بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · متفرقه

تکنسیوم ۹۹ام سوکسیمر

Technetium Tc-99m Succimer 40 mCi
رده ATC V09CA02شکل تزریقی لیوفیلیزه برای محلولبرند در ایران ۲
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

تکنسیوم ۹۹ام سوکسیمر یک رادیوداروی تشخیصی است که پس از آماده‌سازی در قشر کلیه تجمع می‌کند و برای اسکن هسته‌ای کلیه به‌کار می‌رود.

بیشتر برای چه؟

برای ارزیابی آسیب یا اسکار قشر کلیه، پیلونفریت و برخی ناهنجاری‌های ساختاری و نیز مقایسه عملکرد دو کلیه استفاده می‌شود؛ به‌ویژه در کودکان کاربرد دارد.

نکتهٔ ایمنی مهم

این فرآورده فقط در مرکز پزشکی هسته‌ای آماده و به‌صورت وریدی تزریق می‌شود؛ پودر لیوفیلیزه کیت مستقیماً قابل تزریق نیست. بارداری احتمالی، شیردهی و بیماری شدید کلیه باید پیش از تزریق اعلام شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر بیماری کلیوی پیشرفته، تنگی شریان کلیه، محدودیت مایعات، بارداری احتمالی یا شیردهی دارید، پیش از تصویربرداری اطلاع دهید. تنگی نفس، تورم صورت یا غش طولانی پس از تزریق نیازمند مراجعه فوری است.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

۰۲

معرفی دارو

این دارو یک رادیوداروی تشخیصی از گروه ترکیبات نشاندارشده با تکنسیوم برای بررسی سیستم کلیوی است. ویال اولیه به شکل پودر لیوفیلیزه است و پس از نشاندارسازی تخصصی با تکنسیوم پرتوزا به محلول تزریقی تبدیل می‌شود؛ پودر کیت مستقیماً به بیمار داده نمی‌شود. ماده نشاندارشده به بخش زنده قشر کلیه متصل می‌شود و تصویربرداری با دوربین گاما یا تصویربرداری تک‌فوتونی، شکل، آسیب و توزیع عملکردی قشر کلیه را نشان می‌دهد. هدف آن تشخیص و ارزیابی است، نه درمان بیماری کلیوی.

۰۳

موارد مصرف

  • کمک به ارزیابی اختلالات پارانشیم کلیه
  • شناسایی اسکار یا نواحی آسیب‌دیده قشر کلیه، از جمله پس از پیلونفریت
  • کمک به بررسی پیلونفریت حاد و آسیب‌های ناشی از آن، به‌ویژه در کودکان
  • برآورد عملکرد نسبی هر کلیه
  • بررسی برخی ناهنجاری‌های مادرزادی یا موقعیتی کلیه، مانند کلیه نابجا، کوچک، نعل‌اسبی یا دیسپلاستیک
۰۴

روش مصرف

این فرآورده برای خودمصرفی نیست. کارکنان آموزش‌دیده پزشکی هسته‌ای آن را با ماده پرتوزای لازم آماده، کنترل و سپس طبق درخواست پزشک به‌صورت تزریق وریدی و با مقدار متناسب با سن، وزن، هدف تصویربرداری و وضعیت کلیه تجویز می‌کنند. خود دارو معمولاً نیاز به ناشتا بودن ندارد، مگر مرکز تصویربرداری دستور دیگری بدهد؛ اگر برای کودک آرام‌بخشی یا بیهوشی در نظر گرفته شده باشد، دستور مرکز اولویت دارد. اگر محدودیت مایعات ندارید، پیش از مراجعه آب کافی بنوشید و پس از تزریق نیز مایعات بنوشید و مرتب ادرار کنید؛ در نارسایی قلبی یا محدودیت مایعات، دستور اختصاصی مرکز را رعایت کنید. زمان تصویربرداری معمولاً یک تا چند ساعت پس از تزریق است و در نارسایی شدید کلیه ممکن است دیرتر انجام شود. در کودکان، به‌ویژه نوزادان، و در سالمندان، تصمیم‌گیری بر اساس وزن و عملکرد کلیه انجام می‌شود. داروهای روزانه را خودسرانه قطع نکنید، چون برخی داروها می‌توانند کیفیت تصویر را تغییر دهند.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

