دیاستات ۱-(آلکیلآمینو)-۳-آمینوپروپانِ نارگیلی
این یک محلولِ پاککننده و ضدعفونیکنندهٔ موضعیِ پوست است که از ترکیبی نیمهطبیعی، برگرفته از اسیدهای چرب روغنِ نارگیل، ساخته شده است. برخلافِ بیشترِ داروها، هدفِ آن درمانِ یک بیماریِ داخلی نیست، بلکه پاکیزه و ضدعفونینگهداشتنِ سطحِ پوست است.
بیشتر برای پاکسازی و ضدعفونیِ پوست پیش از اقدامهای پزشکی مانندِ تزریق یا نمونهگیریِ خون، و نیز شستوشوی زخمهای سطحی زیرِ نظرِ پزشک یا داروساز بهکار میرود.
این محلول فقط برایِ مصرفِ بیرونی و روی پوست است؛ نباید خورده شود یا وارد چشم و غشاهای مخاطی گردد.
اگر پس از استفاده پوست بهشدت قرمز، متورم یا خارشدار شد، یا این محلول بهطورِ اتفاقی بلعیده یا واردِ چشم شد، با پزشک یا داروسازِ خود مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
دیاستاتِ ۱-(آلکیلآمینو)-۳-آمینوپروپانِ نارگیلی ترکیبی از خانوادهٔ سورفکتانتهای آمفوتر (Amphoteric Surfactant) است؛ موادی که همزمان خاصیتِ پاککنندگی و ضدمیکروبیِ ملایم دارند و در این نمونهٔ خاص، گروهِ آلکیلِ آن از اسیدهای چرب روغنِ نارگیل گرفته شده است. این ماده در فهرستِ داروییِ ایران در ردهٔ محصولاتِ «غیردرمانی» جای گرفته — یعنی برخلافِ بیشترِ داروها، برای درمانِ یک بیماریِ داخلیِ بدن ساخته نشده — و بهصورتِ محلولی با غلظتِ ۲٫۵ درصد عرضه میشود. کارکردِ اصلیِ آن کمک به پاکیزگی و کاهشِ بارِ میکروبیِ سطحِ پوست است، نه اثرگذاری از داخلِ بدن. هدفِ اصلیِ مصرف، آمادهسازیِ بهداشتیِ پوست پیش از اقدامهای پزشکی و کمک به پاکیزگیِ زخمهای سطحی است. چون این محصول جایگزینِ داروی خوراکی یا تزریقیِ سیستمیک نیست، جزئیاتِ دقیقِ کاربرد باید طبقِ برچسبِ محصول یا دستورِ پزشک و داروساز باشد.
موارد مصرف
- ضدعفونی و پاکسازیِ پوست پیش از تزریق یا نمونهگیریِ خون
- شستوشو و پاکسازیِ زخمهای سطحیِ پوست، زیرِ نظرِ پزشک یا داروساز
- شستوشوی بهداشتیِ دست و پوست در محیطهای درمانی
- ضدعفونیِ عمومیِ پوست پیش از اقدامهای کوچکِ پزشکی
روش مصرف
این محلول فقط برایِ مصرفِ بیرونی و روی پوست است. مقدار، رقت، دفعات و مدتِ کاربرد باید دقیقاً طبقِ برچسبِ محصول یا دستورِ پزشک و داروساز باشد، زیرا این نکات بسته به هدفِ مصرف — مثلاً آمادهسازیِ پوست پیش از تزریق یا شستوشوی زخم — فرق میکند. پیش از استفاده، ناحیهٔ موردنظر را از آلودگیِ ظاهری پاک کنید، محلول را روی پوست بمالید یا با آن بشویید، و از تماس با چشم، داخلِ گوش، بینی و سایرِ غشاهای مخاطی خودداری کنید. این محلول را نباید بلعید یا برایِ تزریق و مصارفِ داخلیِ بدن بهکار برد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
ضدعفونی و پاکسازی پوست پیش از تزریق یا نمونهگیری خون
تا خشکشدن کامل محل، آن را لمس نکنید و از تماس فرآورده با چشم و مخاط جلوگیری کنید.
