سدیم فلوراید
سدیم فلوراید نمکی معدنی از خانوادهٔ فلوراید است که بهعنوان مکمل برای تقویتِ مینای دندان بهکار میرود.
بیشترین کاربردِ آن پیشگیری از پوسیدگیِ دندان است، بهویژه در کودکانی که فلورایدِ کافی از آبِ آشامیدنی یا رژیمِ غذایی دریافت نمیکنند.
دریافتِ بیشازحدِ فلوراید میتواند به دندان و استخوان آسیب برساند، پس مقدار و مدتِ مصرف باید دقیقاً طبقِ تجویزِ پزشک یا دندانپزشک باشد.
اگر آبِ آشامیدنیِ منطقهٔ شما از قبل فلورایده است، روی دندانها لکه یا رگههای غیرعادی دیدهاید، یا علائمِ گوارشیِ نگرانکننده دارید، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سدیم فلوراید نمکی معدنی از خانوادهٔ ترکیباتِ فلوراید است که در ردهٔ مکملهای معدنی قرار میگیرد. این دارو با ترکیبشدن با ساختارِ مینای دندان، لایهای مقاومتر در برابرِ اسیدهایی که باکتریهای دهان تولید میکنند میسازد. سدیم فلوراید بیشتر بهصورتِ خوراکی و در قالبِ قرص مصرف میشود. هدفِ اصلیِ آن پیشگیری از پوسیدگیِ دندان است، بهویژه در کودکانی که فلورایدِ کافی از آبِ آشامیدنی یا رژیمِ غذایی دریافت نمیکنند.
موارد مصرف
- پیشگیری از پوسیدگیِ دندان در کودکانی که آبِ آشامیدنیِ محلِ زندگیشان فلورایدِ کافی ندارد
- تقویتِ مینای دندانهای درحالِ رشد در کودکان و نوجوانان
- مکملِ فلورایدِ خوراکی در کودکانِ در معرضِ خطرِ بالای پوسیدگی، طبقِ تشخیصِ دندانپزشک
- ادامهٔ محافظتِ دندانی تا زمانِ کاملاً درآمدنِ دندانهای دائمی
روش مصرف
قرصِ سدیم فلوراید معمولاً در ساعتِ مشخصی از روز و بهصورتِ منظم مصرف میشود تا اثرش پیوسته باقی بماند. بهتر است این دارو را با فاصلهٔ زمانی از لبنیات، آنتیاسیدها یا مکملهای کلسیم مصرف کرد، چون این مواد میتوانند جذبِ فلوراید را کم کنند. بسته به نوعِ فرآورده، ممکن است لازم باشد قرص در دهان جویده یا حل شود، نه اینکه مستقیم قورت داده شود؛ نحوهٔ دقیقِ مصرف را باید روی برچسبِ دارو یا طبقِ توضیحِ داروساز دنبال کرد. مقدار و مدتِ مصرف را نباید خودسرانه تغییر داد یا زودتر از موعدِ تعیینشده توسطِ پزشک یا دندانپزشک قطع کرد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیش از این به فلوراید یا هر یک از اجزای دارو حساسیت یا واکنشِ آلرژیک داشتهاید
- اگر آبِ آشامیدنیِ محلِ زندگیتان یا منابعِ دیگری مثلِ خمیردندانِ فلورایددار، دهانشویه یا نوشیدنیهای بستهبندیشده فلورایدِ قابلتوجهی به شما میرسانند
- اگر بیماریِ کلیوی دارید
- اگر کودک زیرِ شش سال است که ممکن است دارو را بهجای جویدن یا حلکردن قورت دهد
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصدِ بارداری دارید
- هر داروی دیگر، مکمل یا ویتامینی که مصرف میکنید، بهخصوص فرآوردههای حاویِ کلسیم، منیزیم یا آهن
عوارض احتمالی
- ناراحتیِ خفیفِ گوارشی مانندِ حالتِ تهوع
- دلِدردِ خفیف یا ناراحتیِ معده
- تغییرِ موقتِ مزهٔ دهان
- سردردِ خفیف
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لبها یا گلو، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید
- لکه یا رگههای سفید، قهوهای یا خاکستریِ دائمی روی دندانهای درحالِ رشدِ کودکان که میتواند نشانهٔ دریافتِ فلورایدِ بیشازحد باشد؛ بدونِ قطعِ خودسرانه، به پزشک یا دندانپزشک اطلاع دهید
- استفراغِ مکرر، دردِ شدیدِ شکم یا اسهالِ ناگهانی، بهویژه پس از خوردنِ مقدارِ زیادی از دارو؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- دردِ استخوان یا مفصل که ادامهدار و بدونِ دلیلِ روشن است؛ به پزشک اطلاع دهید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فرآوردههای حاویِ کلسیم، منیزیم یا آلومینیوم — مانندِ لبنیات، برخی آنتیاسیدها و مکملهای کلسیم یا آهن — میتوانند جذبِ سدیم فلوراید را کم کنند، بنابراین بهتر است فاصلهٔ زمانیِ مناسبی بینِ مصرفِ آنها رعایت شود. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و ویتامینهایی که مصرف میکنید را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخلهای احتمالی بررسی و زمانبندیِ مصرف برایتان تنظیم شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ مصرفِ سدیم فلوراید در دورانِ بارداری و شیردهی محدود است. معمولاً فقط در صورتِ کمبودِ مشخصِ فلوراید و با صلاحدیدِ پزشک تجویز میشود، زیرا فلورایدِ اضافی میتواند از جفت عبور کند یا وارد شیرِ مادر شود. اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصدِ بارداری دارید، پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنید.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق، دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید. آن را همیشه دور از دیدِ و دسترسِ کودکان قرار دهید، چون خوردنِ تصادفیِ مقدارِ زیاد در کودکان میتواند خطرناک باشد. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 20 mg |
| قرص | 25 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۶ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرفِ همزمانِ سدیم فلوراید و خمیردندانِ فلورایددار مشکلی دارد؟
۰۲اگر یک نوبتِ مصرف را فراموش کنم چه باید کرد؟
۰۳چرا دندانِ کودکم پس از مدتی مصرفِ فلوراید لکهدار شده است؟
۰۴آیا سدیم فلوراید همان فلورایدی است که به آبِ آشامیدنی افزوده میشود؟
۰۵آیا این قرص را میشود طولانیمدت مصرف کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۶ برند از ۵ سازنده، در گروه A12CD01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.