توبرامایسین/دگزامتازون
این داروی ترکیبیِ چشمی، یک آنتیبیوتیک برای مهار باکتریهای حساس و یک کورتون برای کاهش التهاب و تورم چشم دارد.
برای التهابهای چشمیِ پاسخگو به کورتون که عفونت سطحی باکتریایی هم وجود دارد یا احتمال آن بالاست، و گاهی پس از جراحی چشم، تجویز میشود.
وجود کورتون باعث میشود این قطره برای قرمزی یا خارشِ نامشخص مناسبِ خوددرمانی نباشد؛ ممکن است عفونت ویروسی یا قارچی را بدتر و علائم را پنهان کند. مصرف طولانی یا بیدلیل نیز میتواند فشار داخل چشم را بالا ببرد.
در صورت درد شدید، حساسیت به نور، کاهش دید، ترشح چرکی ماندگار یا بدترشدن علائم، معاینهٔ چشمپزشکی را به تأخیر نیندازید. سابقهٔ آبسیاه، تبخال چشمی، بیماری قرنیه، بارداری یا مصرف قطرههای دیگر را نیز پیش از شروع مطرح کنید.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
توبرامایسین/دگزامتازون یک قطرهٔ چشمی ترکیبی از آنتیبیوتیک آمینوگلیکوزیدی و داروی ضدالتهاب کورتونی است. توبرامایسین باکتریهای حساس را مهار میکند و دگزامتازون التهاب، قرمزی و تورم را کاهش میدهد. هدف آن درمان التهاب چشمیای است که همراه با عفونت سطحی باکتریایی یا خطر آن است؛ برای عفونتهای ویروسی، قارچی یا سلّیِ چشم مناسب نیست. این ترکیب ممکن است با نامهای تجاری مانند توبرادکس، کامبیستیل و لوفوتو عرضه شود.
موارد مصرف
- التهاب ملتحمه، پلک یا سطح قرنیه همراه با عفونت باکتریایی حساس یا خطر آن
- التهابهای چشمیِ پاسخگو به کورتون پس از معاینهٔ چشمپزشکی
- پیشگیری و درمان التهاب و پیشگیری از عفونت پس از برخی جراحیهای چشم، از جمله جراحی آبمروارید، طبق دستور جراح
- التهاب بخش جلویی چشم در موارد منتخب
- آسیبهای شیمیایی، حرارتی یا ناشی از جسم خارجی که با التهاب همراهاند، فقط طبق نظر متخصص
روش مصرف
مقدار، تعداد دفعات و طول درمان را دقیقاً طبق نسخه انجام دهید و خودسرانه آن را کم، زیاد، طولانی یا زود قطع نکنید؛ اگر درمان طولانی است، کاهش تدریجی دفعات فقط طبق برنامهٔ چشمپزشک باشد. پیش از مصرف دستها را بشویید. اگر روی بسته نوشته شده «سوسپانسیون»، بطری را خوب تکان دهید. نوک قطرهچکان را به چشم، مژه یا پوست نزنید. پس از چکاندن، چشم را آرام ببندید و گوشهٔ داخلی چشم را حدود یک دقیقه بهآرامی فشار دهید. بین این قطره و قطرههای دیگر چند دقیقه فاصله بگذارید و پماد چشمی را آخر استفاده کنید. اگر تاری دید موقت ایجاد شد، تا روشنشدن دید رانندگی نکنید. در صورت فراموشی یک نوبت، بهمحض یادآوری مصرف کنید؛ اگر نوبت بعد نزدیک است، نوبت فراموششده را رها کنید و مقدار دوبرابر نریزید.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت به توبرامایسین، جنتامایسین، آمیکاسین، آنتیبیوتیکهای مشابه، دگزامتازون یا مواد نگهدارنده را اعلام کنید.
- اگر تبخال چشمی، عفونت ویروسی یا قارچی، عفونت انگلی یا سل چشمی، زخم یا نازکشدن قرنیه، یا ترشح چرکیِ درماننشده دارید، پیش از مصرف معاینه شوید.
- سابقهٔ آبسیاه یا فشار بالای چشم، آبمروارید، دیابت، جراحی اخیر چشم یا بالا رفتن فشار چشم با کورتون را بگویید؛ ممکن است پایش فشار چشم لازم شود.
