آلیسکیرن
آلیسکیرن دارویی از دستهٔ مهارکنندههای مستقیم رنین است که برای پایین آوردنِ فشار خونِ بالا به کار میرود.
بیشترین کاربردِ آن درمانِ فشار خون بالا (پرفشاریِ خون) است، گاهی بهتنهایی و گاهی همراه با داروهای دیگرِ کاهندهٔ فشار خون.
این دارو در بارداری ممنوع است و نباید همزمان با برخی داروهای دیگرِ فشار خون که بر سامانهٔ رنین-آنژیوتانسین اثر میگذارند (مانند لوزارتان یا انالاپریل)، بهویژه در بیماران دیابتی یا دارای مشکل کلیوی، مصرف شود.
اگر باردار هستید یا قصدِ بارداری دارید، بیماریِ کلیوی یا دیابت دارید، یا داروی دیگری برای فشار خون مصرف میکنید، پیش از شروع یا ادامهٔ آلیسکیرن حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
آلیسکیرن نخستین داروی خانوادهٔ مهارکنندههای مستقیم رنین است که در ایران با نام تجاری راسیلز عرضه میشود. رنین آنزیمی است که نخستین و تعیینکنندهترین گام در زنجیرهٔ رنین-آنژیوتانسین-آلدوسترون، یعنی سامانهٔ اصلیِ تنظیمکنندهٔ فشار خون در بدن، را آغاز میکند. آلیسکیرن با مهارِ مستقیمِ این آنزیم، از تولیدِ موادی که رگها را تنگ میکنند جلوگیری میکند و در نتیجه رگها شلتر و فشار خون پایینتر میآید. این دارو بهصورتِ قرصِ خوراکی و معمولاً برای درمانِ طولانیمدتِ فشار خونِ بالا تجویز میشود، نه برای کنترلِ فوریِ فشار خون در شرایطِ اورژانسی.
موارد مصرف
- درمانِ فشار خونِ بالا (پرفشاریِ خون) در بزرگسالان
- مصرف بهتنهایی (بدونِ داروی همراه) در فشار خونِ خفیف تا متوسط
- مصرفِ ترکیبی با برخی گروههای دیگرِ داروهای فشار خون، مانند دیورتیکها، وقتی یک دارو بهتنهایی کافی نباشد
- گزینهای برای بیمارانی که با داروهای مهارکنندهٔ آنزیم مبدلِ آنژیوتانسین (مانند انالاپریل) دچار سرفهٔ خشکِ مداوم میشوند
روش مصرف
آلیسکیرن را باید طبقِ دستورِ پزشک و هر روز در یک زمانِ مشخص مصرف کنید تا اثرِ آن پایدار بماند. بهتر است این دارو را با یک وعدهٔ غذاییِ سبک میل کنید و از خوردنِ آن همراه غذاهای بسیار چرب خودداری کنید، زیرا جذبِ دارو را کم میکند؛ همچنین از مصرفِ همزمان با آبِ گریپفروت پرهیز کنید. قرص را با یک لیوان آب کامل میل کنید. اثرِ کاملِ آلیسکیرن بر فشار خون معمولاً پس از چند هفته مصرفِ منظم آشکار میشود؛ بنابراین حتی اگر احساسِ ناخوشی نمیکنید، دارو را بدونِ مشورت با پزشک قطع نکنید. مقدار و مدتِ دقیقِ مصرف را فقط پزشک یا داروساز، بر اساسِ نسخه، تعیین میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پرفشاری خون در بزرگسالان (درمان تنها یا همراه با داروی ضد فشار خون دیگر)
با یا بدون غذا مصرف شود، اما هر روز با الگوی ثابتی نسبت به وعدههای غذایی؛ غذای پرچرب جذب دارو را کاهش میدهد. در بارداری مصرف نشود و در بیماران دیابتی با مهارکنندهٔ آنزیم مبدل آنژیوتانسین یا مسدودکنندهٔ گیرندهٔ آنژیوتانسین همزمان مصرف نشود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر تاکنون به آلیسکیرن یا هر یک از اجزای آن حساسیت یا واکنشِ آلرژیک داشتهاید
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید
- اگر بیماریِ کلیوی یا دیابت دارید، بهویژه اگر داروهای مهارکنندهٔ آنزیم مبدلِ آنژیوتانسین یا مسدودکنندهٔ گیرندهٔ آنژیوتانسین (مانند لوزارتان، والزارتان، انالاپریل) مصرف میکنید
- اگر سابقهٔ ورم یا تورمِ ناگهانیِ صورت، لب یا زبان (آنژیوادم) داشتهاید
- فهرستِ همهٔ داروها، مکملها و داروهای گیاهیِ مصرفیتان را، بهویژه دیورتیکهای نگهدارندهٔ پتاسیم، مکمل پتاسیم، لیتیوم یا سیکلوسپورین، به پزشک بگویید
- اگر سابقهٔ افتِ فشار خون، کمآبیِ بدن یا مصرفِ زیادِ دیورتیک دارید
