مانیتول

مانیتول یک قندِ الکلیِ طبیعی است که در پزشکی به‌عنوانِ ادرارآورِ اسمزی به‌کار می‌رود. برخلافِ بیشترِ داروها، مانیتول تقریباً بدونِ تغییر از راهِ کلیه دفع می‌شود و در همین مسیر، آب را نیز همراهِ خود به داخلِ لوله‌های کلیوی می‌کشد و حجمِ ادرار را افزایش می‌دهد. همین خاصیتِ اسمزی باعث می‌شود مانیتول بتواند آب را از بافت‌هایی مانندِ مغز و چشم به داخلِ جریانِ خون بکشد و از این راه، فشارِ داخلِ جمجمه و فشارِ داخلِ چشم را کاهش دهد. به همین دلیل، این دارو معمولاً در بیمارستان، در شرایطِ اورژانسی یا حینِ جراحی، به‌صورتِ تزریقِ وریدی و زیرِ نظارتِ کاملِ پزشکی تجویز می‌شود.

مانیتول تنها به‌صورتِ تزریقِ وریدی و همیشه در محیطِ بیمارستانی یا زیرِ نظارتِ مستقیمِ تیمِ درمانی تجویز می‌شود؛ این دارو هرگز در منزل یا به‌شکلِ خودسرانه استفاده نمی‌شود. سرعت و مدتِ تزریق و نیز تعدادِ دفعاتِ تکرارِ آن، کاملاً به شرایطِ بالینیِ بیمار، هدفِ درمان و پاسخِ بدن بستگی دارد و پزشک یا پرستار آن را تنظیم می‌کند. پیش از تزریق، محلول از نظرِ وجودِ ذراتِ ریز یا رسوبِ کریستالی بررسی می‌شود و در صورتِ مشاهدهٔ آن، پرستار محلول را گرم می‌کند تا کاملاً شفاف شود. در طولِ تزریق، فشارِ خون، میزانِ ادرار، وزن و آزمایش‌های الکترولیت به‌طورِ منظم پایش می‌شوند تا از تجمعِ بیش‌ازحدِ مایعات یا افتِ خطرناکِ نمکِ خون جلوگیری شود.

مصرفِ هم‌زمانِ مانیتول با سایرِ ادرارآورها می‌تواند دفعِ آب و نمکِ بدن را تشدید کند و خطرِ کم‌آبی یا افتِ فشارِ خون را بالا ببرد. این دارو همچنین می‌تواند دفعِ لیتیم از بدن را افزایش دهد و از اثرِ درمانیِ آن بکاهد. مصرفِ هم‌زمان با داروهایی که بر کلیه یا تعادلِ نمکِ بدن اثر می‌گذارند نیز نیازمندِ احتیاطِ بیشتر است. محلولِ مانیتول همچنین هرگز نباید از همان مسیرِ تزریقِ خون یا فرآورده‌های خونی وارد بدن شود، چون می‌تواند سببِ به‌هم‌چسبیدنِ گلبول‌های قرمز در لولهٔ تزریق شود. فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ داروییِ مصرفی‌ات را همیشه به پزشک و داروسازت بگو تا تداخل‌های احتمالی بررسی شوند.