آموکسیسیلین
آموکسیسیلین یک آنتیبیوتیک خوراکی از خانوادهی پنیسیلینها (آمینوپنیسیلینها) است که با جلوگیری از کاملشدن دیوارهی سلولی باکتریها در حین رشدشان، آنها را از بین میبرد.
بیشتر برای درمان عفونتهای باکتریایی گوش، سینوس، گلو، دستگاه تنفسی، مجاری ادراری و پوست، و گاهی همراه با داروهای دیگر برای ریشهکنی هلیکوباکترپیلوری تجویز میشود.
اگر پیشتر به پنیسیلین یا سفالوسپورینها حساسیت داشتهاید، پیش از مصرف حتماً به پزشک بگویید، چون واکنش آلرژیک شدید هرچند نادر، جدی است.
در صورت بروز کهیر گسترده، ورم صورت یا گلو، تنگی نفس، یا اسهال شدید و مداوم، بیدرنگ با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.
آموکسیسیلین برای چیست؟
آموکسیسیلین پرمصرفترین آنتیبیوتیک خوراکی است، از خانوادهٔ پنیسیلینها. برای عفونتهای باکتریایی رایج تجویز میشود: گلودرد استرپتوکوکی، عفونت گوش میانی و سینوس، ذاتالریهٔ سرپایی، عفونت دندان، و در ترکیب با داروهای دیگر برای ریشهکنی میکروب معده.
جملهٔ مهم: آموکسیسیلین برای سرماخوردگی، آنفلوانزا و بیشتر گلودردها کاری نمیکند، چون آنها ویروسیاند. گلودردی آنتیبیوتیک میخواهد که تب بالا، چرک روی لوزه و غدد دردناک گردن داشته باشد و سرفه و آبریزش نداشته باشد؛ تشخیصش با پزشک است.
وقتی تجویز شد، دو قاعده: فاصلهٔ نوبتها را نگه دارید، معمولاً هر هشت ساعت، و دوره را تمام کنید حتی اگر روز سوم خوب شدید.
چیزهایی که دربارهٔ آموکسیسیلین میپرسند
آموکسیسیلین و مترونیدازول برای معده؟
این ترکیب یکی از رژیمهای استاندارد درمان میکروب معده، هلیکوباکتر پیلوری، است و همیشه همراه یک داروی کاهندهٔ اسید مثل امپرازول یا پنتوپرازول و اغلب بیسموت برای چهارده روز تجویز میشود. خودسرانه و بدون تأیید عفونت با آزمایش، مصرفش بیفایده و مقاومتساز است.
آموکسیسیلین برای جوش صورت مؤثر است؟
آموکسیسیلین داروی استاندارد آکنه نیست. برای جوشهای التهابی، آنتیبیوتیکهای خانوادهٔ تتراسایکلین مثل داکسیسایکلین و درمانهای موضعی تجویز میشوند. مصرف آموکسیسیلین برای آکنه، جز مقاومت آنتیبیوتیکی، چیزی نمیسازد.
قدرتها و شکلهای آموکسیسیلین: کدام برای چه کسی؟
کپسول ۵۰۰ میلیگرم کپسول
دوز استاندارد بزرگسالان و کودکان بالای چهل کیلوگرم. برای عفونتهای شدیدتر و ذاتالریه، دو کپسول هر هشت ساعت.
دوز معمول: ۵۰۰ میلیگرم هر ۸ ساعت، یا ۸۷۵ تا ۱۰۰۰ میلیگرم هر ۱۲ ساعت؛ دوره ۵ تا ۱۰ روز بسته به عفونت
با یا بدون غذا؛ با غذا تهوع کمتر است.
شربت ۲۵۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر پودر برای سوسپانسیون
شکل رایج کودکان. دوز بر پایهٔ وزن: ۲۵ تا ۵۰ میلیگرم برای هر کیلوگرم در روز در دو یا سه نوبت؛ در عفونت گوش دوز بالا تا ۹۰ میلیگرم برای هر کیلوگرم.
دوز معمول: ۲۵ تا ۵۰ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم در روز، تقسیم در ۲ تا ۳ نوبت
پس از آمادهسازی در یخچال نگه دارید و بعد از ۷ تا ۱۴ روز دور بریزید؛ پیش از هر نوبت تکان دهید.
شربت ۱۲۵ میلیگرم در ۵ میلیلیتر پودر برای سوسپانسیون
برای شیرخواران و کودکان کموزن که حجم شربت غلیظتر برایشان کم میشود. همان دوز وزنی، حجم بیشتر.
