افاویرنز/لامیوودین/تنوفوویر دیسوپروکسیل
این دارو یک قرص ترکیبی سهجزئی از گروه داروهای ضدویروس و ضدرتروویروس است که تکثیر ویروس نقص ایمنی انسانی نوع یک را مهار میکند.
بیشتر برای درمان عفونت اچآیوی نوع یک بهعنوان یک رژیم کامل سهدارویی استفاده میشود. هدف آن پایینآوردن بار ویروسی و کمک به حفظ عملکرد سیستم ایمنی است.
مصرف منظم و قطع نکردن خودسرانه، بهویژه در عفونت همزمان هپاتیت ب، بسیار مهم است؛ قطع ناگهانی میتواند هپاتیت ب را شعلهور کند. بثورات شدید، تغییرات روانی خطرناک، زردی یا کاهش ادرار نیازمند رسیدگی فوریاند.
پیش از شروع یا تغییر درمان اگر بیماری کلیه یا کبد، هپاتیت ب، سابقهٔ افسردگی شدید یا تشنج، اختلال ریتم قلب، بارداری یا داروهای متعدد دارید، موضوع را مطرح کنید. در صورت بروز علائم شدید پوستی، روانی، کبدی یا کلیوی، فوراً کمک پزشکی بگیرید.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
این دارو یک قرص با مقدار ثابت از سه داروی ضدویروس و ضدرتروویروس است که برای کنترل عفونت اچآیوی نوع یک به کار میرود. افاویرنز مهارکنندهٔ غیرنوکلئوزیدی آنزیم رونوشتبردار معکوس است؛ لامیوودین و تنوفوویر دیسوپروکسیل پس از فعالشدن در بدن، همین مسیر تکثیر ویروس را از دو راه نوکلئوزیدی و نوکلئوتیدی مهار میکنند. در نتیجه، تکثیر ویروس کاهش مییابد و بار ویروسی پایین میماند. این دارو عفونت را ریشهکن نمیکند و اثر آن به مصرف منظم و پیگیری درمانی وابسته است.
موارد مصرف
- درمان عفونت اچآیوی نوع یک در بزرگسالان
- درمان عفونت اچآیوی نوع یک در نوجوانان و کودکان با وزن حداقل ۳۵ کیلوگرم، طبق نظر متخصص
- کاهش بار ویروسی و کمک به حفظ عملکرد سیستم ایمنی در روند درمان
روش مصرف
تعداد و مدت مصرف را نسخه تعیین میکند. قرص را کامل با آب ببلعید و طبق برنامهٔ تعیینشده، معمولاً با معدهٔ خالی و ترجیحاً هنگام خواب و در زمان ثابتی از هر روز مصرف کنید؛ غذای پرچرب میتواند مقدار افاویرنز و عوارض عصبی آن را افزایش دهد. مصرف منظم اهمیت زیادی دارد؛ تمامشدن دارو، جاانداختن مکرر یا قطع ناگهانی میتواند بار ویروسی را بالا ببرد و مقاومت ایجاد کند و در عفونت همزمان هپاتیت ب به شعلهوری کبدی منجر شود. اگر نوبتی فراموش شد، طبق بروشور همان فرآورده عمل کنید و برای جبران دو نوبت را با هم نخورید. این قرص یک رژیم کامل است؛ داروی ضد اچآیوی دیگری را خودسرانه به آن اضافه نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
درمان عفونت اچآیوی نوع یک در بزرگسالان، با هدف کاهش بار ویروسی و حفظ عملکرد سیستم ایمنی
قرص را کامل، با معدهٔ خالی و ترجیحاً هنگام خواب مصرف کنید؛ درمان طولانیمدت است و قطع یا تغییر آن نباید خودسرانه انجام شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به افاویرنز، لامیوودین، تنوفوویر دیسوپروکسیل یا داروهای مشابه حساسیت داشتهاید، بهویژه سابقهٔ بثورات تاولدار، زخم مخاط یا واکنش پوستی شدید، اطلاع دهید.
- سابقهٔ هپاتیت ب یا سی، بیماری کبد، زردی، افزایش آنزیمهای کبدی یا مصرف داروهای آسیبرسان به کبد را بگویید؛ این ترکیب در نارسایی متوسط یا شدید کبدی مناسب نیست و پایش کبد اهمیت دارد.
- بیماری کلیه، دیالیز، کاهش ادرار، پوکی استخوان یا شکستگی قبلی را مطرح کنید؛ این قرص مقدار ثابت دارد و در نارسایی قابلتوجه کلیه مناسب نیست. در سالمندان، بررسی عملکرد کلیه اهمیت بیشتری دارد.
- سابقهٔ افسردگی شدید، افکار خودآسیبرسان، اضطراب شدید، روانپریشی، تشنج، سوءمصرف الکل یا مواد، یا طولانیشدن فاصلهٔ الکتریکی قلب را اطلاع دهید.
- اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا شیرده هستید، پیش از مصرف اطلاع دهید؛ افاویرنز ممکن است اثر برخی روشهای هورمونی پیشگیری را کم کند و معمولاً به روش سدّی تکمیلی نیاز است.
- این قرص برای افراد با وزن کمتر از ۳۵ کیلوگرم مناسب نیست. فهرست کامل داروهای نسخهای، بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان، بهخصوص داروهای ضدسل، ضدتشنج، ضدقارچ، هپاتیت، متادون، وارفارین و مسکنهای ضدالتهابی، در اختیار پزشک و داروساز باشد.