شستوشو و پاکسازی زخمهای سطحی پوست
برای زخمهای عمیق، وسیع، سوختگی یا دارای ترشح چرکی، ارزیابی پزشک ضروری است.
شستوشوی بهداشتی دست و پوست در محیطهای درمانی
از تماس با چشم و بلع فرآورده جلوگیری کنید.
ضدعفونی عمومی پوست پیش از اقدامهای کوچک پزشکی
روی چشم، مخاط، زخم عمیق یا سطح وسیع پوست بدون نظر پزشک استفاده نشود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به این ترکیب یا سورفکتانتهای مشابه حساسیت داشتهاید، به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- برایِ زخمهای عمیق، سوختگیِ گسترده یا بریدگیهای جدی، پیش از استفاده حتماً با پزشک مشورت کنید.
- اگر باردار هستید یا شیر میدهید، مصرف را با پزشک یا داروسازِ خود در میان بگذارید.
- اگر پوستِ حساس، اگزمای گسترده یا بیماریِ پوستیِ فعال دارید، پیش از استفاده با پزشک مشورت کنید.
- برایِ نوزادان و کودکانِ خردسال، این محلول را فقط با تأییدِ پزشک بهکار ببرید.
عوارض احتمالی
- قرمزیِ خفیفِ موضعی
- سوزش یا مورمورشدنِ گذرا هنگامِ استفاده
- خشکیِ پوست
- خارشِ ملایم
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا زبان، کهیرِ گسترده یا دشواریِ تنفس — در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ورودِ اتفاقیِ محلول به چشم — بلافاصله با آبِ فراوان بشویید و با پزشک تماس بگیرید.
- بلعیدنِ اتفاقیِ محلول — با اورژانس تماس بگیرید.
- تحریکِ شدید، تاول یا نشانههای عفونت مانندِ قرمزیِ فزاینده، ترشح یا تب در محلِ استفاده — به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برایِ این محلولِ موضعی، تداخلِ داروییِ سیستمیکِ شناختهشدهای گزارش نشده، زیرا جذبِ آن از پوستِ سالم بسیار محدود است. با اینهمه، استفادهٔ همزمان با سایرِ موادِ ضدعفونیکننده، صابونها یا محصولاتِ شیمیاییِ پوستی ممکن است اثربخشیِ آن را کم یا تحریکِ پوستی را بیشتر کند؛ به همین دلیل فهرستِ کاملِ داروها، محصولاتِ موضعی و مکملهایی که استفاده میکنید را به پزشک و داروسازِ خود بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ اختصاصی و مستقلی دربارهٔ مصرفِ این محصول در بارداری یا شیردهی در دسترس نیست. چون مصرفِ آن موضعی است و جذبِ سیستمیکش محدود، معمولاً خطرِ آن کمتر از داروهای خوراکی یا تزریقی در نظر گرفته میشود؛ بااینحال، بهتر است پیش از استفادهٔ گسترده یا مکرر در دورانِ بارداری یا شیردهی — بهویژه در نزدیکیِ ناحیهٔ سینه هنگامِ شیردهی — با پزشک یا داروسازِ خود مشورت کنید.
نگهداری
این محلول را در ظرفِ دربسته و اصلیِ خود، دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و گرما و در دمایِ اتاق نگهداری کنید. آن را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر استفاده، تاریخِ انقضا و ظاهرِ محلول (رنگ و شفافیت) را بررسی کنید؛ در صورتِ تغییرِ رنگ، کدرشدن یا سررسیدنِ تاریخِ انقضا، از آن استفاده نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| محلول | 2.5 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این محلول را میتوان برایِ شستوشوی زخمِ باز بهکار برد؟
۰۲آیا این ترکیب را میتوان خورد یا در دهان بهکار برد؟
۰۳اگر پس از استفاده پوستم تحریک شد، چه باید کرد؟
۰۴آیا این محلول جایگزینِ ضدعفونیکنندههای رایجِ دیگر مانندِ ید یا الکل است؟
۰۵آیا مصرفِ طولانیمدت یا مکررِ این محلول روی پوست بیخطر است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه V07. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.