، درماتیتِ دورِ دهان یا بیماریِ مزمنِ پوستی که نیازِ به احتیاطِ ویژه دارد
عوارض احتمالی
- سوزش یا مورمورِ خفیف در محلِ مصرف
- خارش یا خشکیِ پوست
- قرمزیِ خفیفِ موضعی
- التهابِ فولیکولِ مو (فولیکولیت)
- نازکشدنِ پوست، ترکهای پوستی یا رگههای قرمز و بنفش پس از مصرفِ طولانی؛ در صورتِ مشاهده به پزشک اطلاع دهید.
- نشانههایِ عفونتِ تازه یا بدترشدنِ محلِ مصرف مانندِ چرک، تورمِ فزاینده یا دردِ شدید؛ در این حالت مصرف را متوقف کرده و به پزشک مراجعه کنید.
- علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت و لبها، کهیرِ گسترده یا مشکل در تنفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تاریِ دید یا دردِ چشم در صورتِ نزدیکبودنِ محلِ مصرف به چشم؛ موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
- نشانههایِ نادرِ جذبِ سیستمیک مانندِ خستگیِ غیرمعمول یا تغییرِ ظاهرِ پوست و صورت در مصرفِ گسترده و طولانی؛ حتماً به پزشک اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مومتازون فوروات چون عمدتاً روی پوست اثر میکند، تداخلِ داروییِ گستردهٔ خوراکی ندارد، اما مصرفِ همزمان با کرمها، پمادها یا کورتیکواستروئیدهای موضعیِ دیگر روی همان ناحیه میتواند جذبِ پوستیِ دارو را تغییر دهد و احتمالِ عوارض را بیشتر کند. استفادهٔ همزمان با پانسمانِ بسته یا موادی که جذبِ پوستی را افزایش میدهند نیز باید تنها زیرِ نظرِ پزشک انجام شود. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و محصولاتِ موضعیِ در حالِ مصرف را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههایِ موجود دربارهٔ مصرفِ مومتازونِ موضعی در بارداری نشان میدهد استفادهٔ محدود و کوتاهمدت روی سطحِ کمی از پوست معمولاً کمخطر تلقی میشود، اما مصرفِ گسترده یا طولانیمدت، بهویژه در سهماههٔ اولِ بارداری، باید فقط با تجویز و نظارتِ پزشک انجام شود. در دورانِ شیردهی نیز بهتر است از مالیدنِ دارو روی ناحیهٔ سینه و نوکِ پستان خودداری شود تا دارو مستقیماً به دهانِ نوزاد نرسد. تصمیمِ نهایی دربارهٔ مصرف در این دو دوره را پزشک با توجه به شدتِ بیماریِ پوستی میگیرد.
نگهداری
این دارو را دور از دسترسِ کودکان، در دمایِ اتاق و بهدور از نورِ مستقیمِ خورشید و رطوبت نگهداری کنید. پس از هر بار استفاده، درِ تیوپ یا ظرف را کاملاً ببندید و از فریزکردنِ آن خودداری کنید. پیش از مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا تغییررنگداده را دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| پماد | 0.1 % |
| کرم | 0.1 % |
| لوسیون | 0.1 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۵ برند از ۱۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرفِ مومتازون فوروات روی صورت بیخطر است؟
۰۲چه زمانی اثرِ مومتازون فوروات مشخص میشود؟
۰۳آیا میتوان این دارو را روی زخمِ باز یا پوستِ عفونی استفاده کرد؟
۰۴تفاوتِ فرمهایِ کرم، لوسیون و پمادِ مومتازون در چیست؟
۰۵آیا مصرفِ طولانیمدتِ مومتازون فوروات خطرناک است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۵ برند از ۱۶ سازنده، در گروه D07AC13. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.