- درد شدید، کاهش دید، حساسیت به نور، آسیب شیمیایی یا وجود جسم خارجی در چشم نیازمند ارزیابی است؛ برای چنین علائمی صرفاً به این قطره تکیه نکنید.
- فهرست همهٔ قطرهها و پمادهای چشمی، داروهای خوراکی، مکملها، آنتیبیوتیکهای آمینوگلیکوزیدی و داروهای تضعیفکنندهٔ ایمنی را ارائه کنید.
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی و نیز مصرف برای کودک، بهویژه کودک خردسال، را پیش از شروع مطرح کنید؛ مصرف در کودکان کمسن فقط با تجویز متخصص باشد.
عوارض احتمالی
- سوزش، گزگز یا تحریک کوتاهمدت پس از چکاندن
- احساس جسم خارجی یا ناراحتی چشم
- قرمزی چشم یا لبهٔ پلک
- خارش چشم یا پلک
- اشکریزش یا خشکی چشم
- تاری دید کوتاهمدت
- تورم ناگهانی صورت، لب یا پلک، کهیر، تنگی نفس یا مشکل بلع: مصرف را قطع کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- کاهش دید، تاری دید ماندگار، هاله دیدن، درد شدید چشم، سردرد شدید، تهوع یا حساسیت شدید به نور: فوراً به چشمپزشک مراجعه کنید؛ اینها میتوانند نشانهٔ افزایش فشار چشم یا آسیب قرنیه باشند.
- قرمزی و درد رو به افزایش، ترشح چرکی ماندگار، کدورت یا زخم روی قرنیه، یا بدترشدن پس از شروع: همان روز برای ارزیابی مراجعه کنید؛ کورتون ممکن است عفونت ویروسی یا قارچی را پنهان یا بدتر کند.
- مصرف طولانی یا تکراری بدون پایش میتواند باعث افزایش فشار داخل چشم، آبسیاه، آبمروارید، کندشدن ترمیم زخم یا عفونت ثانویه شود؛ ادامه یا تکرار درمان را بدون معاینه انجام ندهید و در درمانهای طولانی فشار چشم را بررسی کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
جذب عمومی این قطره کم است و تداخل غذایی یا الکلی شناختهشدهای ندارد. بااینحال، مصرف همزمان با قطرههای ضدالتهاب غیراستروئیدی میتواند ترمیم قرنیه را کندتر کند؛ مصرف همزمان با آنتیبیوتیکهای آمینوگلیکوزیدیِ سیستمیک یا داروهای کورتونی دیگر، بهویژه در مصرف فشرده یا طولانی، باید بررسی شود. داروهای خاصی مانند ریتوناویر و کوبیسیستات نیز ممکن است اثر کورتون را بیشتر کنند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در بارداری اطلاعات کافی از مصرف چشمی این ترکیب وجود ندارد و معمولاً فقط زمانی استفاده میشود که پزشک ضرورت آن را تأیید کند؛ مصرف طولانی یا مکرر نیازمند احتیاط بیشتری است. در شیردهی، بهدلیل جذب کم چشمی، مقدار دارو در شیر احتمالاً بسیار کم است، اما خطر برای شیرخوار کاملاً منتفی دانسته نشده است؛ تصمیم درباره درمان و شیردهی با پزشک است. بستن آرام چشم و فشار ملایم گوشهٔ داخلی چشم پس از چکاندن میتواند جذب بدن را کمتر کند.
نگهداری
در دمای اتاق و دور از گرما، نور مستقیم و یخزدگی نگه دارید؛ شرایط دقیق هر سازنده را از روی جعبه بررسی کنید. درپوش را محکم ببندید و نوک قطرهچکان را آلوده نکنید. پس از تاریخ انقضا یا پایان مهلت مصرف پس از بازشدنِ درجشده روی بسته، باقیمانده را دور بیندازید و بطری را با فرد دیگری به اشتراک نگذارید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 0.3 % / 0.1 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۶ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این قطره برای هر قرمزی یا خارش چشم مناسب است؟
۰۲آیا توبرامایسین/دگزامتازون برای تبخال یا عفونت ویروسی چشم مفید است؟
۰۳آیا میتوانم هنگام استفاده از این قطره لنز تماسی بگذارم؟
۰۴چرا باید بطری را پیش از مصرف تکان داد؟
۰۵اگر بعد از شروع درمان چشمم بهتر نشد یا دیدم تار ماند، چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۶ برند از ۴ سازنده، در گروه S01CA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.