پگاینترفرون آلفا-۲ب
پگاینترفرون آلفا-۲ب یک داروی زیستی از گروه اینترفرونهاست که پاسخ ایمنی ضدویروسی بدن را تقویت میکند. فرآوردهٔ ۸۰ میکروگرمی آن بهصورت پودر برای تهیهٔ محلول تزریق زیرجلدی عرضه میشود.
بیشتر برای درمان برخی موارد هپاتیت سی مزمن، در رژیمهای تخصصی همراه با ریباویرین یا داروهای ضدویروس دیگر، به کار میرود. در برخی بزرگسالانی که ریباویرین برایشان مناسب نیست، ممکن است بهتنهایی تجویز شود.
این دارو میتواند افسردگی شدید و افکار آسیب به خود، کاهش سلولهای خونی، آسیب کبدی، اختلال تیروئید و واکنش آلرژیک شدید ایجاد کند؛ آزمایشهای منظم اهمیت دارد. تنگی نفس، زردی، خونریزی غیرعادی یا تغییر شدید خلق نیازمند رسیدگی فوری است.
پیش از شروع، سابقهٔ بیماری روانی، خودایمنی، قلبی، کبدی یا کلیوی، مشکلات خونی، تیروئید، دیابت و پیوند عضو را مطرح کنید. بارداری، قصد بارداری، شیردهی و فهرست کامل داروها و مکملها نیز باید از ابتدا گفته شود.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پگاینترفرون آلفا-۲ب، که با نام تجاری پگ اینترون نیز شناخته میشود، یک داروی زیستی ضدویروس و تعدیلکنندهٔ سیستم ایمنی از خانوادهٔ اینترفرونهاست. اتصال پلیاتیلنگلیکول به اینترفرون باعث میشود دارو آهستهتر از بدن دفع شود و معمولاً با فاصلهٔ هفتگی تزریق شود. دارو با فعالکردن پاسخهای دفاعی بدن و کاهش تکثیر ویروس، به کنترل هپاتیت سی مزمن کمک میکند. قدرت ۸۰ میکروگرم به شکل پودر لیوفیلیزه برای تهیهٔ محلول و تزریق زیرجلدی ارائه میشود.
موارد مصرف
- درمان هپاتیت سی مزمن در بزرگسالان دارای بیماری کبدی جبرانشده، در رژیمهای درمانی انتخابشده
- درمان ترکیبی هپاتیت سی مزمن همراه با ریباویرین در برخی بزرگسالان
- درمان هپاتیت سی مزمن در کودکان و نوجوانان ۳ سال به بالا، در شرایط انتخابشده و با پایش رشد
- استفادهٔ گاهبهگاه بهتنهایی در بزرگسالانی که به دلیل منع یا عدم تحمل نمیتوانند ریباویرین دریافت کنند
روش مصرف
جزئیات مقدار و طول درمان را فقط از نسخه و برنامهٔ متخصص پیروی کنید. پگاینترفرون آلفا-۲ب معمولاً هفتهای یکبار و در روز ثابت، به صورت تزریق زیرجلدی مصرف میشود؛ چون تزریقی است، وابستگی مستقیمی به غذا ندارد. ویال پودری را فقط با حلال همراه و طبق دستور آماده کنید؛ محلول آماده باید شفاف و بیرنگ باشد و در صورت کدورت، تغییر رنگ یا وجود ذرات استفاده نشود. تزریق را پس از آموزش عملی انجام دهید، محل تزریق را جابهجا کنید، سوزن و ویال را هرگز مشترک یا دوباره استفاده نکنید و دارو را حتی با بهترشدن حال خودسرانه قطع نکنید. در صورت فراموشی یک نوبت، نوبت بعدی را دوبرابر نکنید و برای زمانبندی ادامهٔ درمان راهنمایی بگیرید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به پگاینترفرون، اینترفرونهای آلفا، پلیاتیلنگلیکول یا اجزای فرآورده حساسیت داشتهاید.
- اگر سابقه یا علائم افسردگی شدید، افکار خودآسیبرسان، پرخاشگری، توهم یا سایر بیماریهای روانی، یا سابقهٔ وابستگی به مواد داشتهاید.
- اگر هپاتیت خودایمنی، سیروز یا نارسایی کبد، بیماری کبدی دیگر، بیماری خودایمنی یا سابقهٔ پیوند عضو دارید.
- اگر بیماری قلبی یا ریوی، فشار خون بالا، اختلال تیروئید یا دیابت دارید؛ در سالمندان برخی عوارض عمومی، قلبی، ریوی و عصبی ممکن است شدیدتر باشد.
