تکنسیوم-۹۹ام ترودات
این فرآورده یک کیت رادیودارویی تشخیصی است که پس از نشاندار شدن با تکنسیوم-۹۹ام برای تصویربرداری از ناقل دوپامین مغز به کار میرود. داروی درمانی نیست.
بیشتر برای تصویربرداری از جسم مخطط و کمک به بررسی کاهش پایانههای دوپامینی در اختلالات پارکینسونی استفاده میشود. این بررسی میتواند در موارد منتخب به افتراق آن از لرزش اساسی کمک کند.
خودسرانه مصرف نمیشود؛ آمادهسازی، کنترل کیفیت و تزریق آن فقط در مرکز پزشکی هستهای انجام میشود. بارداری احتمالی و شیردهی را پیش از تزریق اعلام کنید.
اگر داروهای اثرگذار بر ناقل دوپامین، حساسیت قبلی به رادیودارو، بیماری کلیه یا قلب، محدودیت مایعات یا ناتوانی در بیحرکت ماندن دارید، پیش از تصویربرداری اطلاع دهید. تنگی نفس، تورم صورت، غش یا سرگیجه شدید پس از تزریق نیازمند رسیدگی فوری است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
تکنسیوم-۹۹ام ترودات یک رادیوداروی تشخیصی و کیت پودری برای تهیه محلول تزریقی وریدی است؛ ویال پیش از نشاندار شدن رادیواکتیو نیست. پس از افزودن تکنسیوم-۹۹ام در مرکز پزشکی هستهای، ردیاب حاصل به ناقل دوپامین در پایانههای عصبی پیشسیناپسیِ جسم مخطط متصل میشود. دوربین پزشکی هستهای پرتو گامای آن را ثبت میکند تا وضعیت مسیر دوپامینی مغز دیده شود. نتیجه این بررسی باید در کنار شرح حال و معاینه عصبی تفسیر شود.
موارد مصرف
- تصویربرداری از ناقل دوپامین در پایانههای عصبی جسم مخطط
- کمک به ارزیابی کاهش پایانههای دوپامینی در بیماری پارکینسون
- کمک به بررسی سایر سندرمهای پارکینسونی همراه با اختلال مسیر دوپامین
- کمک به افتراق پارکینسونیسم دارای کمبود دوپامین از لرزش اساسی و برخی علل ثانویه، در موارد منتخب
روش مصرف
این فرآورده برای مصرف خوراکی یا تزریق در منزل نیست. پرسنل آموزشدیده در پزشکی هستهای، کیت را در شرایط استریل و با حفاظ مناسب، با محلول پرتکنتات سدیمِ تکنسیوم-۹۹ام نشاندار میکنند، کیفیت و میزان پرتوزایی آن را بررسی میکنند و سپس طبق نسخه بهصورت وریدی تزریق میکنند. زمان تصویربرداری و فعالیت موردنیاز را پزشک پزشکی هستهای تعیین میکند و بیمار باید هنگام تصویربرداری تا حد امکان بیحرکت بماند. برای خود این ردیاب معمولاً محدودیت غذایی ویژهای لازم نیست، مگر مرکز تصویربرداری دستور دیگری بدهد. پس از تزریق و تا چند ساعت پس از تصویربرداری، مگر در صورت محدودیت مایعات، آب کافی بنوشید و مرتب ادرار کنید تا دفع ردیاب سریعتر شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر احتمال بارداری دارید، پیش از تزریق اطلاع دهید؛ ضرورت تصویربرداری باید با توجه به خطر پرتوگیری احتمالی سنجیده شود.
- اگر شیرده هستید، از قبل بگویید؛ ممکن است لازم باشد شیردهی برای مدتی طبق دستور مرکز متوقف شود.
- فهرست کامل داروها و مکملها را ارائه دهید؛ بهویژه بوپروپیون، متیلفنیدات، آمفتامینها، مودافینیل، افدرین، فنترامین و داروهای مشابه که میتوانند تصویر را تغییر دهند. هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید.
