۳-فلوئورو-دی-تیروزین
۳-فلوئورو-دی-تیروزین یک رادیوداروی تشخیصی تزریقی از گروه داروهای متفرقهٔ پزشکی هستهای است. مادهٔ پرتوزای آن برای ساخت تصویر از توزیع و جذب تیروزین در بدن به کار میرود و اثر درمانی ندارد.
در تصویربرداری با گسیل پوزیترون، برای بررسی متابولیسم اسیدهای آمینه و کمک به ارزیابی برخی تودهها یا ضایعات، از جمله برخی ضایعات مغزی، در پروتکلهای تخصصی استفاده میشود.
این فرآورده فقط در مرکز پزشکی هستهای تزریق میشود و فعالیت پرتوزای آن بر اساس زمان کالیبراسیون و پروتکل تصویربرداری تعیین میگردد. مقدار پرتودهی تشخیصی محدود است، اما صفر نیست؛ نوشیدن آب و تخلیهٔ منظم ادرار، در صورت نداشتن محدودیت پزشکی، به کاهش پرتودهی کمک میکند.
اگر باردار یا شیرده هستید، بیماری کلیوی یا مشکل تخلیهٔ ادرار دارید، یا قبلاً به تزریقها واکنش شدید داشتهاید، پیش از نوبت تصویربرداری اطلاع دهید. دربارهٔ ناشتا بودن، داروهای روزانه و تماس با کودکان یا زنان باردار، دستور مرکز را بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
۳-فلوئورو-دی-تیروزین یک مشتق نشاندارشدهٔ تیروزین و رادیوداروی تشخیصی تزریقی است که با نام تجاری فلوئور نیز عرضه میشود. پس از تزریق، این ردیاب بر اساس جابهجایی و جذب اسیدهای آمینه در بدن توزیع میشود و تابش آن به وسیلهٔ دستگاه تصویربرداری پزشکی هستهای ثبت میگردد. هدف آن کمک به تصویربرداری و ارزیابی متابولیسم بافتی است، نه درمان بیماری. نتیجهٔ آن باید همراه با علائم، معاینه و سایر بررسیها تفسیر شود و فعالیت پرتوزا نیز با گذشت زمان کاهش مییابد.
موارد مصرف
- تصویربرداری با گسیل پوزیترون برای بررسی توزیع و متابولیسم اسیدهای آمینه
- کمک به ارزیابی برخی تودهها و ضایعاتی که جذب اسیدهای آمینه دارند
- کمک به بررسی برخی ضایعات مغزی در پروتکلهای تخصصی پزشکی هستهای
- مقایسهٔ فعالیت متابولیک ضایعه با بافت سالم، در صورت درخواست متخصص پزشکی هستهای
روش مصرف
این فرآورده برای خوددرمانی نیست و در مرکز پزشکی هستهای، توسط کارکنان آموزشدیده، طبق زمانبندی مرکز تزریق و سپس تصویربرداری میشود. مقدار فعالیت و زمان تصویربرداری بر اساس نوع بررسی، زمان کالیبراسیون و شرایط فرد تعیین میگردد؛ از هیچ مقدار یا زمانبندی خارج از دستور مرکز استفاده نکنید. آمادگیهایی مانند ناشتا بودن، استراحت پیش از تصویربرداری یا محدودیت برخی خوراکیها برای همهٔ پروتکلها یکسان نیست، پس دستور همان مرکز را اجرا کنید و داروهای روزانه را خودسرانه قطع نکنید. اگر محدودیت مصرف مایعات ندارید، نوشیدن آب و تخلیهٔ مکرر ادرار پس از تزریق به دفع ردیاب و کاهش پرتودهی کمک میکند؛ دستورهای مرکز دربارهٔ تماس نزدیک با کودکان و زنان باردار را نیز رعایت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
تصویربرداری با گسیل پوزیترون برای بررسی توزیع و متابولیسم اسیدهای آمینه
فقط در مرکز پزشکی هستهای انجام میشود و دورهٔ درمانی ندارد؛ زمان تصویربرداری طبق پروتکل مرکز تعیین میشود.
کمک به ارزیابی تودهها و ضایعات دارای جذب اسیدهای آمینه
برای تصویربرداری تشخیصی است، نه درمان؛ تزریق و تصویربرداری باید طبق پروتکل متخصص پزشکی هستهای انجام شود.
کمک به بررسی برخی ضایعات مغزی در پروتکلهای تخصصی پزشکی هستهای
فاصلهٔ تزریق تا تصویربرداری و آمادگی بیمار بر اساس پروتکل تخصصی تعیین میشود.
