بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · اسکلتی‑عضلانی

آلوپورینول

Allopurinol
رده ATC M04AA01شکل قرصدوز 100 mg، 300 mgبرند در ایران ۱۰
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

آلوپورینول دارویی از دستهٔ ضدنقرس است که با مهار آنزیمی به نام گزانتین‌اکسیداز، ساخت اسید اوریک را در بدن کاهش می‌دهد.

بیشتر برای چه؟

این دارو عمدتاً برای پیشگیری درازمدت از حملات نقرس و کنترل سطح بالای اسید اوریک خون، از جمله در برخی بیماران تحت شیمی‌درمانی، تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

در موارد نادر، آلوپورینول می‌تواند واکنش‌های پوستی جدی ایجاد کند؛ در صورت بروز هرگونه جوش، تاول یا خارش غیرمعمول پوستی باید فوراً به پزشک اطلاع داد.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر بیماری کلیوی یا کبدی دارید، داروهای دیگری مصرف می‌کنید یا در حین درمان دچار حملهٔ حاد نقرس شدید، حتماً پیش از ادامهٔ مصرف با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Allopurinol
۰۲

معرفی دارو

آلوپورینول از خانوادهٔ داروهای ضدنقرس است و با مهار آنزیمی به نام گزانتین‌اکسیداز، ساخت اسید اوریک را در بدن کاهش می‌دهد. کاهش تدریجی اسید اوریک خون از رسوب کریستال‌های آن در مفصل‌ها و کلیه‌ها جلوگیری می‌کند و به‌مرور از بروز حملات نقرس می‌کاهد. این دارو برای درمان حملهٔ حاد نقرس مناسب نیست و صرفاً برای پیشگیری درازمدت به‌کار می‌رود.

۰۳

موارد مصرف

  • پیشگیری از حملات عودکنندهٔ نقرس در مبتلایان به نقرس مزمن
  • کاهش سطح بالای اسید اوریک خون (هیپراوریسمی)
  • پیشگیری از تشکیل سنگ‌های کلیوی اسید اوریکی عودکننده
  • پیشگیری از افزایش ناگهانی اسید اوریک خون در بیماران تحت شیمی‌درمانی سرطان‌های خونی (پیشگیری از سندرم لیز تومور)
۰۴

روش مصرف

آلوپورینول را معمولاً پس از غذا و به‌همراه یک لیوان آب کامل میل کنید تا احتمال ناراحتی گوارشی کم شود. نوشیدن آب کافی در طول روز، به‌ویژه در هفته‌های نخست درمان، به دفع بهتر اسید اوریک و پیشگیری از سنگ کلیه کمک می‌کند. اثر این دارو تدریجی است و ممکن است چند هفته طول بکشد تا سطح اسید اوریک خون کنترل شود؛ گاهی پزشک در همین دوره داروی دیگری را هم برای پیشگیری از حملهٔ نقرس هم‌زمان تجویز می‌کند. حتی اگر احساس بهبود کامل داشتید، مصرف آلوپورینول را بدون نظر پزشک قطع نکنید، زیرا قطع ناگهانی می‌تواند به بازگشت حملات نقرس بینجامد؛ مقدار مصرف و مدت درمان را همیشه پزشک بر اساس وضعیت شما تعیین می‌کند.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

پیشگیری از حملات عودکنندهٔ نقرس در نقرس مزمن

بزرگسالان۱۰۰ میلی‌گرم خوراکی یک‌بار در روز آغاز شود؛ سپس معمولاً هر ۱ تا ۲ هفته، ۱۰۰ میلی‌گرم به دوز روزانه افزوده شود تا اسیداوریک خون به سطح هدف برسد؛ دوز نگهدارندهٔ معمول ۲۰۰ تا ۶۰۰ میلی‌گرم در روز است.

