بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · عفونت و آنتی‌بیوتیک

تنوفوویر دیزوپروکسیل فومارات

Tenofovir Disoproxil Fumarate
رده ATC J05AF07شکل قرصدوز 300 mg، 200 mgبرند در ایران ۱۱
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

تنوفوویر دیزوپروکسیل فومارات یک داروی ضدویروسی است که با مهارِ آنزیمِ موردنیازِ ویروس برای تکثیر، جلوی گسترشِ آن در بدن را می‌گیرد.

بیشتر برای چه؟

این دارو عمدتاً برای درمانِ عفونتِ اچ‌آی‌وی، همراه با داروهای دیگر، و نیز کنترلِ هپاتیتِ بی مزمن به کار می‌رود. گاهی نیز برای پیشگیری از ابتلا به اچ‌آی‌وی در افرادِ در معرضِ خطرِ بالا تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مهم‌ترین نکته این است که هرگز نباید بدونِ مشورتِ پزشک، به‌ویژه در بیمارانِ هپاتیتِ بی، مصرفِ این دارو را ناگهان قطع کرد، زیرا ممکن است هپاتیت به‌شدت عود کند.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر بیماریِ کلیوی، مشکلِ استخوانی یا سابقهٔ هپاتیتِ بی دارید، یا در دورانِ مصرف علائمی مانندِ کاهشِ شدیدِ ادرار، دردِ استخوان یا خستگیِ غیرعادی دیدید، حتماً با پزشک مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Tenofovir disoproxil
۰۲

معرفی دارو

تنوفوویر دیزوپروکسیل فومارات پیش‌دارویی است که در بدن به تنوفوویر، آنالوگی نوکلئوتیدی، تبدیل می‌شود و در ردهٔ مهارکننده‌های نوکلئوتیدیِ ترانس‌کریپتاز معکوس (Nucleotide Reverse Transcriptase Inhibitor) قرار می‌گیرد. این دارو با واردشدن در زنجیرهٔ ژنتیکیِ ویروس، ادامهٔ ساخته‌شدنِ آن را متوقف می‌کند و از این راه از تکثیرِ ویروسِ اچ‌آی‌وی یا ویروسِ هپاتیتِ بی جلوگیری می‌کند. هدفِ اصلیِ درمان، کاهشِ بارِ ویروسی در خون و کُندکردنِ پیشرفتِ بیماری است. با کاهشِ فعالیتِ ویروس، فشار بر سیستمِ ایمنی کم می‌شود و در موردِ هپاتیتِ بی، آسیبِ کبدی نیز کندتر پیش می‌رود. این دارو معمولاً بخشی از یک برنامهٔ درمانیِ طولانی‌مدت و مستمر است، نه یک درمانِ کوتاه‌مدت.

۰۳

موارد مصرف

  • درمانِ عفونتِ اچ‌آی‌وی نوع ۱، همیشه همراه با سایرِ داروهای ضدِرتروویروسی
  • کنترلِ هپاتیتِ بی مزمن در بزرگ‌سالان و برخی نوجوانان
  • پیشگیریِ پیش از تماس (PrEP) از ابتلا به اچ‌آی‌وی در افرادِ در معرضِ خطرِ بالا
  • کمک به کاهشِ خطرِ انتقالِ اچ‌آی‌وی یا هپاتیتِ بی از مادر به جنین، طبقِ نظرِ پزشکِ متخصص
۰۴

روش مصرف

این دارو معمولاً به‌صورتِ قرص و یک‌بار در روز، ترجیحاً در ساعتِ مشخصی از شبانه‌روز، مصرف می‌شود تا سطحِ آن در خون ثابت بماند. مصرفِ همراه با غذا می‌تواند جذبِ دارو را بهتر کند و از ناراحتیِ گوارشی بکاهد. پایبندیِ کامل به برنامهٔ مصرف بسیار مهم است، زیرا فراموش‌کردنِ مکررِ دوزها می‌تواند به مقاومتِ ویروسی بینجامد. در بیمارانِ هپاتیتِ بی، قطعِ ناگهانیِ دارو بدونِ نظرِ پزشک می‌تواند خطرناک باشد و عودِ شدیدِ بیماری را در پی داشته باشد. به همین دلیل، هرگونه تغییر در مصرف، مقدار یا زمان‌بندیِ دارو باید فقط طبقِ نسخه و با نظرِ پزشک یا داروساز انجام شود.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