مقایسهٔ فعالیت متابولیک ضایعه با بافت سالم
تفسیر نتیجه و زمان تصویربرداری باید توسط متخصص پزشکی هستهای انجام شود؛ دورهٔ مصرف تکرارشونده ندارد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر باردار هستید، احتمال بارداری وجود دارد، یا قاعدگیتان بهطور غیرمعمول عقب افتاده است، پیش از تزریق اعلام کنید.
- شیردهی را اطلاع دهید؛ ممکن است لازم باشد شیردهی برای مدتی متوقف و تماس نزدیک با نوزاد طبق دستور مرکز محدود شود.
- بیماری کلیوی، کاهش ادرار، انسداد مسیر ادرار یا محدودیت مصرف مایعات را بگویید؛ دفع ردیاب و پرتودهی به مثانه میتواند تحت تأثیر قرار گیرد.
- سابقهٔ حساسیت یا واکنش شدید به تزریقها و بیماریهای مهم خود را ذکر کنید.
- فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی را همراه داشته باشید؛ داروهای روزانه، بهویژه داروهای دیابت در صورت نیاز به ناشتایی، فقط طبق دستور مرکز تنظیم شوند.
- در کودکان و نوجوانان، ضرورت تصویربرداری و فعالیت پرتوزا باید با توجه به سن و وزن تعیین شود، زیرا حساسیت به پرتو بیشتر است.
عوارض احتمالی
- درد، سوزش، قرمزی یا کبودی خفیف در محل تزریق
- تهوع خفیف یا احساس ناخوشی گذرا
- سردرد یا سرگیجهٔ خفیف
- احساس گرمی یا گرگرفتگی کوتاهمدت
- کهیر منتشر، خارش شدید، تورم لبها، صورت یا گلو، خسخس یا تنگی نفس: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- غش، افت فشار شدید، تپش قلب شدید یا کبودی لبها: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد شدید، تورم سریع، تاول یا تغییر رنگ واضح در محل تزریق: همانجا به کادر درمان اطلاع دهید تا محل بررسی شود.
- کاهش شدید ادرار، ناتوانی در ادرار کردن یا درد شدید پهلو پس از تزریق: فوراً ارزیابی پزشکی لازم است.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برای خودِ ۳-فلوئورو-دی-تیروزین در مقدار ردیاب تشخیصی، تداخل دارویی مستقیم و ثابتشدهای که در همهٔ بیماران نیازمند قطع دارو باشد شناخته نشده است. بااینحال، برخی داروها یا مکملهای حاوی تیروزین و آمینواسیدها ممکن است بر جذب ردیاب یا کیفیت تصویر اثر بگذارند و مرکز پزشکی هستهای میتواند دستور ویژهای بدهد. تداخل غذایی یا الکلیِ عمومی و قطعی شناخته نشده است، اما اگر پروتکل نیاز به ناشتایی یا محدودیت خوراکی داشته باشد باید همان دستور رعایت شود. فهرست کامل داروها، ویتامینها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید و هیچکدام را خودسرانه قطع نکنید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ کافی دربارهٔ مصرف این فرآورده در بارداری و شیردهی وجود ندارد و پرتوهای یونساز میتوانند به جنین آسیب برسانند؛ اگر باردار هستید یا احتمال بارداری وجود دارد، پیش از تزریق اعلام کنید تا ضرورت بررسی و گزینههای جایگزین سنجیده شود. در شیردهی، ممکن است مادهٔ پرتوزا برای مدتی وارد شیر شود؛ دربارهٔ توقف موقت شیردهی، دوری از تماس نزدیک با نوزاد و زمان شروع دوباره، دقیقاً طبق دستور متخصص پزشکی هستهای عمل کنید.
نگهداری
این رادیودارو برای نگهداری در منزل نیست و باید در مرکز پزشکی هستهای، در دمای کنترلشدهٔ درجشده روی برچسب، داخل حفاظ مناسب پرتویی و دور از نور و دسترس کودکان نگهداری شود. تاریخ و ساعت انقضا یا کالیبراسیون اهمیت دارد، زیرا فعالیت پرتوزا با گذشت زمان کاهش مییابد؛ فرآوردهٔ تاریخگذشته یا دارای ظاهر غیرطبیعی نباید استفاده شود و دفع آن باید توسط مرکز انجام گیرد.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا ۳-فلوئورو-دی-تیروزین داروی درمانی است؟
۰۲آیا برای تزریق باید ناشتا باشم؟
۰۳بعد از تزریق باید از خانواده فاصله بگیرم؟
۰۴اگر باردار یا شیرده باشم چه کار کنم؟
۰۵آیا باید داروهای روزانهام را قطع کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه V09. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.