برای پیشگیری پایدار معمولاً طولانی‌مدت مصرف می‌شود؛ پس از غذا و با آب کافی مصرف شود. برای تسکین فوری حملهٔ حاد نیست و در آغاز درمان ممکن است حملات بیشتر شوند.

هیپراوریسمیِ نیازمند درمان (افزایش پایدار اسیداوریک خون)

بزرگسالان۱۰۰ میلی‌گرم خوراکی یک‌بار در روز آغاز شود؛ سپس بر اساس سطح اسیداوریک، معمولاً هر ۱ تا ۲ هفته، ۱۰۰ میلی‌گرم افزایش یابد؛ دوز نگهدارندهٔ معمول ۱۰۰ تا ۶۰۰ میلی‌گرم در روز است.

درمان بر پایهٔ آزمایش‌های دوره‌ای اسیداوریک و علت زمینه‌ای تنظیم می‌شود؛ هیپراوریسمی بدون علامت، به‌تنهایی، معمولاً دلیل کافی برای مصرف نیست.

پیشگیری از عود سنگ‌های کلیوی اسیداوریکی

بزرگسالان۲۰۰ تا ۳۰۰ میلی‌گرم خوراکی در روز، به‌صورت یک نوبت یا دوزهای تقسیم‌شده؛ در صورت نیاز بر پایهٔ اندازه‌گیری اسیداوریک ادرار در ۲۴ ساعت تنظیم شود.

مصرف مایعات کافی و قلیایی نگه‌داشتن ادرار طبق نظر پزشک ضروری است؛ این درمان برای پیشگیری طولانی‌مدت است، نه تسکین درد یا رفع انسداد حاد سنگ.

پیشگیری از افزایش ناگهانی اسیداوریک خون ناشی از شیمی‌درمانی و سندرم لیز تومور

بزرگسالان۳۰۰ تا ۸۰۰ میلی‌گرم خوراکی در روز؛ دوزهای بیش از ۳۰۰ میلی‌گرم در چند نوبت تقسیم شوند. درمان ۲۴ تا ۴۸ ساعت پیش از شیمی‌درمانی آغاز و تا رفع خطر سندرم لیز تومور، معمولاً چند روز پس از شروع شیمی‌درمانی، ادامه یابد.
کودکان۱۰۰ میلی‌گرم به‌ازای هر مترمربع سطح بدن، هر ۸ تا ۱۲ ساعت (مجموعاً ۱۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در روز؛ حداکثر ۸۰۰ میلی‌گرم در روز).

با تأمین مایعات کافی و پایش دست‌کم روزانهٔ اسیداوریک و عملکرد کلیه، زیر نظر تیم درمان سرطان انجام می‌شود.