- سابقه حساسیت شدید به رادیوداروها، تکنسیوم یا اجزای کیت را بگویید؛ حتی اگر واکنش قبلی مربوط به فرآورده دیگری بوده است.
- اگر نارسایی کلیه، بیماری قلبی، مشکل دفع ادرار یا محدودیت نوشیدن مایعات دارید، اطلاع دهید؛ توصیه به مصرف مایعات باید با وضعیت شما سازگار باشد.
- اگر بیمار کودک یا سالمند است یا نمیتواند مدت تصویربرداری بیحرکت بماند، مرکز پزشکی هستهای را از قبل مطلع کنید.
عوارض احتمالی
- سرگیجه، معمولاً گذرا
- کمردرد
- افزایش موقت فشار خون
- گزگز یا مورمور شدن اندامها
- تنگی نفس، خسخس، کهیر گسترده، تورم لب، صورت، زبان یا گلو و احساس غش میتواند نشانه حساسیت شدید باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- غش، سرگیجه شدید و مداوم، تپش قلب نامنظم یا ضعف ناگهانی نیازمند اطلاع فوری به پرسنل پزشکی هستهای است؛ اگر پس از خروج از مرکز رخ داد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- سردرد شدید، درد قفسه سینه، تنگی نفس یا افزایش شدید فشار خون را جدی بگیرید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مهمترین تداخل این فرآورده با داروهایی است که ناقل دوپامین را اشغال یا تنظیم میکنند و ممکن است جذب ترودات و تفسیر تصویر را تغییر دهند؛ از جمله بوپروپیون، متیلفنیدات، آمفتامینها، مودافینیل، افدرین، فنترامین و برخی داروهای محرک. داروهای معمول ضدپارکینسون مانند لوودوپا و آگونیستهای دوپامین معمولاً نیاز به قطع خودسرانه ندارند، اما تصمیم نهایی با پزشک و مرکز تصویربرداری است. تداخل غذایی مشخصی برای خود ترودات شناخته نشده است؛ درباره مصرف الکل و هر ماده تفریحی یا محرک نیز به مرکز اطلاع دهید. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
این رادیوداروی تشخیصی در بارداری فقط زمانی استفاده میشود که اطلاعات حاصل از اسکن ضروری باشد و سود آن بر خطر پرتوگیری احتمالی بچربد؛ احتمال بارداری را پیش از تزریق اعلام کنید. اطلاعات کافی درباره ایمنی ترودات در بارداری وجود ندارد. تکنسیوم-۹۹ام میتواند وارد شیر مادر شود؛ در شیردهی ممکن است توقف موقت شیردهی و استفاده از شیر جایگزین لازم باشد و مدت آن را مرکز پزشکی هستهای بر اساس فرآورده و فعالیت تعیین میکند.
نگهداری
ویال خشک را طبق دمای درجشده روی بسته، معمولاً در یخچال ۲ تا ۸ درجه، دور از نور، گرما و دسترس کودکان نگهداری کنید و تاریخ انقضا را بررسی کنید. محلول نشاندارشده باید در مرکز و با حفاظ مناسب نگهداری شود و در مهلت کوتاه تعیینشده برای همان فرآورده، معمولاً حداکثر طی ۴ ساعت، مصرف شود؛ محلول تاریخگذشته یا باقیمانده نباید استفاده شود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی برای محلول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا تکنسیوم-۹۹ام ترودات برای درمان پارکینسون است؟
۰۲آیا نتیجه غیرطبیعی یعنی حتماً بیماری پارکینسون دارم؟
۰۳آیا باید لوودوپا یا داروهای پارکینسون را قبل از اسکن قطع کنم؟
۰۴چرا بعد از تزریق توصیه میشود آب بیشتری بنوشم و ادرار کنم؟
۰۵اگر باردار یا شیرده باشم چه کار کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه V09AA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.