آباتاسپت
آباتاسپت یک داروی زیستیِ تعدیلکنندهٔ سیستم ایمنی است که فعالشدن لنفوسیتهای تی را کاهش میدهد. در نتیجه، التهاب و آسیب ناشی از فعالیت بیشازحد سیستم ایمنی در مفصل کمتر میشود.
بیشتر برای روماتیسم مفصلی فعال در بزرگسالان، آرتریت پسوریاتیک و آرتریت ایدیوپاتیک چندمفصلی در کودکان واجد شرایط سنی استفاده میشود. در برخی پروتکلهای تخصصی پیوند سلولهای بنیادی نیز کاربرد دارد.
آباتاسپت دفاع ایمنی بدن را کاهش میدهد؛ تب، سرفهٔ مداوم، تنگی نفس یا نشانههای عفونت را جدی بگیرید. ترکیب آن با بعضی داروهای زیستی یا مهارکنندههای ژانوس کیناز میتواند خطر عفونت جدی را بیشتر کند.
پیش از شروع درمان، سابقهٔ سل یا هپاتیت، عفونتهای مکرر، بیماری انسدادی مزمن ریه، سرطان، حساسیت و همهٔ داروهایتان را بگویید. بارداری، شیردهی، واکسیناسیون، دیابت یا استفاده از دستگاه سنجش قند خون را نیز مطرح کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
آباتاسپت یک پروتئین زیستیِ تعدیلکنندهٔ انتخابیِ پاسخ ایمنی است و در ردهٔ داروهای مؤثر بر سیستم ایمنی قرار دارد. این دارو با مهار پیام کمکیِ لازم برای فعالشدن لنفوسیتهای تی، فعالیت ایمنیِ بیشازحد را کاهش میدهد. هدف آن کمکردن التهاب، علائم بیماری و آسیب پیشروندهٔ مفصل است. فرآوردهٔ موجود در این شکل، ویال پودری ۲۵۰ میلیگرمی برای تهیهٔ محلول و انفوزیون وریدی است و باید زیر نظر کادر درمان استفاده شود. این دارو با نام تجاری اورنسیا نیز شناخته میشود.
موارد مصرف
- روماتیسم مفصلی فعال متوسط تا شدید در بزرگسالان، بهویژه پس از پاسخ ناکافی به درمانهای قبلی
- آرتریت پسوریاتیک فعال در بزرگسالان
- آرتریت ایدیوپاتیک چندمفصلی فعال در کودکان و نوجوانان واجد شرایط سنی
- پیشگیری از بیماری پیوند علیه میزبان حاد در برخی پیوندهای سلولهای بنیادی خونساز، در پروتکلهای تخصصی
روش مصرف
این فرآورده خوراکی نیست و غذا بر نحوهٔ دریافت آن اثری ندارد. مقدار، فاصلهٔ نوبتها و مدت درمان را پزشک بر اساس وزن، سن، تشخیص و پاسخ درمانی تعیین میکند. ویال ۲۵۰ میلیگرمی باید در مرکز درمانی حل و رقیق شود و بهصورت انفوزیون وریدی تجویز شود؛ برای آمادهسازی یا تزریق خودسرانه در خانه نیست. نوبتها را منظم پیگیری کنید و اگر نوبتی از دست رفت، با مرکز درمانی برای زمان مناسب بعدی تماس بگیرید. هنگام تب یا عفونت قابلتوجه، پیش از نوبت بعدی اطلاع دهید و قطع یا ادامهٔ درمان را خودسرانه تصمیم نگیرید.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیت قبلی به آباتاسپت یا هر یک از مواد تشکیلدهندهٔ ویال
- تب، عفونت فعال یا عفونتهای مکرر، زخم عفونی، سرفهٔ طولانی یا مصرف اخیر آنتیبیوتیک
- سابقهٔ سل یا تماس با فرد مبتلا به سل، و سابقهٔ هپاتیت؛ ممکن است پیش از شروع درمان غربالگری لازم باشد
- بیماری انسدادی مزمن ریه یا بیماری مزمن دیگر ریه؛ این دارو در بیماری انسدادی مزمن ریه به پایش تنفسی بیشتری نیاز دارد
- سابقهٔ سرطان یا سرطان پوست، ضعف سیستم ایمنی، دیابت و استفاده از دستگاه سنجش قند خون، همراه با نوع دستگاه
- همهٔ داروهای نسخهای و بدون نسخه و مکملها، بارداری یا قصد بارداری، شیردهی، واکسیناسیون و جراحی پیشرو
عوارض احتمالی
- سردرد
- عفونت راههای تنفسی فوقانی یا التهاب بینی و گلو، مانند گرفتگی بینی، آبریزش یا گلودرد
- تهوع
- سرگیجه
- سرفه
- درد پشت
- تورم لب، زبان یا گلو، کهیر گسترده، خسخس، تنگی نفس، افت فشار یا احساس غش حین انفوزیون یا پس از آن: فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ احتمال واکنش حساسیتی شدید وجود دارد.