عوارض احتمالی
- اسهال (بهویژه با مصرفِ طولانیتر یا مقادیرِ بالاتر)
- سردرد
- سرگیجه
- احساسِ خستگی
- کمردرد
- تورمِ ناگهانیِ صورت، لبها، زبان یا گلو همراه با دشواری در تنفس یا بلع؛ این نشانهٔ واکنشِ آلرژیکِ شدید (آنژیوادم) است و باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- سرگیجهٔ شدید، غش یا سیاهی رفتنِ چشم که نشانهٔ افتِ شدیدِ فشار خون است، بهویژه در آغازِ درمان یا هنگامِ کمآبیِ بدن؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
- ضربانِ قلبِ نامنظم، ضعفِ عضلانی یا گزگزِ غیرعادیِ دست و پا که میتواند نشانهٔ بالا رفتنِ خطرناکِ پتاسیمِ خون باشد؛ در صورتِ بروز، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- کاهشِ محسوسِ حجمِ ادرار یا ورمِ پاها و مچ که میتواند نشانهٔ اختلال در عملکردِ کلیه باشد؛ در این صورت هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
آلیسکیرن با چند گروه دارویی تداخلِ مهم دارد. مصرفِ همزمانِ آن با داروهای مهارکنندهٔ آنزیم مبدلِ آنژیوتانسین یا مسدودکنندهٔ گیرندهٔ آنژیوتانسین (مانند انالاپریل، لوزارتان یا والزارتان)، بهویژه در افرادِ دیابتی یا دارای بیماریِ کلیوی، خطرِ افتِ فشار خون، افزایشِ پتاسیمِ خون و آسیبِ کلیوی را بالا میبرد و معمولاً توصیه نمیشود. دیورتیکهای نگهدارندهٔ پتاسیم، مکملهای پتاسیم و جایگزینهای نمکِ حاویِ پتاسیم نیز میتوانند سطحِ پتاسیمِ خون را بهطورِ خطرناکی بالا ببرند. داروهای ضدالتهابِ غیراستروییدی (مانند ایبوپروفن) ممکن است اثرِ کاهندهٔ فشارِ خونِ آلیسکیرن را کم کنند و خطرِ آسیبِ کلیوی را افزایش دهند. سیکلوسپورین و ایتراکونازول میتوانند غلظتِ خونیِ آلیسکیرن را بهشدت بالا ببرند و مصرفِ همزمانشان معمولاً توصیه نمیشود. آبِ گریپفروت نیز جذبِ این دارو را کاهش میدهد و بهتر است همزمان با آن مصرف نشود. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا تداخلهای احتمالی بررسی و ایمنیِ درمان تضمین شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرفِ آلیسکیرن در دورانِ بارداری، بهویژه از سهماههٔ دوم به بعد، میتواند برای رشد و عملکردِ کلیویِ جنین خطرناک باشد و به همین دلیل این دارو در بارداری ممنوع است. اگر در حینِ مصرفِ آلیسکیرن باردار شدید یا قصدِ بارداری دارید، باید هرچه زودتر با پزشکِ خود مشورت کنید تا داروی مناسبتری جایگزین شود. دربارهٔ عبورِ این دارو به شیرِ مادر اطلاعاتِ کافی و قطعی در دست نیست؛ بنابراین مصرفِ آن در دورانِ شیردهی فقط با نظر و صلاحدیدِ پزشک انجام شود.
نگهداری
آلیسکیرن را در دمای اتاق و بهدور از رطوبت و نورِ مستقیم نگهداری کنید؛ حتیالامکان آن را در بستهٔ اصلیاش تا لحظهٔ مصرف نگه دارید، زیرا به رطوبت حساس است. از نگهداریِ آن در حمام یا آشپزخانه خودداری کنید. دارو را دور از دید و دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید. داروهای تاریخگذشته یا مصرفنشده را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 300 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوان آلیسکیرن را با داروهای دیگرِ فشار خون مثل لوزارتان یا والزارتان مصرف کرد؟
۰۲چرا باید هنگامِ مصرفِ این دارو از آبِ گریپفروت پرهیز کرد؟
۰۳اگر یک نوبتِ مصرفِ آلیسکیرن را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۴آیا آلیسکیرن فشار خون را فوراً کنترل میکند؟
۰۵آیا مصرفِ آلیسکیرن مانندِ برخی داروهای دیگرِ فشار خون باعثِ سرفه میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه C09XA02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.