آبیراترون استات
آبیراترون استات دارویی ضدسرطان است که ساخت هورمونهای مردانه را کاهش میدهد و به کنترل برخی سرطانهای پیشرفتهٔ پروستات کمک میکند.
بیشتر در سرطان پروستات گسترشیافته، چه مقاوم به درمان هورمونی و چه پرخطر و حساس به آن، همراه با درمان کاهش هورمونهای مردانه و معمولاً یک کورتون استفاده میشود.
قرص را طبق نسخه با معدهٔ خالی مصرف کنید؛ مصرف آن همراه غذا میتواند مقدار دارو در بدن را بهطور قابلتوجهی تغییر دهد. فشارخون، پتاسیم، ورم و عملکرد کبد باید زیر نظر باشند.
اگر بیماری کبدی یا قلبی، فشارخون کنترلنشده، ورم، پتاسیم پایین، دیابت یا مشکل غدهٔ فوقکلیه دارید، پیش از شروع درمان اطلاع دهید. زردی، تنگی نفس، تپش نامنظم، ضعف شدید یا افزایش سریع وزن نیازمند تماس فوری است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
آبیراترون استات یک داروی ضدسرطان و مهارکنندهٔ ساخت هورمونهای مردانه است که بهصورت قرص مصرف میشود. این دارو آنزیم کلیدی تولید هورمون مردانه را در بیضه، غدهٔ فوقکلیه و بافت تومور مهار میکند؛ در نتیجه محرک هورمونی رشد برخی سلولهای سرطان پروستات کاهش مییابد. برای سرطان پروستات پیشرفته یا گسترشیافته به کار میرود و معمولاً باید همراه کورتون و ادامهٔ درمان کاهش هورمونهای مردانه مصرف شود. افزایش برخی هورمونهای نگهدارندهٔ نمک و آب ممکن است باعث فشارخون، ورم و کاهش پتاسیم شود؛ بنابراین پایش منظم اهمیت دارد.
موارد مصرف
- سرطان پروستات گسترشیافتهای که با وجود درمان کاهش هورمونهای مردانه پیشرفت کرده است
- سرطان پروستات گسترشیافته و پرخطری که هنوز به درمان کاهش هورمونهای مردانه پاسخ میدهد
- کنترل رشد و پیشرفت سرطان پروستات پیشرفته بهعنوان بخشی از درمان ترکیبی همراه با کورتون و هورموندرمانی کاهندهٔ تستوسترون
روش مصرف
قرص را بهصورت یک نوبت روزانه و در زمان ثابتی که پزشک تعیین کرده، با آب و بهطور کامل ببلعید. آن را با غذا نخورید؛ این دارو باید دستکم دو ساعت پس از غذا و دستکم یک ساعت پیش از غذای بعدی مصرف شود، زیرا غذا، بهویژه غذای چرب، جذب آن را بسیار زیاد و نامنظم میکند. قرص را نشکنید، نجوید یا خرد نکنید. در صورت فراموشی یا استفراغ، نوبت بعدی را دوبرابر نکنید و خودسرانه نوبت دیگری نخورید. داروی کورتونی همراه و درمان کاهش هورمونهای مردانه را بدون هماهنگی قطع یا جابهجا نکنید؛ قطع ناگهانی کورتون، بهخصوص هنگام بیماری یا فشار جسمی، میتواند نارسایی غدهٔ فوقکلیه ایجاد کند.
پیش از مصرف بدانید
- اگر بیماری کبدی، زردی یا آزمایشهای غیرطبیعی کبد دارید، پیش از شروع اطلاع دهید؛ آزمایش عملکرد کبد پیش از درمان و در طول آن لازم است و اختلال شدید کبدی ممکن است مانع مصرف شود.
- اگر فشارخون بالا، نارسایی قلبی، حملهٔ قلبی اخیر، نامنظمی ضربان، ورم یا پتاسیم پایین دارید، اطلاع دهید؛ این مشکلات باید پیش از شروع تا حد امکان کنترل شوند.
- اگر بیماری غدهٔ فوقکلیه یا هیپوفیز، دیابت یا عفونت فعال دارید، یا قرار است جراحی و فشار جسمی مهمی داشته باشید، پزشک باید در جریان باشد؛ ممکن است برنامهٔ کورتون نیاز به تنظیم داشته باشد.
- فهرست همهٔ داروهای نسخهای و بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهی و نیز سایر درمانهای سرطان پروستات را ارائه کنید؛ بهویژه داروهای صرع، سل، ایدز، قلب، فشارخون، دیابت و ادرارآورها اهمیت دارند.
- اگر به آبیراترون استات یا هر یک از مواد جانبی همان فرآورده حساسیت دارید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
- ایمنی این دارو در کودکان تأیید نشده است؛ در سالمندان و افراد مبتلا به چند بیماری یا اختلال کبدی، پایش دقیقتر اهمیت دارد.