دوز معمول: همان دوز وزنی؛ حجم هر نوبت دو برابر شربت ۲۵۰
روش مصرف
آموکسیسیلین را میتوان با معدهی خالی یا همراه غذا مصرف کرد؛ اگر دچار ناراحتی معده یا حالت تهوع میشوید، خوردن آن همراه غذا معمولاً کمککننده است. سعی کنید نوبتهای مصرف را در فاصلههای زمانی منظم و طبق برنامهای که پزشک یا داروساز گفته رعایت کنید تا اثر دارو پیوسته باقی بماند. حتی اگر پس از چند روز حالتان بهتر شد، دورهی درمان را زودتر از موعد قطع نکنید، چون این کار میتواند به بازگشت عفونت یا مقاومشدن باکتری بینجامد. اگر از شربت یا سوسپانسیون استفاده میکنید، پیش از هر بار مصرف ظرف را خوب تکان دهید. در صورت فراموشکردن یک نوبت، بهمحض یادآوری آن را مصرف کنید مگر آنکه به نوبت بعدی نزدیک باشید که در این صورت نباید دو دوز را با هم جبران کرد. مدت و مقدار دقیق مصرف را فقط پزشک تعیین میکند؛ برای هر تغییری در نحوهی مصرف با او یا داروساز مشورت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
عفونت گوش میانی
در کودکان زیر ۲ سال یا موارد شدید، معمولاً دورهٔ ۱۰ روزه لازم است.
سینوزیت باکتریایی
فقط برای عفونت باکتریاییِ ناشی از میکروب حساس؛ در بسیاری از موارد، درمان ترکیبی با کلاوولانیکاسید ترجیح دارد.
گلودرد استرپتوکوکی
تنها پس از تأیید عفونت استرپتوکوکی مصرف شود و دورهٔ ۱۰ روزه کامل شود.
عفونت باکتریایی دستگاه تنفسی تحتانی، مانند پنومونی خفیف
برونشیت حاد اغلب ویروسی است و معمولاً به آنتیبیوتیک نیاز ندارد؛ پنومونی به ارزیابی پزشکی نیاز دارد.
عفونت مجاری ادراری
بهتر است فقط بر اساس کشت و حساسیت ادرار مصرف شود؛ تب یا درد پهلو نیازمند ارزیابی فوری است.
عفونت پوست و بافت نرم
برای میکروب حساس مصرف شود؛ در صورت وجود آبسه، تخلیهٔ آبسه نیز لازم است.
ریشهکنی هلیکوباکتر پیلوری بهعنوان بخشی از درمان ترکیبی
فقط بهعنوان بخشی از رژیم ترکیبی مصرف شود و همهٔ داروهای رژیم در تمام ۱۴ روز منظم مصرف شوند.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به پنیسیلینها، سفالوسپورینها یا هر آنتیبیوتیک دیگری حساسیت یا واکنش آلرژیک داشتهاید، به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- سابقهی بیماری کلیوی را با پزشک در میان بگذارید، زیرا ممکن است تنظیم دوز لازم باشد.
- اگر به مونونوکلئوز عفونی (بیماری بوسه) مبتلا هستید یا اخیراً بودهاید، به پزشک بگویید؛ چون احتمال بروز بثورات پوستی با این دارو در این بیماران بیشتر است.
- فهرست کامل داروها، مکملها و گیاهان دارویی مصرفی خود را به پزشک یا داروساز بگویید.
- در صورت بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- اگر سابقهی مشکلات گوارشی یا اسهال مرتبط با آنتیبیوتیکهای قبلی دارید، این موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
عوارض احتمالی
- حالت تهوع یا ناراحتی معده
- اسهال خفیف
- استفراغ
- سردرد
- برفک (کاندیدیازیس) دهانی یا واژینال
- علائم واکنش آلرژیک شدید مانند کهیر گسترده، ورم صورت، لب، زبان یا گلو، یا تنگی نفس: مصرف را فوراً قطع کنید و به اورژانس مراجعه کنید یا سریع به بیمارستان بروید.
- بثورات پوستی شدید همراه با تاول یا پوستهپوستهشدن پوست: بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.
- اسهال شدید، آبکی یا خونی که ادامهدار است یا پس از قطع دارو هم برطرف نمیشود: میتواند نشانهی التهاب روده ناشی از آنتیبیوتیک باشد؛ به پزشک اطلاع دهید.