درمان عفونت اچ‌آی‌وی نوع ۱

بزرگسالان۳۰۰ میلی‌گرم خوراکی روزی یک‌بار، به‌صورت مداوم و همیشه همراه با سایر داروهای ضدرتروویروسی.
کودکانکودکان ۲ ساله و بزرگ‌تر با وزن حداقل ۱۰ کیلوگرم: ۸ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن، روزی یک‌بار؛ حداکثر ۳۰۰ میلی‌گرم در روز. شکل و قدرت مناسب باید بر اساس وزن انتخاب شود.

قرص را می‌توان با یا بدون غذا مصرف کرد؛ مصرف تنوفوویر به‌تنهایی برای درمان اچ‌آی‌وی کافی نیست.

هپاتیت بی مزمن

بزرگسالان۳۰۰ میلی‌گرم خوراکی روزی یک‌بار؛ درمان معمولاً طولانی‌مدت است و مدت ادامهٔ آن بر پایهٔ پاسخ درمانی و پایش پزشک تعیین می‌شود.
کودکاننوجوانان ۱۲ ساله و بزرگ‌تر با وزن حداقل ۳۵ کیلوگرم: ۳۰۰ میلی‌گرم روزی یک‌بار.

با یا بدون غذا مصرف می‌شود؛ قطع خودسرانه می‌تواند موجب تشدید شدید هپاتیت شود.

پیشگیری پیش از تماس از ابتلا به اچ‌آی‌وی در افراد پرخطر

بزرگسالان۳۰۰ میلی‌گرم خوراکی روزی یک‌بار، به‌صورت روزانه و پیوسته، در قالب رژیم استاندارد پیشگیری پیش از تماس.
کودکاننوجوانان با وزن حداقل ۳۵ کیلوگرم: ۳۰۰ میلی‌گرم روزی یک‌بار، در قالب رژیم استاندارد پیشگیری.

پیش از شروع و در طول مصرف، منفی بودن آزمایش اچ‌آی‌وی و عملکرد کلیه باید بررسی شود؛ مصرف نامنظم اثر پیشگیرانه را کاهش می‌دهد.

پیشگیری از انتقال اچ‌آی‌وی از مادر به نوزاد

بزرگسالان۳۰۰ میلی‌گرم روزی یک‌بار، به‌عنوان بخشی از رژیم ترکیبی درمان ضدرتروویروسی مادر، در دوران بارداری و پس از آن طبق برنامهٔ متخصص.

رژیم کامل مادر و داروی پیشگیری نوزاد جداگانه تعیین می‌شود؛ تنوفوویر به‌تنهایی کافی نیست.

پیشگیری از انتقال هپاتیت بی از مادر به نوزاد

بزرگسالان۳۰۰ میلی‌گرم خوراکی روزی یک‌بار، معمولاً از هفتهٔ ۲۸ بارداری تا زمان زایمان، در مادران واجد شرایط؛ ادامه پس از زایمان فقط بر اساس نیاز درمانی.

معمولاً برای بار ویروسی مادر حداقل ۲۰۰٬۰۰۰ واحد بین‌المللی در میلی‌لیتر؛ واکسیناسیون نوزاد و اقدامات پیشگیری هنگام تولد نیز ضروری است.