عوارض احتمالی
- خستگی
- درد یا ناراحتی مفصل و عضله
- افزایش فشارخون
- تهوع، اسهال یا استفراغ
- ورم پاها یا مچ پاها
- کاهش پتاسیم خون
- زردشدن پوست یا سفیدی چشم، ادرار تیره، تهوع یا استفراغ شدید، یا درد قسمت بالای شکم: همان روز فوراً با پزشک تماس بگیرید و دربارهٔ نوبت بعدی دستور بگیرید؛ این علائم میتواند نشانهٔ آسیب جدی کبد باشد.
- تنگی نفس، درد یا فشار قفسهٔ سینه، افزایش سریع وزن، ورم شدید پاها یا غش: فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ ممکن است با احتباس مایع یا مشکل قلبی مرتبط باشد.
- تپش قلب یا ضربان نامنظم، ضعف شدید، گرفتگی عضله، سرگیجه یا گیجی: فوراً برای بررسی پتاسیم و ریتم قلب اقدام پزشکی دریافت کنید؛ در غش یا بدحالی شدید به اورژانس مراجعه کنید.
- ضعف و بیحالی شدید، افت فشار، سرگیجه یا غش، تهوع و استفراغ، بهویژه پس از قطع یا کاهش کورتون، عفونت یا فشار جسمی: فوراً به پزشک مراجعه کنید و در صورت بیهوشی یا بدحالی شدید به اورژانس بروید.
- در افراد مبتلا به دیابت، تعریق، لرزش، تپش قلب، گیجی، خوابآلودگی یا بیهوشی: قند خون را فوراً بررسی کنید و طبق برنامهٔ افت قند عمل کنید؛ در گیجی شدید یا بیهوشی فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم صورت، لب، زبان یا گلو، خسخس، تنگی نفس یا کهیر گسترده: فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ احتمال واکنش حساسیتی شدید وجود دارد.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
آبیراترون استات را با غذا مصرف نکنید؛ غذای چرب میتواند جذب آن را چند برابر کند. برخی داروهای ضدتشنج و ضدسل مانند کاربامازپین، فنیتوئین و ریفامپین و نیز علف چای ممکن است اثر آن را کم کنند. این دارو میتواند اثر بعضی داروهای قلبی، ضدآریتمی، شربتهای ضدسرفه، مسکنهای حاوی کدئین و داروهای دیابت مانند پیوگلیتازون یا رپاگلیناید را تغییر دهد؛ برخی ادرارآورها که پتاسیم خون را پایین میآورند نیز خطر بینظمی ضربان را بیشتر میکنند. اسپیرونولاکتون را بدون هماهنگی متخصص مصرف نکنید، زیرا ممکن است با کنترل سرطان پروستات تداخل داشته باشد. ترکیب آبیراترون استات و کورتون همراه با رادیوم-۲۲۳ برای درمان سرطان پروستات توصیه نمیشود و خطر شکستگی و مرگ را افزایش میدهد. بهدلیل امکان آسیب کبدی، بهتر است در طول درمان الکل مصرف نشود. فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی خود را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
آبیراترون استات میتواند به جنین آسیب بزند و برای زنان باردار یا زنانی که احتمال بارداری دارند مناسب نیست. این افراد نباید قرص شکسته، خردشده یا آسیبدیده را لمس کنند؛ در صورت تماس ضروری، استفاده از دستکش لازم است. مردانی که شریک جنسیِ دارای امکان بارداری دارند باید در طول درمان و تا سه هفته پس از آخرین نوبت از روش پیشگیری مؤثر استفاده کنند؛ این دارو ممکن است بر باروری مردان نیز اثر بگذارد. دربارهٔ ورود دارو به شیر انسان اطلاعات کافی وجود ندارد و مصرف آن در شیردهی توصیه نمیشود.
نگهداری
قرصها را در بستهبندی اصلی، در دمای معمول اتاق و دور از نور، گرما و رطوبت نگه دارید. دارو را دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی بگذارید و تاریخ انقضا و سلامت بستهبندی را پیش از مصرف بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 250 mg |
| قرص | 500 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۰ برند از ۱۰ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا آبیراترون استات باید ناشتا مصرف شود؟
۰۲آیا همراه آبیراترون استات باید کورتون و درمان هورمونی را ادامه دهم؟
۰۳اگر یک نوبت آبیراترون استات را فراموش کنم چه کنم؟
۰۴آیا میتوانم قرص آبیراترون استات را نصف یا خرد کنم؟
۰۵چه آزمایشها و بررسیهایی در طول درمان لازم است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۰ برند از ۱۰ سازنده، در گروه L02BX03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.