عوارض احتمالی
- سرگیجه، احساس عدم تعادل یا خوابآلودگی
- بیخوابی، خوابهای غیرعادی و اختلال تمرکز
- تهوع، اسهال، استفراغ یا درد شکم
- سردرد، خستگی یا احساس ضعف
- بثورات پوستی خفیف و خارش
- درد عضلانی یا مفصلی
- بثورات گسترده یا شدید، تاول، کندهشدن پوست، زخم دهان یا چشم، تب، تورم لب و صورت یا تنگی نفس: احتمال واکنش شدید پوستی یا حساسیت وجود دارد؛ با اورژانس تماس بگیرید و برای قطع یا تعویض دارو دستور فوری بگیرید.
- افسردگی شدید، افکار خودکشی یا آسیب به خود، توهم، رفتار غیرعادی، گیجی شدید، بیتعادلی، تشنج یا کاهش هوشیاری: فوراً ارزیابی پزشکی لازم است؛ اگر خطر فوری وجود دارد با اورژانس تماس بگیرید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، مدفوع روشن، درد یا تورم شکم، تهوع و استفراغ شدید یا گیجی: میتواند نشانهٔ آسیب کبدی یا شعلهوری هپاتیت ب باشد؛ همان روز فوری به پزشک مراجعه کنید.
- کاهش محسوس ادرار، ورم، ضعف شدید، درد مداوم استخوان یا عضله یا شکستگی: احتمال آسیب کلیه و اختلالات استخوانی مطرح است؛ سریع ارزیابی پزشکی شوید.
- درد شدید و مداوم بالای شکم، بهویژه همراه استفراغ، یا تنفس تند و عمیق، ضعف شدید و درد شکم: میتواند نشانهٔ التهاب لوزالمعده یا اسیدیشدن خطرناک خون باشد؛ با اورژانس تماس بگیرید.
- تب ماندگار، درد یا تورم غدد، یا بدترشدن ناگهانی علائم عفونت قبلی پس از شروع درمان: ممکن است واکنش بازسازی ایمنی باشد؛ سریع با متخصص عفونی تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
این ترکیب با داروهای زیادی تداخل دارد. همزمانی با داروهای دیگری که افاویرنز، لامیوودین یا تنوفوویر دارند نباید خودسرانه انجام شود و ترکیب الباسویر/گرازوپرویر نباید همزمان مصرف شود. غذای پرچرب میتواند مقدار افاویرنز و عوارض عصبی را افزایش دهد. ریفامپین، ریفابوتین، کاربامازپین، فنیتوئین، فنوباربیتال، علف چای، بعضی داروهای ضدقارچ و برخی داروهای هپاتیت سی میتوانند اثر دارو یا درمانهای دیگر را تغییر دهند. داروهای مؤثر بر ریتم قلب، مانند برخی آنتیبیوتیکها، ممکن است خطر اختلال ضربان را بیشتر کنند. مسکنهای ضدالتهابی مانند ایبوپروفن، ناپروکسن یا دیکلوفناک در مصرف طولانی، مقدار بالا یا مصرف همزمان چندتایی میتوانند خطر آسیب کلیه را با تنوفوویر بالا ببرند؛ داروهای حاوی سوربیتول نیز ممکن است جذب لامیوودین را کم کنند. الکل و مواد روانگردان سرگیجه، خوابآلودگی و اختلال تمرکز افاویرنز را تشدید میکنند. افاویرنز میتواند اثر قرصها و ایمپلنتهای هورمونی پیشگیری و متادون را کم کند. فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اگر باردارید یا قصد بارداری دارید، پیش از شروع یا تعویض این ترکیب با متخصص عفونی و زنان هماهنگ کنید. دادههای انسانی جدیدتر افزایش کلی ناهنجاریهای مادرزادی با افاویرنز را نشان ندادهاند، اما دربارهٔ مصرف آن در اوایل بارداری همچنان احتیاط لازم است؛ در صورت بارداری، دارو را خودسرانه قطع نکنید، چون برگشت ویروس میتواند خطر انتقال به جنین را بیشتر کند. هر سه جزء وارد شیر میشوند و شیردهی در فرد مبتلا به اچآیوی معمولاً توصیه نمیشود، زیرا ویروس میتواند از راه شیر منتقل شود؛ روش تغذیهٔ نوزاد را با تیم درمان تعیین کنید. افاویرنز ممکن است اثر روشهای هورمونی پیشگیری را کم کند و روش سدّی تکمیلی اهمیت دارد.
نگهداری
قرص را در بستهبندی اصلی و در دمای اتاق، معمولاً حدود ۱۵ تا ۳۰ درجهٔ سانتیگراد، دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگه دارید و درپوش را محکم ببندید. دارو را دور از دسترس کودکان قرار دهید و پس از تاریخ انقضا یا در صورت تغییررنگ و آسیبدیدگی مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 400 mg / 300 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا باید این قرص را ناشتا و ترجیحاً شبها مصرف کنم؟
۰۲آیا سرگیجه و خوابهای غیرعادی در شروع درمان طبیعی است؟
۰۳اگر یک نوبت مصرف را فراموش کنم چه کنم؟
۰۴اگر همزمان هپاتیت ب داشته باشم، میتوانم دارو را قطع کنم؟
۰۵اگر باردار شوم یا بخواهم باردار شوم چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه J05AR11. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.