تنظیم دوز: این دارو عمدتاً از کلیه دفع می‌شود؛ در کاهش عملکرد کلیه، همودیالیز، سالمندی یا مصرف هم‌زمان داروهای آسیب‌رسان به کلیه، مقدار یا فاصلهٔ مصرف باید با آزمایش و نظر پزشک تنظیم شود و برای پیشگیری پیش از تماس در نارسایی قابل‌توجه کلیه مناسب نیست. در نارسایی کبدی معمولاً تنظیم دوز لازم نیست، اما قطع ناگهانی در هپاتیت بی می‌تواند عود شدید ایجاد کند؛ حداکثر معمول ۳۰۰ میلی‌گرم در شبانه‌روز است و پزشک دوز دقیق را بر اساس سن، وزن، شدت بیماری و وضعیت کلیه و کبد تعیین می‌کند.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه بیماریِ کلیوی یا سابقهٔ مشکلاتِ کلیه را به پزشک اطلاع دهید، زیرا این دارو از راهِ کلیه دفع می‌شود.
  • اگر مبتلا به هپاتیتِ بی هستید یا سابقهٔ آن را دارید، پیش از شروع یا قطعِ دارو حتماً به پزشک بگویید.
  • سابقهٔ پوکیِ استخوان یا کاهشِ تراکمِ استخوان را با پزشک در میان بگذارید.
  • فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و داروهای گیاهیِ مصرفی‌تان را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
  • در صورتِ بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی، پزشک را در جریان بگذارید.
  • هرگونه حساسیتِ دارویی پیشین به این دارو یا داروهای مشابه را گزارش کنید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • حالتِ تهوع
  • اسهال
  • سردرد
  • خستگی و ضعفِ عمومی
  • نفخ یا گازِ معده
  • سرگیجه
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • کاهشِ چشمگیرِ حجمِ ادرار، تورمِ پا یا خستگیِ شدید، که می‌تواند نشانهٔ آسیبِ کلیوی باشد؛ در این صورت سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
  • دردِ استخوان یا عضله، یا شکستگیِ غیرمنتظره، که ممکن است به کاهشِ تراکمِ استخوان مربوط باشد؛ آن را حتماً با پزشک در میان بگذارید.
  • ضعفِ شدید، دردِ عضلانیِ غیرعادی، تنگیِ نفس، دردِ شکم همراه با تهوع یا احساسِ سرمای غیرعادی، که نشانه‌های نادر ولی جدیِ اسیدوزِ لاکتیک‌اند؛ در صورتِ بروز، با اورژانس تماس بگیرید.
  • زردیِ پوست یا چشم، ادرارِ تیره یا دردِ شدیدِ شکم، که می‌تواند نشانهٔ مشکلِ کبدی یا عودِ هپاتیتِ بی پس از قطعِ دارو باشد؛ فوراً به پزشک مراجعه کنید.
  • تورمِ صورت و گلو، کهیرِ گسترده یا مشکل در تنفس، که نشانه‌های واکنشِ آلرژیکِ شدیدند؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

تنوفوویر دیزوپروکسیل فومارات می‌تواند با داروهایی که بر عملکردِ کلیه اثر می‌گذارند یا از همان راهِ کلیه دفع می‌شوند، مانندِ برخی مسکن‌های ضدِالتهابیِ غیراستروئیدی، برخی آنتی‌بیوتیک‌ها یا سایرِ داروهای ضدِویروسی، تداخل داشته باشد و خطرِ آسیبِ کلیوی را افزایش دهد. هم‌زمانی با برخی داروهای دیگرِ ضدِرتروویروسی نیز ممکن است نیازمندِ تنظیمِ دوز یا احتیاطِ ویژه باشد. فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا هر تداخلِ احتمالی بررسی و در صورتِ نیاز، برنامهٔ درمانی تنظیم شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

دربارهٔ مصرفِ این دارو در دورانِ بارداری، تجربهٔ بالینیِ فراوان و نسبتاً اطمینان‌بخشی وجود دارد و در بسیاری از موارد، از جمله بارداریِ همراه با اچ‌آی‌وی یا هپاتیتِ بی، پزشک ممکن است ادامه یا شروعِ مصرف را صلاح بداند. بااین‌حال، تصمیمِ نهایی همیشه باید با پزشکِ متخصص و بر اساسِ شرایطِ فردیِ مادر و جنین گرفته شود. مقدارِ اندکی از این دارو ممکن است در شیرِ مادر ترشح شود؛ بنابراین مصرف در دورانِ شیردهی نیز باید با توجه به وضعیتِ عفونیِ مادر و نوزاد و زیرِ نظرِ پزشک ارزیابی شود.

