آدالیمومب
آدالیمومب یک داروی زیستی و پادتن تکدودمانی از گروه مهارکنندههای عامل نکروز تومور است که پیامهای التهابی را کاهش میدهد.
برای درمان برخی بیماریهای خودایمنی و التهابی مانند آرتریت روماتوئید، پسوریازیس، بیماری کرون و کولیت اولسراتیو استفاده میشود.
این دارو میتواند خطر عفونتهای جدی، فعالشدن سل نهفته و هپاتیت ب را افزایش دهد. تب مداوم، تنگی نفس، سرفه طولانی یا علائم عفونت شدید نیازمند ارزیابی فوری است.
در صورت عفونت فعال یا مکرر، تماس با فرد مبتلا به سل، بیماری کبدی، هپاتیت ب، نارسایی قلبی، بیماری عصبی یا سابقه سرطان، پیش از شروع درمان اطلاع دهید. بارداری، شیردهی، جراحی و واکسیناسیون نیز به هماهنگی قبلی نیاز دارند.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
آدالیمومب یک داروی زیستی و پادتن تکدودمانی از گروه مهارکنندههای عامل نکروز تومور است. این دارو با اتصال به عامل نکروز تومور آلفا، پیامهای التهابی را کاهش میدهد و فعالیت بیشازحد دستگاه ایمنی را مهار میکند. آدالیمومب برای کنترل بیماریهای التهابی مزمن بهصورت تزریق زیرجلدی تجویز میشود و اثر آن ممکن است تدریجی باشد. در ایران با نامهای تجاری هیومیرا، آدالیرکت، سینورا و کیدی مب نیز عرضه میشود؛ قدرت و وسیله تزریق را بر اساس فرآورده در اختیار و نسخه بررسی کنید. قطع یا جایگزینی خودسرانه میتواند باعث برگشت التهاب شود.
موارد مصرف
- آرتریت روماتوئید
- آرتریت پسوریاتیک
- اسپوندیلیت آنکیلوزان و برخی انواع اسپوندیلوآرتریت محوری
- پسوریازیس پلاکی متوسط تا شدید
- بیماری کرون و کولیت اولسراتیو
- آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانان، هیدرادنیت چرکی و یووئیت غیرعفونی
روش مصرف
آدالیمومب طبق نسخه بهصورت تزریق زیرجلدی و در فاصلههای منظم مصرف میشود؛ چون دارویی تزریقی است، همراهی آن با غذا اهمیت مستقیمی ندارد. تزریق در خانه فقط پس از آموزش عملی از پزشک یا پرستار انجام شود. محل تزریق را هر بار تغییر دهید و روی پوست قرمز، زخمی، سفت، دردناک یا عفونی تزریق نکنید؛ دارو را نیز تکان شدید ندهید. برنامه درمان را حتی پس از بهترشدن علائم خودسرانه قطع نکنید. اگر یک نوبت فراموش شد، برای زمانبندی نوبت بعد از پزشک یا داروساز راهنمایی بگیرید و تزریق اضافی انجام ندهید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر عفونت فعال یا عودکننده، تب، سرفه مداوم، تعریق شبانه، تماس با فرد مبتلا به سل یا سابقه سل داشتهاید، اطلاع دهید؛ پیش از شروع و گاهی در طول درمان ارزیابی سل لازم است.
- سابقه هپاتیت ب یا بیماری کبدی، نارسایی قلبی، بیماریهای عصبی مانند اماس، اختلالات خونی، سرطان یا مصرف داروهای سرکوبکننده ایمنی را به پزشک بگویید.
- اگر به آدالیمومب یا هر یک از مواد تشکیلدهنده فرآورده حساسیت دارید، پیش از تزریق اطلاع دهید.
- فهرست همه داروهای نسخهای و بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهی را ارائه کنید؛ بهویژه اگر داروی زیستی یا داروی دیگری برای مهار ایمنی مصرف میکنید.
- در بارداری، قصد بارداری یا شیردهی، و نیز پیش از جراحی یا اقدام دندانپزشکی، مصرف آدالیمومب و زمان آخرین تزریق را اطلاع دهید.
- در کودکان و سالمندان، یا هنگام وجود چند بیماری زمینهای، انتخاب فرآورده و پایش درمان باید با دقت بیشتری انجام شود.
