متوپرولول تارترات
متوپرولول تارترات دارویی از رده بتابلوکرهای قلبی-انتخابی است که با کاهش ضربان و نیروی انقباض قلب، فشار وارد بر قلب را کم میکند.
بیشتر برای کنترل فشار خون بالا، آنژین صدری (درد قفسه سینه ناشی از تنگی عروق قلب) و تنظیم ضربان قلب در آریتمیها به کار میرود.
قطع ناگهانی این دارو، بهویژه در بیماری قلبی زمینهای، میتواند خطرناک باشد؛ هرگز بدون نظر پزشک مصرف را قطع نکنید.
اگر دچار تنگی نفس، تورم پا و مچ پا، ضربان بسیار کند یا نامنظم قلب، یا سرگیجه و غش ناگهانی شدید، حتماً با پزشک خود تماس بگیرید یا در صورت شدت به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
متوپرولول تارترات دارویی از گروه مسدودکنندههای گیرنده بتا (Beta-Blocker) است که بهطور اختصاصی روی گیرنده بتا-یک قلب اثر میگذارد. این دارو با کاهش ضربان قلب و کاهش نیروی انقباض عضله قلب، نیاز قلب به اکسیژن را پایین میآورد و فشار خون را کاهش میدهد. همچنین با کندکردن هدایت الکتریکی در قلب، به تنظیم ریتمهای نامنظم قلبی کمک میکند. به همین دلیل، در درمان فشار خون بالا، آنژین صدری و برخی آریتمیهای قلبی کاربرد دارد. شکل تارترات آن کوتاهاثرتر است و بسته به وضعیت بیمار، بهصورت قرص یا تزریقی تجویز میشود.
موارد مصرف
- کنترل فشار خون بالا (پرفشاری خون)
- آنژین صدری (درد قفسه سینه ناشی از کمخونی عضله قلب)
- کنترل ضربان قلب در آریتمیهای فوقبطنی مانند فیبریلاسیون دهلیزی
- کاهش خطر عوارض پس از سکته قلبی (انفارکتوس میوکارد)
- کنترل علائم قلبی-عروقی ناشی از پرکاری تیروئید، بهعنوان درمان کمکی
- پیشگیری از حملات میگرن، در برخی بیماران و طبق نظر پزشک
روش مصرف
متوپرولول تارترات را دقیقاً همانطور که پزشک یا داروساز تجویز کرده مصرف کنید، ترجیحاً هر روز در ساعتی مشخص و همراه غذا یا بلافاصله پس از آن، چون این کار جذب دارو را یکنواختتر میکند. قرص را کامل و با آب میل کنید و بدون هماهنگی با پزشک، آن را خرد یا نصف نکنید مگر آنکه پزشک یا داروساز چنین اجازهای داده باشد. پیوستگی و منظمبودن مصرف اهمیت زیادی دارد؛ حتی اگر احساس بهتری داشتید، خودسرانه دارو را قطع نکنید، چون قطع ناگهانی بتابلوکرها میتواند علائم قلبی را تشدید کند. اگر یک نوبت را فراموش کردید و به نوبت بعدی نزدیک بودید، دو نوبت را همزمان مصرف نکنید. تعیین دقیق مقدار و زمانبندی مصرف بر عهده پزشک معالج است.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پرفشاری خون
قرص را همراه غذا یا بلافاصله پس از غذا مصرف کنید و فشارخون و نبض را پیگیری کنید.
آنژین صدری
مصرف منظم اهمیت دارد؛ قطع ناگهانی میتواند آنژین و خطر عوارض قلبی را تشدید کند.
کنترل ضربان در آریتمیهای فوقبطنی، مانند فیبریلاسیون دهلیزی
فرم تزریقی فقط در بیمارستان و با پایش فشارخون، نبض و نوار قلب استفاده شود؛ در فیبریلاسیون دهلیزی همراه با مسیر فرعی هدایتی نباید مصرف شود.
سکتهٔ قلبی حاد و کاهش خطر عوارض و سکتهٔ مجدد
فقط در محیط مجهز و با پایش فشارخون، نبض و نوار قلب آغاز شود؛ در افت فشارخون، کندی شدید نبض یا نارسایی قلبی جبراننشده شروع نشود.