۱۰

نگهداری

این دارو را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید و درِ ظرفِ آن را همیشه محکم بسته نگه دارید. آن را دور از دیدِ کودکان قرار دهید تا از مصرفِ ناخواسته جلوگیری شود. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخ‌گذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دفع کنید، نه در زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص300 mg
قرص200 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱۱ برند از ۱۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
تنویر® 300م گ قرص TENVIR® 300MG TAB
Cipla
قرص
تنویر TENVIR
30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Cipla Ltd
قرص
ویرآد VIREAD
30 in 1 CAN
Gilead Sciences Limited
قرص
ام ای تی-تی ای MET-TE
30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 CARTON
METPHARM BIOTECH PVT. LTD.
قرص
تنوفوویر TENOFOVIR
30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Mcneil & Argus Pharmaceuticals Ltd.
قرص
تنوفوویر دیسوپروکسیل فومارات TENOFOVIR
60 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Sydler
قرص
تنوبایوویر TENOBIOVIR
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
باختر بیو شیمی
قرص
تنوویر شاری TENOVIR SHARI
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
باختر بیو شیمی
قرص
تنویرال TENVIRAL
30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
داروسازی ابوریحان
قرص
ویریبیت VIRIBIT
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی اکسیر
قرص
تنوفوویر TENOFOVIR
30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
روناک
قرص
رپلیکات REPLICUT
30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
فن آوریهای نوین دارویی آتیه
قرص
تدووین TEDOVIN
30 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
کیمیا زیست پارسیان
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا تنوفوویر هپاتیتِ بی را کاملاً درمان می‌کند؟
این دارو معمولاً فعالیتِ ویروس را سرکوب می‌کند و از پیشرفتِ آسیبِ کبدی جلوگیری می‌کند، اما در بیشترِ موارد به معنای پاک‌سازیِ کاملِ ویروس از بدن نیست. به همین دلیل، ادامهٔ درمان معمولاً طولانی‌مدت است و تنها با نظرِ پزشک قابلِ تغییر است.
۰۲چرا نباید این دارو را خودسرانه قطع کنم؟
در بیمارانِ مبتلا به هپاتیتِ بی، قطعِ ناگهانیِ دارو می‌تواند باعثِ عودِ شدید و گاه خطرناکِ بیماری شود. به همین دلیل، هرگونه تغییر یا توقفِ مصرف باید فقط با هماهنگیِ پزشک انجام شود.
۰۳آیا مصرفِ این دارو نیاز به آزمایشِ دوره‌ای دارد؟
بله، از آنجا که این دارو می‌تواند بر عملکردِ کلیه و تراکمِ استخوان اثر بگذارد، پزشک معمولاً آزمایشِ خون و ارزیابیِ دوره‌ایِ کلیه را در طولِ درمان توصیه می‌کند. این پایش کمک می‌کند عوارضِ احتمالی زودتر شناسایی و کنترل شوند.
۰۴آیا این دارو باید همراه با غذا مصرف شود؟
مصرفِ همراه با غذا معمولاً جذبِ دارو را بهتر می‌کند و می‌تواند ناراحتیِ معده را کم کند. بااین‌حال، بهترین زمانِ مصرف را پزشک یا داروساز بر اساسِ نسخهٔ شما مشخص می‌کند.
۰۵آیا این دارو برای پیشگیری از اچ‌آی‌وی هم استفاده می‌شود؟
بله، این دارو در برخی برنامه‌های پیشگیریِ پیش از تماس برای افرادِ در معرضِ خطرِ بالا به‌کار می‌رود. بااین‌حال، تصمیمِ شروع و نحوهٔ مصرفِ آن باید کاملاً زیرِ نظرِ پزشکِ متخصص باشد.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۱ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱۱ برند از ۱۲ سازنده، در گروه J05AF07. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.