- تب بالا یا مداوم، لرز، سرفهٔ شدید یا طولانی، تنگی نفس، درد هنگام ادرار، یا پوست گرم و قرمز و دردناک: همان روز با پزشک تماس بگیرید، چون ممکن است عفونت جدی باشد؛ ممکن است نوبت بعدی نیاز به تعویق داشته باشد.
- در صورت بیماری انسدادی مزمن ریه، تشدید سرفه، خسخس یا تنگی نفس: سریعاً با پزشک تماس بگیرید؛ در تنگی نفس شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، تهوع شدید یا درد مداوم بالای شکم، بهویژه با سابقهٔ هپاتیت: سریعاً برای ارزیابی پزشکی مراجعه کنید.
- پدیدارشدن توده، زخم پوستی غیرطبیعی یا تغییر واضح در خال: در اولین فرصت برای معاینه اقدام کنید، چون کاهش ایمنی میتواند با افزایش برخی سرطانهای پوستی همراه باشد.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
همزمانی آباتاسپت با مهارکنندههای عامل نکروز توموری، داروهای زیستی دیگر برای روماتیسم یا آرتریت پسوریاتیک، و مهارکنندههای ژانوس کیناز توصیه نمیشود، چون خطر عفونت جدی را افزایش میدهد. ترکیب آن با داروهایی مانند آناکینرا یا ریتوکسیماب نیز نباید بدون برنامهٔ متخصص انجام شود. واکسنهای زنده در طول درمان و تا سه ماه پس از قطع آن نباید تزریق شوند؛ واکسنهای غیرفعال ممکن است طبق برنامه قابلاستفاده باشند، اما پاسخ ایمنی به بعضی واکسنها ممکن است کمتر شود. ویال وریدی حاوی مالتوز است و در روز انفوزیون میتواند با بعضی دستگاههای سنجش قند خون، عدد کاذب بالا نشان دهد؛ اگر دیابت دارید، نوع دستگاه را به مرکز درمانی اعلام کنید. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات کافی از مصرف آباتاسپت در بارداری وجود ندارد و خطر آن برای جنین بهطور کامل روشن نیست. اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا در طول درمان باردار میشوید، پزشک باید ضرورت ادامهٔ درمان را ارزیابی کند. دربارهٔ ورود دارو به شیر انسان و اثر آن بر نوزاد نیز اطلاعات کافی نیست؛ در صورت مصرف در بارداری، زمانبندی واکسنهای زندهٔ نوزاد را با پزشک هماهنگ کنید.
نگهداری
ویال پودر آباتاسپت را در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد و در بستهبندی اصلی دور از نور نگه دارید. آن را منجمد نکنید و پس از آمادهسازی، محلول را فقط طبق دستور مرکز درمانی مصرف کنید؛ محلول باقیمانده برای استفادهٔ بعدی نگه داشته نشود. دارو را دور از دسترس کودکان قرار دهید و تاریخ انقضا و سلامت ویال را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی برای محلول | 250 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا آباتاسپت داروی شیمیدرمانی است؟
۰۲ویال ۲۵۰ میلیگرمی را میتوانم در خانه تزریق کنم؟
۰۳آیا آباتاسپت با متوترکسات قابل مصرف است؟
۰۴اگر تب یا سرماخوردگی دارم، نوبت انفوزیون را دریافت کنم؟
۰۵آیا هنگام مصرف آباتاسپت میتوانم واکسن بزنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه L04AA24. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.