تنظیم دوز: آلوپورینول و متابولیت آن عمدتاً از کلیه دفع می‌شوند؛ در نارسایی کلیه، اختلال کبدی و سالمندان باید از کمترین دوز مؤثر با افزایش آهسته استفاده شود و عملکرد کلیه، کبد و اسیداوریک پایش شود. مقدار دقیق بر پایهٔ سن، وزن، شدت بیماری و وضعیت کلیه و کبد توسط پزشک تعیین می‌شود؛ حداکثر روزانهٔ رایج در بزرگسالان ۸۰۰ میلی‌گرم است. بروز هرگونه بثورات پوستی نیازمند قطع فوری دارو و مراجعهٔ پزشکی است.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • سابقهٔ حساسیت یا واکنش پوستی به آلوپورینول یا داروهای دیگر
  • بیماری کلیوی یا کبدی، به‌ویژه در سنین بالا که ممکن است نیاز به تنظیم دوز باشد
  • مصرف هم‌زمان داروهای دیگر، به‌ویژه آزاتیوپرین، مرکاپتوپورین، وارفارین یا قرص‌های ادرارآور
  • بارداری، قصد بارداری یا شیردهی
  • حملهٔ حاد نقرس در حال حاضر (شروع دارو معمولاً تا فروکش‌کردن حمله به تعویق می‌افتد)
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • تهوع و ناراحتی خفیف معده
  • اسهال
  • سردرد
  • جوش خفیف پوستی
  • خواب‌آلودگی یا خستگی خفیف
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • جوش گستردهٔ پوستی، تاول، پوسته‌ریزی پوست یا زخم در دهان و لب: می‌تواند نشانهٔ یک واکنش پوستی جدی باشد؛ مصرف دارو را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تورم ناگهانی صورت، لب یا زبان، خارش شدید یا دشواری در تنفس و بلع: نشانهٔ یک واکنش آلرژیک شدید است؛ با اورژانس تماس بگیرید.
  • تب، تورم غدد لنفاوی یا زردی پوست و چشم: می‌تواند نشانهٔ واکنش حساسیتی سیستمیک یا آسیب کبدی باشد؛ در اسرع‌وقت به پزشک مراجعه کنید.
  • کاهش چشمگیر حجم ادرار یا مشاهدهٔ خون در ادرار: می‌تواند نشانهٔ آسیب کلیوی باشد؛ در اسرع‌وقت به پزشک مراجعه کنید.
  • کبودی یا خونریزی غیرعادی، عفونت مکرر یا خستگی شدید و غیرمعمول: می‌تواند نشانهٔ اثر دارو بر سلول‌های خونی باشد؛ به پزشک مراجعه کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

آلوپورینول با برخی داروها تداخل مهمی دارد. مصرف هم‌زمان با آزاتیوپرین یا مرکاپتوپورین می‌تواند غلظت این دو دارو را در بدن به‌شدت بالا ببرد و خطر سرکوب مغز استخوان را افزایش دهد؛ در چنین مواردی معمولاً دوز آن داروها باید به‌طور قابل‌توجهی کاهش یابد. هم‌زمانی با آمپی‌سیلین یا آموکسی‌سیلین احتمال بروز جوش پوستی را بیشتر می‌کند و ترکیب با وارفارین ممکن است اثر رقیق‌کنندگی خون را تقویت کند. برخی قرص‌های ادرارآور (به‌ویژه از نوع تیازیدی) و برخی داروهای فشار خون از گروه مهارکننده‌های آنزیم مبدل آنژیوتانسین نیز در کنار آلوپورینول، به‌خصوص در نارسایی کلیوی، خطر واکنش‌های حساسیتی را افزایش می‌دهند. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا این تداخل‌ها بررسی و مدیریت شوند.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعات موجود دربارهٔ مصرف آلوپورینول در دوران بارداری محدود است؛ از این رو این دارو تنها در صورتی مصرف می‌شود که پزشک آن را واقعاً ضروری تشخیص دهد. آلوپورینول و متابولیت فعال آن به مقدار کمی وارد شیر مادر می‌شوند، بنابراین تصمیم دربارهٔ مصرف در دوران شیردهی باید حتماً با هماهنگی پزشک گرفته شود.

