پگاینترفرون آلفا-۲ب
پگاینترفرون آلفا-۲ب یک اینترفرون طولانیاثر و تعدیلکنندهٔ پاسخ ایمنی است که اثر ضدویروسی دارد. این داروی تزریقی برای درمان تخصصی هپاتیت سی مزمن بهکار میرود.
بیشتر برای درمان هپاتیت سی مزمن در بیماران منتخب با بیماری کبدی جبرانشده استفاده میشود و در برخی رژیمها همراه ریباویرین تجویز میشود.
این دارو میتواند افسردگی شدید، افکار خودکشی، کاهش سلولهای خونی، اختلال تیروئید و بدترشدن بیماری کبدی یا خودایمنی ایجاد کند؛ پایش منظم ضروری است. همراهی با ریباویرین خطر جدی برای جنین دارد.
پیش از شروع، سابقهٔ بیماری روانی، خودایمنی، قلبی، کبدی یا کلیوی، صرع، اختلال تیروئید، مشکلات چشمی یا شمارش پایین سلولهای خونی را مطرح کنید. بارداری، احتمال بارداری یا شیردهی نیز باید پیش از درمان اطلاع داده شود.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پگاینترفرون آلفا-۲ب شکل طولانیاثر اینترفرون آلفا-۲ب است که با فعالکردن پاسخ دفاعی سلولها، تکثیر ویروس را محدود میکند. این دارو در ردهٔ تعدیلکنندههای ایمنی و ضدویروس قرار دارد و فرآوردهٔ پگ اینترون بهصورت پودر لیوفیلیزه برای تهیهٔ محلول و تزریق زیرجلدی عرضه میشود. کاربرد اصلی آن درمان هپاتیت سی مزمن در بیماران منتخب با بیماری کبدی جبرانشده است و ممکن است بهتنهایی یا همراه ریباویرین بهکار رود. بررسی شمارش سلولهای خونی، عملکرد کبد و کلیه و وضعیت تیروئید در طول درمان اهمیت دارد.
موارد مصرف
- درمان هپاتیت سی مزمن در بزرگسالان منتخب با بیماری کبدی جبرانشده
- درمان ترکیبی هپاتیت سی مزمن همراه ریباویرین، در رژیمهای تعیینشده توسط متخصص
- درمان تکدارویی هپاتیت سی مزمن در صورت عدم تحمل یا وجود منع مصرف ریباویرین
روش مصرف
پگاینترفرون آلفا-۲ب فقط بهصورت تزریق زیرجلدی و در فاصلههای تعیینشده در نسخه مصرف میشود؛ در بسیاری از رژیمها روز ثابتی از هفته برای تزریق انتخاب میشود. پودر باید با حلال همراه و دقیقاً طبق بروشور همان بسته آماده شود و خودتزریقی فقط پس از آموزش عملی انجام گیرد. محل تزریق را طبق آموزش جابهجا کنید و روی پوست قرمز، کبود، زخمی یا عفونی تزریق نکنید. محلول نهایی باید شفاف، بیرنگ و بدون ذرات باشد؛ محلول غیرطبیعی را تزریق نکنید. این دارو به غذا وابستگی مستقیمی ندارد؛ اگر ریباویرین یا داروی دیگری همراه آن تجویز شده، دستور مصرف همان دارو را جداگانه رعایت کنید. در صورت فراموشی نوبت، مقدار بعدی را دوبرابر نکنید و درمان را خودسرانه کم، زیاد یا قطع نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به اینترفرونها، پگاینترفرون آلفا-۲ب، پلیاتیلنگلیکول یا هر جزء فرآورده حساسیت داشتهاید، اطلاع دهید.
- سابقهٔ افسردگی شدید، اختلال دوقطبی یا روانپریشی، افکار خودکشی، رفتار پرخاشگرانه، اختلال مصرف مواد، صرع یا بیماریهای عصبی را مطرح کنید.
- بیماری خودایمنی، هپاتیت خودایمنی، اختلال تیروئید کنترلنشده، بیماری شدید کبدی یا سیروز پیشرفته، عفونت همزمان هپاتیت ب یا ویروس نقص ایمنی انسانی و بیماری کلیوی را به پزشک بگویید.
- سابقهٔ بیماری قلبی یا نامنظمی ضربان، بیماری ریوی، دیابت، مشکلات چشمی، اختلالات انعقادی یا پایینبودن سلولهای خونی نیازمند ارزیابی ویژه است.
- همهٔ داروها و مکملها، بهویژه ریباویرین، داروهای ضدویروس، داروهای سرکوبگر ایمنی، متادون و تئوفیلین را اعلام کنید.
