پگ اینترفرون آلفا-۲ب
پگ اینترفرون آلفا-۲ب یک اینترفرون طولانیاثر و تنظیمکنندهٔ پاسخ ایمنی است که به شکل تزریق زیرجلدی به کار میرود. با فعالکردن دفاع ضدویروسی بدن، به مهار تکثیر ویروس کمک میکند.
کاربرد اصلی آن در برخی رژیمهای تخصصی درمان هپاتیت سی مزمن، معمولاً همراه ریباویرین و گاهی داروهای ضدویروس دیگر، در بیماران منتخب است. انتخاب رژیم به وضعیت کبد، سابقهٔ درمان و آزمایشها بستگی دارد.
پگ اینترفرون آلفا-۲ب میتواند عوارض جدی روانی، خونی، کبدی، تیروئیدی و چشمی ایجاد کند. پایش منظم آزمایشها و گزارش سریع تغییرات شدید خلق، خونریزی، تنگی نفس یا زردی ضروری است.
اگر سابقهٔ افسردگی شدید، بیماری خودایمنی، قلبی یا ریوی، مشکل کلیه یا کبد، اختلال تیروئید یا شمارش پایین سلولهای خونی دارید، پیش از شروع اطلاع دهید. بارداری، قصد بارداری، شیردهی و مصرف ریباویرین یا داروهای متعدد نیز باید پیشاپیش مطرح شود.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پگ اینترفرون آلفا-۲ب در ردهٔ داروهای ضدسرطان و تنظیمکنندهٔ ایمنی و از گروه اینترفرونها قرار دارد. فرم این فرآورده پودر لیوفیلیزه برای تهیهٔ محلول تزریقی است و پیش از تزریق باید با حلال همراه آماده شود. افزودن زنجیرهٔ پلیاتیلنگلیکول ماندگاری اینترفرون را بیشتر میکند و برنامهٔ تزریق معمولاً هفتگی است. دارو با فعالکردن پاسخهای ضدویروسی و ایمنی، به مهار ویروس هپاتیت سی در بیماران منتخب با بیماری کبدی جبرانشده کمک میکند. این مادهٔ مؤثره با نام تجاری پگ اینترون نیز عرضه میشود.
موارد مصرف
- درمان برخی بزرگسالان مبتلا به هپاتیت سی مزمن با بیماری کبدی جبرانشده
- درمان هپاتیت سی مزمن در کودکان و نوجوانان منتخب، در رژیم ترکیبی و با پایش رشد
- درمان برخی بیمارانِ قبلاً درماننشده یا بیمارانی که به درمان قبلی پاسخ ندادهاند، طبق رژیم تخصصی
- درمان تکداروییِ برخی بزرگسالان منتخب در صورت منع یا عدم تحمل ریباویرین
روش مصرف
این دارو فقط بهصورت تزریق زیرجلدی و طبق نسخه مصرف میشود؛ مقدار و طول درمان به وزن، وضعیت کبد و آزمایشها بستگی دارد و نباید خودسرانه تغییر کند. برنامهٔ تزریق معمولاً هفتگی است؛ روز و ساعت تعیینشده را تا حد امکان ثابت نگه دارید و تزریق در خانه را فقط پس از آموزش کامل و تأیید پزشک انجام دهید. ویال پودر باید فقط با حلال همراه و طبق دستور آماده شود؛ از تکان شدید خودداری کنید، محلول کدر، تغییررنگداده یا دارای ذرات را تزریق نکنید، با داروی دیگری مخلوط نکنید و باقیمانده را دوباره به کار نبرید. تزریق به وعدهٔ غذایی وابسته نیست، اما اگر ریباویرین هم تجویز شده است، دستور مصرف همان دارو را جداگانه رعایت کنید. نوبتها را خودسرانه جابهجا یا درمان را قطع نکنید؛ در صورت فراموشی نوبت یا بروز عارضهٔ مهم، برای تصمیم دربارهٔ نوبت بعدی با پزشک یا داروساز تماس بگیرید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به پگ اینترفرون، اینترفرونهای دیگر یا هر جزء فرآورده حساسیت داشتهاید، یا سابقهٔ کهیر، تورم صورت، تنگی نفس یا واکنش پوستی شدید دارید، اطلاع دهید؛ در هپاتیت خودایمنی این دارو منع مصرف دارد.
- سابقهٔ افسردگی، افکار خودکشی، اختلال دوقطبی، روانپریشی، پرخاشگری یا وابستگی به مواد و الکل را حتماً مطرح کنید؛ این دارو میتواند مشکلات روانی را تشدید کند.
- بیماری قلبی یا نامنظمی ضربان، بیماری ریوی، بیماری کلیه، سیروز یا بیماری کبدی دیگر، پیوند عضو، اچآیوی یا هپاتیت بی را اطلاع دهید.
- اختلال تیروئید، دیابت، بیماریهای خودایمنی، التهاب روده، سابقهٔ خونریزی یا لخته، کمخونی یا شمارش پایین سلولهای خونی، بیماری چشمی و چربی خون بالا نیازمند ارزیابی و پایش دقیقتر است.
