مومتازون
مومتازون یک کورتیکواستروئید استنشاقی و ضدالتهاب راههای هوایی است. با مصرف منظم به کنترل آسم کمک میکند.
بیشتر برای درمان نگهدارنده و پیشگیری از علائم آسم پایدار به کار میرود. برای رفع فوری تنگی نفس یا حمله آسم نیست.
این دارو نجاتبخش حمله ناگهانی نیست؛ داروی استنشاقی سریعالاثر تجویزشده را در دسترس داشته باشید. بعد از هر نوبت دهان را با آب بشویید و آب را بیرون بریزید تا خطر برفک کمتر شود.
اگر بلافاصله پس از استنشاق خسخس یا تنگی نفس بدتر شد، یا با مصرف منظم آسم کنترل نشد، فوراً ارزیابی پزشکی بگیرید. حساسیت به پروتئین شیر، عفونت فعال، بیماری چشمی، بارداری یا مصرف کورتون خوراکی و داروهای ضدقارچ و ضدویروس را پیش از شروع مطرح کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
مومتازون، که در این فرآورده به شکل مومتازون فوروات است، یک کورتیکواستروئید استنشاقی از داروهای ضدالتهاب دستگاه تنفس است. با کاهش آزادسازی مواد التهابزا، تورم و تحریک راههای هوایی را کم میکند و به کنترل آسم پایدار کمک میکند. اثر آن پیشگیرانه و تدریجی است و برای رفع فوری حمله آسم طراحی نشده است. فرآورده ۴۰۰ میکروگرمی با نام تجاری آسمانکس توئیست هالر نیز شناخته میشود.
موارد مصرف
- درمان نگهدارنده و کنترل آسم پایدار
- پیشگیری از علائم ناشی از التهاب راههای هوایی، مانند خسخس و سرفه
- کاهش احتمال تشدید آسم در صورت مصرف منظم و درست
روش مصرف
مقدار، تعداد دفعات و زمان مصرف را دقیقاً طبق نسخه انجام دهید؛ این فرآورده فقط برای استنشاق دهانی است و باید منظم، حتی در روزهای بدون علامت، استفاده شود. دستگاه را طبق راهنمای همان مدل باز کنید، ابتدا بیرون از دستگاه بازدم کنید، دهانه را با لبها بپوشانید و پودر را با یک دم سریع و عمیق بکشید؛ داخل دستگاه بازدم نکنید. درپوش را بلافاصله ببندید و پس از مصرف دهان را با آب بشویید و آب را بیرون بریزید. دستگاه را نشویید و آن را خشک نگه دارید. اگر طعم یا احساس پودر را متوجه نشدید، خودسرانه دوز دیگری برندارید؛ شمارنده و روش کار را بررسی کنید. اثر کامل کنترل آسم ممکن است چند روز تا چند هفته زمان ببرد. دارو را خودسرانه کم یا قطع نکنید، بهویژه اگر از کورتون خوراکی به این دارو منتقل شدهاید؛ کاهش کورتون خوراکی باید تدریجی و تحت نظر انجام شود. این دارو جایگزین داروی سریعالاثر برای حمله ناگهانی نیست.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
آسم پایدار؛ درمان نگهدارنده و پیشگیری از خسخس، سرفه و تشدید آسم
برای مصرف منظم است و برای رفع فوری حملهٔ آسم مناسب نیست. پس از هر نوبت، دهان را با آب بشویید و آب را بیرون بریزید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به مومتازون، مواد تشکیلدهنده فرآورده یا پروتئینهای شیر حساسیت دارید؛ این نوع دستگاه ممکن است لاکتوز همراه با آثار پروتئین شیر داشته باشد.
- اگر در حال حاضر حمله آسم یا تنگی نفس شدید دارید؛ این دارو برای رفع سریع آن نیست و به ارزیابی و داروی نجاتبخش مناسب نیاز است.
- اگر سل، عفونت قارچی، باکتریایی یا ویروسی درماننشده، عفونت انگلی یا تبخال چشمی دارید یا داشتهاید؛ همچنین اگر در معرض آبلهمرغان یا سرخک قرار گرفتهاید.