پرکاری تیروئید، برای کنترل کمکی علائم قلبیعروقی
درمان کمکی است و علت پرکاری تیروئید را درمان نمیکند؛ قطع ناگهانی ممکن است علائم را تشدید کند.
پیشگیری از حملات میگرن
برای پیشگیری است، نه درمان حملهٔ حاد؛ اثر آن معمولاً پس از چند هفته ارزیابی میشود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر سابقه آسم، برونشیت مزمن یا سایر بیماریهای تنفسی دارید، حتماً به پزشک اطلاع دهید
- اگر پیشازاین ضربان قلب کند یا نوعی بلوک قلبی داشتهاید
- اگر دیابت دارید، زیرا این دارو میتواند برخی نشانههای افت قند خون مانند تپش قلب را کمرنگتر کند
- اگر بیماری کبدی دارید یا داروهای دیگری بهویژه داروهای قلبی، ضدافسردگی یا ضدآریتمی مصرف میکنید
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید
- اگر پیشازاین به متوپرولول یا سایر بتابلوکرها حساسیت نشان دادهاید
عوارض احتمالی
- خستگی یا احساس کمبود انرژی
- سرگیجه یا سبکی سر، بهویژه هنگام برخاستن ناگهانی
- سردی دست و پا
- کندترشدن ضربان قلب
- ناراحتی خفیف گوارشی مانند تهوع یا اسهال
- ضربان بسیار کند یا نامنظم قلب همراه با سرگیجه شدید یا غش — در صورت بروز، سریع به پزشک مراجعه کنید
- تنگی نفس، خسخس سینه یا تورم ناگهانی پا و مچ پا که میتواند نشانه فشار بر قلب باشد — به پزشک اطلاع دهید
- افسردگی شدید یا تغییرات خلقی نامعمول — این موضوع را با پزشک در میان بگذارید
- واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت و گلو، کهیر گسترده یا دشواری در تنفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- سردرد شدید همراه با تاری دید یا ضعف ناگهانی یکطرفه بدن — بیدرنگ با اورژانس تماس بگیرید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
متوپرولول تارترات میتواند با برخی داروهای دیگر قلبی مانند دیگوکسین، وراپامیل یا دیلتیازم، سایر داروهای فشار خون، برخی داروهای ضدآریتمی، انسولین و قرصهای پایینآورنده قند خون، و حتی برخی داروهای سرماخوردگی و ضداحتقان تداخل داشته باشد و اثر آنها یا اثر خود دارو را تغییر دهد. مصرف همزمان با الکل نیز ممکن است افت فشار خون یا سرگیجه را بیشتر کند. فهرست کامل داروها، مکملها و داروهای گیاهی خود را به پزشک و داروسازتان بگویید تا از تداخلهای احتمالی جلوگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرف متوپرولول در بارداری باید تنها با تجویز و زیر نظر دقیق پزشک انجام شود، زیرا بتابلوکرها میتوانند بر رشد جنین و ضربان قلب نوزاد اثر بگذارند و تصمیمگیری معمولاً بر پایه سنجش فایده برای مادر در برابر خطر احتمالی برای جنین است. این دارو مقدار کمی وارد شیر مادر میشود؛ بنابراین اگر در دوران شیردهی هستید، حتماً پزشک را در جریان بگذارید تا نوزاد از نظر علائمی مانند کندی ضربان قلب یا خوابآلودگی بیشازحد زیر نظر باشد.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نور مستقیم آفتاب و گرمای زیاد نگهداری کنید. قرصها را در بسته اصلی خود و دور از دسترس کودکان نگه دارید و پیش از مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید. داروهای تاریخگذشته یا استفادهنشده را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در زباله خانگی معمولی.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 50 mg |
| تزریقی | 50 mg |
| تزریقی | 1 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۲ برند از ۱۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوانم مصرف متوپرولول را خودم قطع کنم چون حالم بهتر شده؟
۰۲چرا باید این دارو را همراه با غذا مصرف کنم؟
۰۳آیا متوپرولول باعث افزایش وزن میشود؟
۰۴آیا مصرف این دارو با ورزشکردن مشکلی ایجاد میکند؟
۰۵اگر یک نوبت دارو را فراموش کنم چه باید بکنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۲ برند از ۱۷ سازنده، در گروه C07AB02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.