پیش از مصرف بدانید

  • احتمال بارداری، عقب افتادن قاعدگی یا برنامه بارداری را پیش از تزریق اطلاع دهید.
  • شیردهی را از قبل اعلام کنید تا درباره زمان‌بندی اسکن و وقفه احتمالی در شیردهی برنامه‌ریزی شود.
  • سابقه حساسیت به رادیوداروها، فرآورده‌های حاوی سوکسیمر یا واکنش‌های قبلی هنگام تزریق را بگویید.
  • نارسایی شدید کلیه، دیالیز، تنگی شریان کلیه، اختلالات لوله‌های کلیه، کم‌ادراری یا کاهش شدید عملکرد کلیه را اطلاع دهید؛ این شرایط ممکن است جذب ماده و تفسیر تصویر را تغییر دهند.
  • اگر نارسایی قلبی، محدودیت مصرف مایعات یا ناتوانی در نوشیدن و ادرار کردن مکرر دارید، پیش از توصیه به مصرف مایعات آن را مطرح کنید.
  • فهرست کامل داروها، فرآورده‌های گیاهی و مکمل‌ها را ارائه دهید؛ به‌ویژه داروهای فشارخون، داروهای مؤثر بر تعادل اسید و باز، مانیتول، داروهای شلاته‌کننده و برخی داروهای شیمی‌درمانی.
۰۶

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • تهوع خفیف
  • سرگیجه، رنگ‌پریدگی یا احساس ضعف و غش گذرا، به‌ویژه هنگام تزریق
  • تب کوتاه‌مدت
  • درد، قرمزی یا تورم خفیف در محل تزریق
  • خارش یا بثورات پوستی خفیف
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • کهیر منتشر، خارش شدید، تورم لب‌ها، صورت، زبان یا گلو، خس‌خس یا تنگی نفس: اگر در مرکز هستید همان لحظه به کارکنان اطلاع دهید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • غش طولانی، افت فشار، سرگیجه شدید، گیجی یا بی‌حالی برطرف‌نشدنی: فوراً ارزیابی پزشکی بگیرید و در صورت شدت به اورژانس مراجعه کنید.
  • درد شدید، تورم زیاد، قرمزی پیشرونده، تاول یا تغییر رنگ پوست در محل تزریق: همان لحظه به کارکنان مرکز پزشکی هسته‌ای اطلاع دهید تا محل بررسی شود.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۷

تداخل‌های دارویی

تداخل مستقیم مهمی با غذا یا الکل برای این رادیودارو شناخته نشده است؛ با این حال مصرف زیاد الکل می‌تواند باعث کم‌آبی شود و بهتر است پیش و پس از تصویربرداری از آن پرهیز شود. برخی داروها می‌توانند جذب ماده در قشر کلیه یا توزیع آن را تغییر دهند؛ از جمله داروهای فشارخون از گروه مهارکننده‌های آنزیم مبدل آنژیوتانسین مانند کاپتوپریل، به‌ویژه در تنگی شریان کلیه؛ مانیتول؛ و مواد یا داروهای مؤثر بر تعادل اسید و باز مانند آمونیوم کلرید و بی‌کربنات سدیم. بعضی داروهای شلاته‌کننده و برخی داروهای شیمی‌درمانی نیز ممکن است بر تصویر اثر بگذارند. هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید و فهرست کامل داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۸