عوارض احتمالی
- قرمزی، درد، خارش یا تورم در محل تزریق
- عفونتهای خفیف دستگاه تنفسی مانند آبریزش بینی، گلودرد یا گرفتگی بینی
- سردرد
- بثورات پوستی
- تهوع یا درد شکم
- تب، لرز، سرفه مداوم، تعریق شبانه، تنگی نفس، سوزش ادرار، اسهال شدید یا زخم عفونی میتواند نشانه عفونت جدی باشد؛ برای ارزیابی سریع پزشکی اقدام کنید و نوبت بعدی را فقط پس از راهنمایی پزشک انجام دهید.
- تورم صورت، لب، زبان یا گلو، دشواری تنفس، کهیر گسترده، سرگیجه شدید، تاول یا پوستهریزی گسترده پوست نشانه واکنش حساسیتی شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، درد قسمت بالای سمت راست شکم یا خستگی شدید میتواند نشانه آسیب کبدی یا فعالشدن هپاتیت ب باشد؛ فوراً با پزشک تماس بگیرید.
- کبودی یا خونریزی غیرعادی، رنگپریدگی شدید، ضعف قابلتوجه یا تب پایدار میتواند با اختلالات خونی مرتبط باشد؛ سریعاً مراجعه کنید.
- تنگی نفس جدید یا رو به بدترشدن، ورم پاها، افزایش سریع وزن، بیحسی یا ضعف تازه اندامها و اختلال دید نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است؛ در تنگی نفس شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بزرگشدن غدد لنفاوی، توده جدید، کاهش وزن بیدلیل، تعریق شبانه یا تب طولانی را جدی بگیرید و برای بررسی سریع به پزشک مراجعه کنید؛ برخی بدخیمیها بهندرت در مصرفکنندگان داروهای مهارکننده ایمنی گزارش شدهاند.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
همزمانی آدالیمومب با برخی داروهای زیستی یا مهارکنندههای ایمنی، بهویژه داروهایی مانند آباتاسپت، آناکینرا یا دیگر مهارکنندههای عامل نکروز تومور، میتواند خطر عفونت جدی را افزایش دهد. متوترکسات، کورتونها و بعضی داروهای دیگر ممکن است در برخی بیماریها عمداً همراه آدالیمومب تجویز شوند، اما نیاز به پایش دارند. واکسنهای زنده معمولاً هنگام درمان مناسب نیستند. تداخل غذایی شناختهشدهای وجود ندارد و تداخل مستقیم مشخصی با الکل گزارش نشده است، اما مصرف سنگین الکل در بیماری کبدی مناسب نیست. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات موجود افزایش قطعی ناهنجاریهای مادرزادی را ثابت نکردهاند، اما آدالیمومب از جفت عبور میکند و انتقال آن در ماههای پایانی بارداری بیشتر است؛ بنابراین قطع یا ادامه درمان باید با سنجش وضعیت مادر و جنین انجام شود. اگر در اواخر بارداری مصرف شده است، پزشک کودک را مطلع کنید تا درباره زمان واکسنهای زنده نوزاد تصمیم بگیرد. مقدار کمی از دارو وارد شیر میشود و جذب آن در دستگاه گوارش نوزاد احتمالاً کم است، اما ادامه شیردهی باید با توجه به وضعیت مادر و نوزاد تنظیم شود.
نگهداری
آدالیمومب را معمولاً در یخچال و در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد، داخل جعبه اصلی و دور از نور نگه دارید. دارو نباید یخ بزند، در معرض گرمای شدید قرار بگیرد یا تکان شدید داده شود. فرآوردهای را که یخ زده، کدر یا تغییررنگداده است، ذرات دارد یا بستهبندی آن آسیب دیده مصرف نکنید. نگهداری بیرون از یخچال فقط طبق دستور همان برند انجام شود؛ دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید و تاریخ انقضا را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 50 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا آدالیمومب کورتون یا داروی شیمیدرمانی است؟
۰۲آیا میتوانم آدالیمومب را در خانه تزریق کنم؟
۰۳اگر هنگام مصرف آدالیمومب سرما بخورم یا تب کنم چه کنم؟
۰۴آیا در زمان مصرف آدالیمومب میتوانم واکسن بزنم؟
۰۵چرا پیش از شروع آدالیمومب آزمایش سل و هپاتیت ب لازم است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۹ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۴ سازنده، در گروه L04AB04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.