- اگر بیماری کبدی، پوکی استخوان، گلوکوم، آب مروارید، تاری دید یا ضعف ایمنی دارید. برای کودکان، بهویژه زیر ۱۲ سال، انتخاب قدرت ۴۰۰ میکروگرمی باید توسط پزشک انجام شود و رشد و روش استنشاق پیگیری شود.
- اگر کورتون خوراکی یا تزریقی، کورتون استنشاقی دیگر یا داروی کنترلکننده آسم دیگری مصرف میکنید یا بهتازگی قطع کردهاید؛ تغییر درمان، بهویژه کاهش کورتون خوراکی، باید تدریجی و برنامهریزیشده باشد.
- اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، و نیز فهرست همه داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را پیش از شروع اعلام کنید.
عوارض احتمالی
- برفک دهان یا گلو، بهصورت لکههای سفید، سوزش یا درد
- گلودرد، خشکی یا تحریک گلو
- گرفتگی یا خشونت صدا
- سردرد
- بدتر شدن ناگهانی خسخس، سرفه یا تنگی نفس بلافاصله پس از استنشاق: از داروی سریعالاثر تجویزشده طبق دستور استفاده کنید و فوراً ارزیابی پزشکی بگیرید؛ در تنگی نفس شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- کهیر، تورم صورت، لب، زبان یا گلو، یا دشواری تنفس: نشانه حساسیت شدید است و باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تاری دید، درد چشم یا کاهش دید: سریعاً با پزشک تماس بگیرید، زیرا مصرف طولانی کورتونهای استنشاقی بهندرت میتواند با افزایش فشار چشم یا آب مروارید همراه شود.
- خستگی یا ضعف شدید، تهوع و استفراغ، سرگیجه یا غش، بهویژه پس از کاهش یا قطع کورتون خوراکی: فوراً برای ارزیابی نارسایی غده فوقکلیه اقدام کنید.
- لکههای سفید و دردناک دهان، مشکل بلع، تب پایدار یا بدتر شدن نشانههای عفونت: برای تشخیص و درمان سریع مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برخی داروها میتوانند تجزیه مومتازون را در بدن کم کنند و خطر عوارض کورتونی را بالا ببرند؛ از مهمترین آنها داروهای ضدقارچ مانند کتوکونازول و ایتراکونازول، داروهای ضدویروس مانند ریتوناویر و کوبیسیستات، و بعضی آنتیبیوتیکها مانند کلاریترومایسین هستند. مصرف همزمان با کورتونهای خوراکی، تزریقی، بینی یا پوستی نیز باید بررسی شود. برای غذا و الکل تداخل مستقیم مهمی شناخته نشده است، اما فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از شروع یا ادامه مصرف به پزشک اطلاع دهید. اطلاعات انسانی درباره مومتازون استنشاقی در بارداری محدود است؛ پزشک سود کنترل آسم و خطرهای احتمالی را میسنجد و قطع خودسرانه داروی کنترلکننده توصیه نمیشود. مشخص نیست چه مقدار از دارو وارد شیر میشود؛ تصمیم درباره ادامه درمان و شیردهی باید با ارزیابی پزشک باشد.
نگهداری
در دمای اتاق، در بسته اصلی و جای خشک، دور از گرما، رطوبت، یخزدگی و دسترس کودکان نگه دارید. دستگاه را نشویید و با آب تماس ندهید؛ دهانه را فقط با دستمال خشک تمیز کنید. تاریخ انقضا و مهلت مصرف پس از باز کردن پاکت را بررسی کنید و وقتی شمارنده به ۰۰ رسید یا مهلت درجشده تمام شد، آن را دور بیندازید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| استنشاقی | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مومتازون برای حمله ناگهانی آسم است؟
۰۲آیا باید بعد از هر بار مصرف دهانم را بشویم؟
۰۳اگر پودر را حس نکردم، دوباره استنشاق کنم؟
۰۴اگر علائم آسمم بهتر شد، مومتازون را قطع کنم؟
۰۵در بارداری یا شیردهی میتوانم مومتازون مصرف کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه R03BA07. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.