- اگر تعداد سلولهای خون یا پلاکت پایین، اختلال خونریزی، بیماری کلیه، چربی خون بسیار بالا یا سابقهٔ التهاب لوزالمعده دارید؛ در کودکان، رشد و وضعیت روانی باید پایش شود و ایمنی زیر ۳ سال ثابت نشده است.
- اگر باردارید، قصد بارداری یا شیردهی دارید؛ همچنین همهٔ داروهای نسخهای و بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهی مصرفیتان را اعلام کنید.
عوارض احتمالی
- علائم شبیه آنفلوآنزا مانند تب، لرز، سردرد و درد عضله یا مفصل
- خستگی و ضعف
- تهوع، کاهش اشتها یا کاهش وزن
- قرمزی، درد، تورم یا خارش در محل تزریق
- سرگیجه، اختلال خواب یا تحریکپذیری
- خشکی پوست، خارش یا نازکشدن مو
- افسردگی شدید، افکار آسیب به خود یا دیگران، پرخاشگری، توهم یا تغییر شدید رفتار: فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ این مشکلات ممکن است تا ۶ ماه پس از آخرین تزریق هم دیده شوند.
- تورم صورت، لب، زبان یا گلو، تنگی نفس، غش، کهیر گسترده، تاول یا پوستهریزی پوست: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد قفسهٔ سینه، تپش یا ضربان نامنظم، تنگی نفس، ضعف یا بیحسی ناگهانی یکطرفه، اختلال گفتار یا تعادل: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تب پایدار، لرز شدید، گلودرد، سرفهٔ جدید، سوزش ادرار، کبودی آسان یا خونریزی غیرعادی: همان روز پیگیری پزشکی و آزمایشهای توصیهشده را انجام دهید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، ورم شکم، خوابآلودگی یا گیجی شدید، یا ناتوانی در بیدار ماندن: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تغییر بینایی، درد شدید شکم یا پشت، استفراغ مکرر یا اسهال خونی: فوراً با پزشک تماس بگیرید؛ اگر شدید است، به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
ریباویرین همراه این دارو خطر کمخونی و آسیب جنین را افزایش میدهد و باید فقط در رژیم تجویزی مصرف شود. تلبیوودین میتواند همراه اینترفرون خطر گزگز، بیحسی و آسیب اعصاب محیطی را بیشتر کند. داروهای سرکوبکنندهٔ ایمنی پس از پیوند، زیدوودین و دیگر داروهای تضعیفکنندهٔ مغز استخوان، یا بعضی داروهای ضدویروس برای عفونت اچآیوی ممکن است افت سلولهای خون، کمخونی یا آسیب کبدی را تشدید کنند؛ تئوفیلین و متادون هم ممکن است نیاز به پایش و تنظیم داشته باشند. برای خود داروی تزریقی تداخل غذایی مهمی شناخته نشده است، اما در بیماری کبدی از الکل پرهیز کنید. فهرست کامل داروها، داروهای بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
پگاینترفرون آلفا-۲ب ممکن است برای جنین زیانآور باشد و در بارداری فقط با ارزیابی دقیق متخصص قابل بررسی است. در درمان همراه با ریباویرین، بارداری بیمار یا شریک جنسی مرد باید بهطور جدی پیشگیری شود، زیرا ریباویرین برای جنین بسیار خطرناک است. مشخص نیست دارو وارد شیر مادر میشود یا نه؛ معمولاً هنگام مصرف نباید به شیرخوار شیر داد و تصمیم نهایی باید با پزشک گرفته شود.
نگهداری
ویال پودری را در بستهٔ اصلی، دور از نور مستقیم، گرما و رطوبت نگه دارید و دمای درجشده روی جعبهٔ همین فرآورده را رعایت کنید؛ بستهبندیهای ویالی ممکن است دمای اتاق کنترلشده یا یخچال بخواهند. محلول آمادهشده را ترجیحاً بیدرنگ مصرف کنید و فقط طبق دستور فرآورده، در یخچالِ ۲ تا ۸ درجه و حداکثر ۲۴ ساعت نگه دارید؛ هرگز منجمد نکنید. تاریخ انقضا، شفاف و بیرنگ بودن محلول و یکبارمصرفبودن ویال را بررسی کنید و دارو و وسایل تزریق را دور از دسترس کودکان نگه دارید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی لیوفیلیزه برای محلول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوان پگاینترفرون آلفا-۲ب را با اینترفرون یا برند دیگری جایگزین کرد؟
۰۲آیا میتوانم ویال ۸۰ میکروگرمی را خودم تزریق کنم؟
۰۳تب و بدندرد بعد از تزریق طبیعی است؟
۰۴آیا این دارو هپاتیت سی را بهطور قطعی درمان میکند؟
۰۵چرا پیش و حین درمان آزمایش خون و بررسی چشم لازم است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه L03AB10. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.