۱۰

نگهداری

قرص آلوپورینول را در دمای اتاق و به دور از رطوبت، نور مستقیم آفتاب و گرمای زیاد نگهداری کنید. آن را همیشه دور از دسترس کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضای روی بسته‌بندی را بررسی کنید. داروهای تاریخ‌گذشته یا اضافی را از طریق روش‌های صحیح دفع دارو دور بریزید، نه در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص300 mg
قرص100 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱۰ برند از ۱۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
آلوپورینول ALLOPURINOL
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
SWISS GARNIER
قرص
آلوپورینول ALLOPURINOL
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Sydler
قرص
آلوپورینول ALLOPURINOL
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
آفا شیمی
قرص
ZYLORIC 300 MG TAB ZYLORIC 300 MG TAB
بازرگانی سها کیش
قرص
قرص زایلوریک 300 میلی گرم ZYLORIC 300MG TAB
بازرگانی سها کیش
قرص
آلوکیم ALLOKIM
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
دارو سازی حکیم
قرص
آلوپورینول 100 میلی گرم ALLOPURINOL 100 MG
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
دارو سازی فارابی
قرص
آلوپورینول ALLOPURINOL
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی آنی درمان
قرص
آلوپورینول ALLOPURINOL
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی امین
قرص
آلوپورینول ALLOPURINOL
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی جالینوس
قرص
آلوپورینول-جالینوس ALLOPURINOL-JALINOUS
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی جالینوس
قرص
آلوپورینول ALLOPURINOL
10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی و مکملهای غذایی حیاتی کارن
قرص
آلوپورینول ALLOPURINOL
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
رامو فارمین
قرص
آلوپورینول ALLOPURINOL
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
صنعتی کیمیدارو
قرص
آلوپورینول 100 ALLOPURINOL (CHEMIDAROU) 100MG TAB
صنعتی کیمیدارو
قرص
آلوپورینول 100 م گ قرص ALLOPURINOL 100MG TAB
صنعتی کیمیدارو
قرص
آلوپورینول ALLOPURINOL
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
مهردارو
قرص
آلوپورینول ALLOPURINOL
50 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
پارس دارو
قرص
آلوپورینول 300 ALLOPURINOL (PARS DAROU) 300MG TAB
پارس دارو
قرص
آلوپورینول 300 م گ قرص ALLOPURINOL 300MG TAB
پارس دارو
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا آلوپورینول حملهٔ حاد نقرس را درمان می‌کند؟
خیر؛ آلوپورینول برای درمان حملهٔ حاد نقرس مناسب نیست و حتی ممکن است در روزهای نخست مصرف، حمله را موقتاً تشدید کند. این دارو برای پیشگیری درازمدت از حملات آینده به‌کار می‌رود و شروع آن معمولاً پس از فروکش‌کردن حملهٔ حاد و با نظر پزشک انجام می‌شود.
۰۲چرا با شروع آلوپورینول ممکن است حملهٔ نقرس بدتر شود؟
با کاهش نسبتاً سریع اسید اوریک خون، کریستال‌های رسوب‌کرده در مفصل‌ها جابه‌جا می‌شوند و همین می‌تواند التهاب و درد را موقتاً بیشتر کند. به همین دلیل پزشک ممکن است در ابتدای درمان، داروی ضدالتهابی دیگری را هم‌زمان تجویز کند؛ این وضعیت موقتی است و دلیلی برای قطع خودسرانهٔ دارو نیست.
۰۳چه مدت طول می‌کشد تا آلوپورینول اثر کند؟
کاهش اسید اوریک خون معمولاً طی چند هفتهٔ نخست مصرف منظم رخ می‌دهد، اما رسیدن به سطح هدف و کاهش محسوس حملات نقرس می‌تواند ماه‌ها زمان ببرد. پزشک با آزمایش خون دوره‌ای، پاسخ به دارو را بررسی و در صورت نیاز دوز را تنظیم می‌کند.
۰۴آیا باید آلوپورینول را همراه با غذا مصرف کرد؟
مصرف هم‌زمان یا بلافاصله پس از غذا معمولاً توصیه می‌شود، چون احتمال ناراحتی معده را کم می‌کند. جزئیات دقیق نحوهٔ مصرف را بر اساس دستور پزشک یا داروساز خود دنبال کنید.
۰۵اگر یک نوبت مصرف آلوپورینول را فراموش کنم، چه کار کنم؟
به‌محض به‌یادآوردن، در اولین فرصت مناسب با پزشک یا داروساز خود تماس بگیرید یا راهنمای داخل بستهٔ دارو را بررسی کنید. برای جبران، دو نوبت را هم‌زمان مصرف نکنید مگر اینکه پزشک این کار را توصیه کرده باشد.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳۴ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱۰ برند از ۱۴ سازنده، در گروه M04AA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.