- زردی پوست یا سفیدی چشم، ادرار تیره، یا خستگی شدید و غیرعادی: نشانهی احتمالی آسیب کبدی است؛ سریع به پزشک مراجعه کنید.
- کبودی یا خونریزی غیرعادی و بدون دلیل مشخص: موضوع را در اسرعوقت با پزشک در میان بگذارید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
آموکسیسیلین میتواند با برخی داروهای دیگر تداخل داشته باشد. مصرف همزمان با پروبنسید سطح خونی آموکسیسیلین را بالا میبرد. مصرف همزمان با آلوپورینول احتمال بروز بثورات پوستی را افزایش میدهد. در افرادی که وارفارین یا سایر داروهای ضدانعقاد مصرف میکنند، آنتیبیوتیکها گاهی اثر رقیقکنندگی خون را تشدید میکنند و ممکن است پایش دقیقتری لازم باشد. آموکسیسیلین همچنین میتواند دفع متوترکسات از بدن را کند کرده و خطر عوارض آن را بیشتر کند. تداخل مستقیم و شناختهشدهای میان آموکسیسیلین و الکل وجود ندارد، هرچند در دوران بیماری بهتر است مصرف الکل محدود شود. برای پیشگیری از هر تداخل احتمالی، فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
بر پایهی تجربهی بالینی گسترده، آموکسیسیلین از آنتیبیوتیکهایی است که در بارداری معمولاً ایمنتر شناخته میشود و در صورت نیاز واقعی به آنتیبیوتیک، پزشکان اغلب آن را در اولویت قرار میدهند؛ بااینحال تصمیم نهایی همیشه بر عهدهی پزشک است. این دارو به مقدار کم در شیر مادر ترشح میشود و معمولاً با شیردهی ناسازگاری ندارد، اما ممکن است در نوزاد باعث اسهال خفیف، برفک یا بثورات پوستی شود؛ در صورت مشاهدهی این نشانهها در نوزاد، پزشک را مطلع کنید. در هر دو حالت بارداری و شیردهی، مصرف را فقط طبق تجویز و زیرنظر پزشک ادامه دهید.
نگهداری
قرص، کپسول یا پودر خشک این دارو را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نور مستقیم و گرمای زیاد نگه دارید. اگر داروخانه شربت یا سوسپانسیون آن را برایتان آماده کرده باشد، معمولاً باید در یخچال نگهداری شود و پس از مدتی که روی برچسب قید شده اثر خود را از دست میدهد؛ به تاریخ روی برچسب و توصیهی داروساز توجه کنید. دارو را همیشه دور از دید و دسترس کودکان نگه دارید و پیش از هر مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید؛ داروی تاریخگذشته یا اضافی را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در سطل زبالهی معمولی یا فاضلاب.
قیمت آموکسیسیلین و پوشش بیمه
قیمتهای زیر، قیمت مصوب مصرفکننده برای هر بسته است، همانطور که در سامانهٔ IRC سازمان غذا و دارو ثبت شده؛ داروخانهها موظف به رعایت آناند و بیمه سهم خود را بر پایهٔ همین قیمت میپردازد. برندهای وارداتی معمولاً گرانترند و تفاوت قیمت آنها با سقف بیمه را بیمار میپردازد.
| برند | قدرت | بسته | قیمت مصوب هر بسته | تولید |
|---|---|---|---|---|
| آموکسی سیلین 125 AMOXICILLIN 125 | ۱۲۵ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۱ بطری در ۱ جعبه | ۴۱٬۰۰۰ ریال | تولید داخل |
| رونمکس RONEMOX | ۱۲۵ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۱ بطری در ۱ جعبه | ۱۷۸٬۰۰۰ ریال | وارداتی |
| آموکسی سیلین AMOXICILLIN | ۱۲۵ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۱ بطری در ۱ جعبه | ۷۰۰٬۰۰۰ ریال | تولید داخل |
| فاراموکس بي دي FARAMOX BD | ۲۰۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۱ بطری در ۱ جعبه | ۹۰۰٬۰۰۰ ریال | تولید داخل |
| ايراموكس بي دی IRAMOX BD | ۲۰۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۱ بطری در ۱ جعبه | ۹۰۰٬۰۰۰ ریال | تولید داخل |
| آموکسی سیلین 250 سوسپانسیون AMOXICILLIN 250 SUSP | ۲۵۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۱ بطری در ۱ جعبه | ۵۳٬۵۰۰ ریال | تولید داخل |
| لارگوپن LARGOPEN | ۲۵۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۱ بطری در ۱ کارتن | ۱۶۲٬۰۰۰ ریال | وارداتی |
| آلموکس دی اس ALMOX DS | ۲۵۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۳۰۰۰ میلیگرم در ۱ بطری | ۲۲۹٬۰۰۰ ریال | وارداتی |