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

در بارداری، اطلاعات کافی برای تعیین بی‌خطری این رادیودارو وجود ندارد و پرتو می‌تواند به جنین برسد؛ اگر احتمال بارداری یا عقب افتادن قاعدگی دارید، پیش از تزریق اطلاع دهید. انجام اسکن در بارداری فقط زمانی مطرح می‌شود که ضرورت پزشکی داشته باشد و سود آن از خطر پرتودهی بیشتر باشد. سوکسیمر نشاندارشده می‌تواند وارد شیر مادر شود؛ در صورت نیاز به انجام اسکن هنگام شیردهی، ممکن است قطع موقت شیردهی و دوشیدن و دور ریختن شیر لازم باشد و مدت آن را مرکز پزشکی هسته‌ای تعیین می‌کند.

۰۹

نگهداری

ویال پودر پیش از نشاندارسازی باید در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجه، داخل بسته‌بندی اصلی و دور از نور نگهداری شود و نباید یخ بزند. محلول پس از نشاندارسازی رادیواکتیو عمر کوتاهی دارد و باید در حفاظ مناسب، طبق دما و زمان درج‌شده برای همان فرآورده و زیر نظر مرکز پزشکی هسته‌ای مصرف یا معدوم شود. این فرآورده را در خانه نگه ندارید و آن را دور از دسترس کودکان قرار دهید.

۱۰

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی لیوفیلیزه برای محلول
۱۱

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۲ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
دی مر کاپتو سوکسینیک اسید (دی ام اس آ) DIMERCAPTOSUCCINIC ACID (DMSA)
5 VIAL, GLASS in 1 BOX
پارس ایزوتوپ
تزریقی لیوفیلیزه برای محلول
پارس-دی.ام.اس.آ PARS-DMSA
5 VIAL, GLASS in 1 BOX
پارس ایزوتوپ
تزریقی لیوفیلیزه برای محلول
۱۲

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا این فرآورده همان سوکسیمر خوراکی برای درمان مسمومیت با سرب است؟
خیر. این فرآورده پس از نشاندارسازی با تکنسیوم پرتوزا برای تصویربرداری از قشر کلیه آماده می‌شود و کاربرد درمانی برای مسمومیت با سرب ندارد. پودر کیت را نباید خورد یا مستقیم تزریق کرد.
۰۲آیا برای تصویربرداری باید ناشتا باشم؟
خود این رادیودارو معمولاً نیاز به ناشتا بودن ندارد و نوشیدن آب طبق دستور مرکز کمک‌کننده است. اگر برای کودک آرام‌بخشی یا بیهوشی در نظر گرفته شده یا مرکز دستور دیگری داده است، همان دستور را رعایت کنید.
۰۳اگر نارسایی کلیه داشته باشم، انجام اسکن ممکن است؟
در بسیاری از موارد بله، اما در نارسایی شدید ممکن است جذب ماده در کلیه کم شود و تفسیر تصویر دشوارتر شود؛ گاهی تصویربرداری دیرتر انجام می‌شود. سابقه بیماری کلیه، دیالیز و میزان ادرار را از قبل اعلام کنید.
۰۴آیا باید کاپتوپریل یا داروهای روزانه‌ام را قطع کنم؟
خودسرانه هیچ دارویی را قطع نکنید. کاپتوپریل و برخی داروها ممکن است بر تجمع ماده و کیفیت تصویر اثر بگذارند، بنابراین مرکز پزشکی هسته‌ای باید از همه داروهای شما آگاه باشد و اگر لازم باشد درباره تغییر موقت تصمیم بگیرد.
۰۵در بارداری یا شیردهی چه نکته‌ای مهم است؟
پیش از تزریق احتمال بارداری یا شیردهی را حتماً به مرکز اطلاع دهید. در بارداری انجام بررسی فقط با ضرورت پزشکی و سنجش سود و خطر مطرح است؛ در شیردهی ممکن است قطع موقت شیردهی و دور ریختن شیر دوشیده‌شده لازم باشد و مدت آن را مرکز تعیین می‌کند.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۲ برند از ۱ سازنده، در گروه V09CA02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.