- فهرست کامل داروهای نسخهای و بدون نسخه، ریباویرین، داروهای ضدویروس، داروهای اعصاب، رقیقکنندههای خون، داروهای صرع، متادون و مکملهای گیاهی را ارائه کنید.
- در سالمندان یا افراد با کاهش عملکرد کلیه، عوارض ممکن است شدیدتر شود؛ معمولاً شمارش سلولهای خونی، عملکرد کبد و کلیه، تیروئید، قند و چربی خون بررسی میشود و در کودکان رشد قد و وزن نیز باید پایش شود.
عوارض احتمالی
- تب، لرز، سردرد، درد عضلات و خستگی با الگوی شبهآنفلوانزا
- تهوع، بیاشتهایی و کاهش وزن
- درد، قرمزی، تورم یا خارش محل تزریق
- بیخوابی، تحریکپذیری یا نوسان خفیف خلق
- اسهال یا درد شکم
- نازکشدن مو
- تورم لب، زبان یا گلو، تنگی نفس، کهیر گسترده، تاول یا پوستهریزی پوست: احتمال واکنش آلرژیک شدید یا واکنش پوستی خطرناک است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید و تا ارزیابی پزشکی تزریق بعدی را انجام ندهید.
- افسردگی شدید، ناامیدی، افکار خودکشی یا آسیب به دیگران، توهم، پرخاشگری غیرعادی یا گیجی: در خطر فوری فوراً به اورژانس مراجعه کنید و در غیر این صورت سریع با پزشک تماس بگیرید.
- تب پایدار، گلودرد شدید، عفونت مکرر، کبودی بیدلیل یا خونریزی غیرعادی: میتواند از افت گلبولهای سفید یا پلاکتها باشد؛ همان روز ارزیابی پزشکی و آزمایش خون لازم است.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، ورم شکم، خوابآلودگی شدید، گیجی یا خونریزی آسان: نشانهٔ آسیب جدی کبد است؛ فوراً به پزشک مراجعه کنید و اگر حال عمومی بد است به اورژانس بروید.
- تنگی نفس، درد قفسهٔ سینه، تپش شدید، غش یا سرفهٔ جدید و بدترشونده: ممکن است مشکل قلبی یا ریوی باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- کاهش ناگهانی دید، ضعف یا بیحسی یکطرفه، اختلال گفتار، یا درد شدید شکم و پشت همراه با استفراغ، تب یا اسهال خونی: منتظر نمانید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
اگر ریباویرین همراه این دارو تجویز شود، خطر کمخونی و آسیب به جنین مطرح است؛ بعضی داروهای اچآیوی، بهویژه زیدوودین و دیدانوزین، میتوانند در این رژیم افت سلولهای خونی یا سمیت شدید کبدی و التهاب لوزالمعده را بیشتر کنند. همراهی با تلبیوودین خطر آسیب عصب محیطی، مانند گزگز و بیحسی مداوم، را بالا میبرد. اثر وارفارین، فنیتوئین و برخی داروهای قلبی مانند فلکاینید ممکن است تغییر کند و پگ اینترفرون میتواند غلظت متادون را افزایش دهد. برای خود دارو تداخل غذایی مشخصی مطرح نیست، اما الکل میتواند آسیب کبدی را بدتر کند؛ فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
ایمنی پگ اینترفرون آلفا-۲ب در بارداری بهخوبی ثابت نشده و احتمال آسیب به جنین یا سقط وجود دارد؛ اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا احتمال بارداری وجود دارد، پیش از شروع و در طول درمان اطلاع دهید. همراهی با ریباویرین خطر ناهنجاری و مرگ جنین را بهطور جدی افزایش میدهد و بیمار و شریک جنسی او باید دربارهٔ پیشگیری مؤثر از بارداری در طول درمان و دورهٔ پس از آن طبق برنامهٔ پزشک عمل کنند. مشخص نیست دارو وارد شیر مادر میشود یا نه؛ دربارهٔ ادامهٔ شیردهی یا درمان، تصمیمگیری پزشکی لازم است.
نگهداری
پودر لیوفیلیزه را در بستهبندی اصلی و دقیقاً در دمای درجشده روی جعبه نگه دارید؛ شرایط نگهداری ممکن است بین بستهبندیهای مختلف متفاوت باشد. دارو را از یخزدگی، گرما و نور مستقیم دور نگه دارید. محلول آمادهشده را ترجیحاً بلافاصله مصرف کنید و اگر مصرف فوری ممکن نیست، فقط طبق بروشور و در یخچال برای مدت محدود نگه دارید. تاریخ انقضا و شفافیت محلول را بررسی کنید و دارو را دور از دسترس کودکان قرار دهید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی لیوفیلیزه برای محلول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱پگ اینترفرون آلفا-۲ب برای هپاتیت بی هم هست؟
۰۲چرا پگ اینترفرون آلفا-۲ب را همراه ریباویرین تجویز میکنند؟
۰۳آیا میتوانم پگ اینترفرون را در خانه تزریق کنم؟
۰۴تب و بدندرد بعد از تزریق طبیعی است؟
۰۵اگر یک نوبت تزریق را فراموش کردم چه کار کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه L03AB10. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.