- بارداری، احتمال یا قصد بارداری و شیردهی را پیش از درمان بگویید؛ در کودکان، سالمندان و افراد دارای بیماری زمینهای نیز برنامهٔ پایش باید اختصاصی باشد.
عوارض احتمالی
- علائم شبهآنفلوانزا مانند تب، لرز، سردرد، خستگی و بدندرد، بهویژه پس از تزریق
- قرمزی، تورم، خارش یا التهاب در محل تزریق
- تهوع، کاهش اشتها، دلدرد یا اسهال
- درد عضلات و مفاصل، ضعف یا سرگیجه
- بیخوابی، اضطراب، تحریکپذیری یا تغییرات خفیف خلق
- خشکی یا خارش پوست، بثورات پوستی و ریزش مو
- افسردگی شدید، افکار خودکشی یا آسیب به دیگران، توهم، پرخاشگری یا گیجی شدید: تنها نمانید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ پزشک باید دربارهٔ ادامهٔ درمان تصمیم بگیرد.
- کهیر گسترده، تورم صورت یا گلو، خسخس، تنگی نفس یا غش: فوراً به اورژانس مراجعه کنید و تزریق بعدی را تا ارزیابی پزشکی انجام ندهید.
- تب پایدار یا شدید، گلودرد شدید، عفونتهای مکرر، کبودی یا خونریزی بیدلیل، رنگپریدگی و ضعف شدید: همان روز برای بررسی کاهش سلولهای خونی به پزشک مراجعه کنید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، ورم شکم، گیجی، خونریزی غیرعادی یا بدترشدن ناگهانی حال عمومی: فوراً ارزیابی پزشکی لازم است.
- درد قفسهٔ سینه، تپش یا نامنظمی ضربان، غش، تنگی نفس شدید، کاهش ناگهانی دید یا ضعف ناگهانی یکطرفه: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد شدید یا مداوم شکم، استفراغ مکرر یا اسهال خونی، بهویژه همراه تب: تزریق بعدی را تا ارزیابی پزشک انجام ندهید و فوراً مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مهمترین تداخل مربوط به ریباویرین است: همراهی آن میتواند کمخونی و سرکوب مغز استخوان را بیشتر کند و در بارداری برای جنین بسیار خطرناک است. داروهای درمان ویروس نقص ایمنی انسانی، بهویژه زیدوودین، و داروهای سرکوبگر ایمنی مانند سیکلوسپورین و تاکرولیموس ممکن است به پایش دقیقتری نیاز داشته باشند؛ متادون و تئوفیلین نیز ممکن است تحتتأثیر قرار گیرند. تداخل غذایی مشخصی با خود تزریق شناخته نشده، اما بهعلت بیماری کبدی از مصرف الکل خودداری کنید. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید، حتی داروهای بدون نسخه و فرآوردههای گیاهی.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در بارداری شروع یا ادامهٔ پگاینترفرون آلفا-۲ب باید فقط پس از ارزیابی دقیق متخصص انجام شود، زیرا احتمال آسیب به جنین مطرح است. اگر دارو همراه ریباویرین باشد، ریباویرین میتواند ناهنجاری جنینی و مرگ جنین ایجاد کند و در بارداری ممنوع است؛ پیشگیری مطمئن از بارداری در طول درمان و تا شش ماه پس از پایان درمان لازم است. مشخص نیست دارو یا ریباویرین وارد شیر مادر میشود یا نه؛ در دوران شیردهی، دربارهٔ ادامهٔ شیردهی یا درمان با متخصص تصمیم بگیرید.
نگهداری
ویال پگاینترفرون آلفا-۲ب و حلال همراه را در بستهبندی اصلی، در یخچال و دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد و دور از نور نگه دارید؛ از یخزدگی و گرما محافظت کنید. محلول آمادهشده را ترجیحاً بلافاصله مصرف کنید و اگر نیاز به نگهداری بود، فقط طبق بروشور همین فرآورده و حداکثر ۲۴ ساعت در یخچال نگه دارید؛ محلول کدر، تغییررنگداده یا ذرهدار را مصرف نکنید. دارو را دور از دسترس کودکان و پس از تاریخ انقضا مصرف نکنید و سوزن و سرنگ استفادهشده را در محفظهٔ مقاوم به سوراخشدن دور بیندازید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی لیوفیلیزه برای محلول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱پگاینترفرون آلفا-۲ب برای هپاتیت سی حاد هم استفاده میشود؟
۰۲چرا آزمایشهای خون و تیروئید در طول درمان تکرار میشود؟
۰۳آیا تب و لرز بعد از تزریق طبیعی است؟
۰۴آیا میتوانم این دارو را در خانه تزریق کنم؟
۰۵اگر باردار شوم یا به نوزاد شیر بدهم چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه L03AB10. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.