| آموکسی سیلین AMOXICILLIN | ۲۵۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۱ بطری در ۱ جعبه | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال | تولید داخل |
| آموراکس AMORAX | ۲۵۰ میلیگرم | ۱۰۰ کپسول در ۱۰ بلیستر در ۱ جعبه | ۷٬۷۰۰٬۰۰۰ ریال | تولید داخل |
| آموکسی سیلین AMOXICILLIN | ۲۵۰ میلیگرم | ۱۰۰ کپسول در ۱۰ بلیستر در ۱ جعبه | ۷٬۷۰۰٬۰۰۰ ریال | تولید داخل |
| فاراموکس بی دی FARAMOX BD | ۴۰۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۱ بطری در ۱ جعبه | ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ ریال | تولید داخل |
| ایراموکس بی دی IRAMOX BD | ۴۰۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۱ بطری در ۱ جعبه | ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ ریال | تولید داخل |
| فاراموکس FARAMOX | ۵۰۰ میلیگرم | ۲۰ قرص در ۵ بلیستر در ۱ جعبه | ۹۰۰٬۰۰۰ ریال | تولید داخل |
| ایراموکس IRAMOX | ۵۰۰ میلیگرم | ۳۰ قرص در ۳ بلیستر در ۱ جعبه | ۱٬۳۵۰٬۰۰۰ ریال | تولید داخل |
| رونمکس RONEMOX | ۵۰۰ میلیگرم | ۲۰۰ کپسول در ۲۰ بلیستر در ۱ جعبه | ۲۴٬۶۰۰٬۰۰۰ ریال | وارداتی |
| فاراموکس FARAMOX | ۸۷۵ میلیگرم | ۲۰ قرص در ۵ بلیستر در ۱ جعبه | ۱٬۳۰۰٬۰۰۰ ریال | تولید داخل |
برای هر قدرت، ارزانترین ژنریکهای داخلی و برندهای وارداتی آمده است؛ قیمتهای بقیهٔ فرآوردهها در جدول برندها. قیمتها همان «قیمت مصرفکنندهٔ هر بسته»ی ثبتشده در سامانهٔ IRC سازمان غذا و دارو است، برداشت ۱۴۰۵/۰۶/۱۸؛ داروخانه موظف به رعایت آن است و بیمه سهم خود را بر پایهٔ همین قیمت میپردازد. برای ۱۲ فرآوردهٔ دیگر این دارو هنوز قیمتی در سامانه ثبت نشده است.
پوشش بیمه
| بیمه | قدرت | سهم بیمه | سقف قیمت هر واحد | سقف تعداد در نسخه |
|---|---|---|---|---|
| بيمه سلامت | ۱۲۵ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۷۴.۷٪ | ۷۰۰٬۰۰۰ ریال | — |
| بيمه سلامت | ۲۰۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۷۸.۰٪ | ۹۰۰٬۰۰۰ ریال | — |
| بيمه سلامت | ۲۵۰ میلیگرم | ۸۸.۷٪ | ۷۷٬۰۰۰ ریال | — |
| بيمه سلامت | ۲۵۰ میلیگرم | ۷۰٪ | ۱٬۵۰۰ ریال | — |
| بيمه سلامت | ۲۵۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۷۶.۶٪ | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال | — |
| بيمه سلامت | ۴۰۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۷۹.۱٪ | ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ ریال | — |
| بيمه سلامت | ۵۰۰ میلیگرم | ۸۹.۲٪ | ۱۲۳٬۰۰۰ ریال | — |
| بيمه سلامت | ۵۰۰ میلیگرم | ۷۷.۲٪ | ۴۵٬۰۰۰ ریال | — |
| تامين | ۱۲۵ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۷۰٪ | ۵۹۰٬۷۰۰ ریال | ۲ |
| تامين | ۲۰۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۷۰٪ | ۶۵۸٬۹۰۰ ریال | ۲ |
| تامين | ۲۵۰ میلیگرم | ۷۰٪ | ۲۹٬۰۰۰ ریال | ۳۰ |
| تامين | ۲۵۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۷۰٪ | ۷۷۹٬۳۰۰ ریال | ۲ |
| تامين | ۴۰۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | ۷۰٪ | ۸۳۵٬۳۰۰ ریال | ۲ |
| تامين | ۵۰۰ میلیگرم | ۷۰٪ | ۴۴٬۴۰۰ ریال | ۶۰ |
| نيروهاي مسلح | ۱۲۵ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | — | ۷۰۰٬۰۰۰ ریال | ۳ |
| نيروهاي مسلح | ۲۰۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | — | ۹۰۰٬۰۰۰ ریال | ۳ |
| نيروهاي مسلح | ۲۵۰ میلیگرم | — | ۷۷٬۰۰۰ ریال | ۶۰ |
| نيروهاي مسلح | ۲۵۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | — | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال | ۳ |
| نيروهاي مسلح | ۴۰۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر | — | ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ ریال | ۳ |
| نيروهاي مسلح | ۵۰۰ میلیگرم | — | ۱۲۳٬۰۰۰ ریال | ۶۰ |
بر پایهٔ فارماکوپهٔ بیمه سلامت و تأمین اجتماعی، بهروزرسانی ۱۴۰۵/۰۶/۱۴. سهم بیمه روی قیمت مصوب محاسبه میشود و برای نسخهٔ الکترونیک است؛ داروخانه ممکن است تفاوت قیمت برند وارداتی را از بیمار بگیرد.
برندهای آموکسیسیلین در ایران
برداشت ۱۴۰۵/۰۶/۱۸۸۵ فرآوردهٔ آموکسیسیلین در فهرست رسمی دارویی ایران ثبت شده است: ۷۹ تولید داخل و ۶ وارداتی، از ۱۹ شرکت. عکسها تصویر رسمی بسته در سامانهٔ IRC است. اینجا ۶۰ فرآوردهٔ شاخص را میبینید؛ بقیه در جستوجوی سایت پیدا میشوند.
آموکسیسیلین یا داروهای مشابه؟
آموکسیسیلین یا کوآموکسیکلاو؟
کوآموکسیکلاو همان آموکسیسیلین بهعلاوهٔ کلاوولانیک اسید است که باکتریهای مقاوم به آموکسیسیلین را هم میگیرد. برای عفونت ساده که باکتری حساس است، آموکسیسیلین کافی و کمعارضهتر است؛ کوآموکسیکلاو برای سینوزیت مقاوم، گازگرفتگی، عفونت شدید دندان و شکست درمان قبلی. اسهال با کوآموکسیکلاو شایعتر است.
خلاصه: ساده: آموکسیسیلین. مقاوم یا شکستخورده: کوآموکسیکلاو، با پزشک.
آموکسیسیلین یا آزیترومایسین برای گلودرد؟
برای گلودرد استرپتوکوکی، آموکسیسیلین یا پنیسیلین انتخاب اول است؛ آزیترومایسین برای کسانی است که به پنیسیلین حساسیت دارند و برای بعضی عفونتهای تنفسی خاص. دورهٔ کوتاه سه تا پنج روزهٔ آزیترومایسین جذاب است، ولی مقاومت به آن رو به افزایش است.
خلاصه: گلودرد میکروبی: آموکسیسیلین، مگر حساسیت به پنیسیلین.
سؤالهای واقعی مردم دربارهٔ آموکسیسیلین
اینها پرسشهایی است که کاربران ایرانی دربارهٔ آموکسیسیلین در گوگل مینویسند؛ پاسخ کوتاه و صادقانه.
۰۱آموکسیسیلین ۵۰۰ را هر چند ساعت بخورم؟
۰۲آموکسیسیلین برای گلودرد مؤثر است؟
۰۳آموکسیسیلین در بارداری ضرر دارد؟
۰۴عوارض آموکسیسیلین چیست؟
۰۵شربت آموکسیسیلین کودکان را چطور دوز کنم؟
۰۶آموکسیسیلین با چه داروهایی تداخل دارد؟
۰۷اگر دوره را تمام نکنم چه میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸۹ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳۲ برند از ۱۸ سازنده، در گروه J01CA04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی:
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.
منابع این صفحه
- برچسب رسمی دارو (FDA Prescribing Information, DailyMed)
- British National Formulary (BNF)
- UpToDate / Lexicomp: drug information monograph
- NHS Medicines A–Z
- راهنمای درمان فارنژیت استرپتوکوکی IDSA
- فهرست رسمی دارویی ایران، سامانهٔ IRC سازمان غذا و دارو (irc.fda.gov.ir)، برداشت ۱۴۰۵/۰۶/۱۸
- فارماکوپهٔ دارویی بیمه سلامت و تأمین اجتماعی، بهروزرسانی ۱۴۰۵/۰۶/۱۴