آلپروستادیل
آلپروستادیل دارویی از خانوادهٔ پروستاگلاندینهاست که بهصورت تزریق در کنار آلت تناسلی، با گشاد کردن عروق آن، نعوظ ایجاد میکند.
این دارو بیشتر برای درمان اختلال نعوظ به کار میرود، بهویژه در مردانی که علت آن عروقی یا عصبی است یا داروهای خوراکی برایشان مؤثر یا مناسب نبوده است.
مهمترین خطر این دارو، نعوظ طولانی، دردناک و برطرفنشدنی (پریاپیسم) است که در صورت بروز باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد؛ دوز، محل و دفعات تزریق را فقط پزشک تعیین میکند.
اگر پس از تزریق، نعوظ غیرعادی طولانی یا دردناک، تغییر شکل و سفتی فزایندهٔ آلت تناسلی، یا نشانههای عفونت و کبودی گسترده در محل تزریق دیدید، حتماً و در اسرعوقت به پزشک مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
آلپروستادیل نسخهٔ ساختگی یکی از پروستاگلاندینهای طبیعی بدن است که بهصورت پودر برای تهیهٔ محلول تزریقی عرضه میشود و در ایران با نام تجاری کاورجکت و نیز بهصورت ژنریک شناخته میشود. این دارو مستقیماً به کنار آلت تناسلی تزریق میشود و با شل کردن عضلهٔ صاف عروق و بافت داخلی آلت، جریان خون به آن را افزایش میدهد و نعوظ ایجاد میکند. این اثر مستقیم روی بافت عروقی است و برخلاف بسیاری از داروهای خوراکی اختلال نعوظ، به تحریک جنسی یا سلامت مسیرهای عصبی وابسته نیست؛ به همین دلیل حتی در برخی علل عصبی یا عروقی دشوارتر اختلال نعوظ هم اثربخش است. تزریق آن، پس از آموزش کامل توسط پزشک، معمولاً ظرف چند دقیقه نعوظ ایجاد میکند.
موارد مصرف
- درمان اختلال نعوظ با علت عروقی، عصبی، روانی یا ترکیبی
- گزینهای برای مردانی که داروهای خوراکی اختلال نعوظ مانند سیلدنافیل برایشان اثر کافی نداشته است
- گزینهای برای مردانی که بهدلیل بیماریهای زمینهای یا مصرف داروهای دیگر (مانند برخی داروهای قلبی نیتراته) نمیتوانند از داروهای خوراکی اختلال نعوظ استفاده کنند
- استفادهٔ تشخیصی توسط متخصص اورولوژی برای بررسی عملکرد عروقی آلت تناسلی در برخی ارزیابیهای بالینی
روش مصرف
این دارو بهصورت پودر عرضه میشود که باید بلافاصله پیش از تزریق با حلال همراه آن به محلول تبدیل شود؛ محلول آمادهشده نباید برای نوبت بعد نگه داشته شود. تزریق مستقیماً به کنار آلت تناسلی و فقط پس از آموزش کامل عملی توسط پزشک انجام میشود؛ محل تزریق باید هر بار در ناحیهای متفاوت از نوبت پیش انتخاب شود تا خطر ایجاد بافت سفت یا ندول کم شود. دوز شروع و افزایش تدریجی آن را پزشک تعیین میکند و معمولاً پیش از اجازهٔ تزریق در منزل، دستکم یک نوبت زیر نظر پزشک در مطب آزمایش میشود. تعداد دفعات مجاز تزریق در هفته و فاصلهٔ لازم بین دو نوبت را پزشک مشخص میکند و نباید بدون هماهنگی افزایش یابد. اگر پس از تزریق نعوظ کافی ایجاد نشد، در همان نوبت دوباره تزریق نکنید و نتیجه را برای تنظیم دوز به پزشک اطلاع دهید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
اختلال نعوظ با منشأ عروقی، عصبی، روانی یا ترکیبی؛ ازجمله در صورت پاسخ ناکافی یا منع مصرف داروهای خوراکی
اولین تزریق و تعیین دوز باید در مطب انجام شود و خودتزریقی فقط پس از آموزش دقیق مجاز است. با سایر داروهای درمان اختلال نعوظ همزمان نشود؛ نعوظ بیش از ۴ ساعت نیازمند مراجعهٔ فوری است.
کمک به تشخیص اختلال نعوظ و ارزیابی عملکرد عروقی آلت تناسلی
این آزمون باید در مرکز درمانی انجام شود؛ اگر نعوظ بیش از یک ساعت باقی بماند، اقدام فوری پزشک لازم است و بیمار نباید با نعوظ باقیمانده ترخیص شود.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ بیماریهای خونی مانند کمخونی داسیشکل، افزایش غیرطبیعی گویچههای خون، لوسمی یا مولتیپل میلوما را به پزشک بگویید؛ این بیماریها خطر نعوظ طولانی را بیشتر میکنند.
- هرگونه انحنا، ندول، تغییر شکل یا بیماری پیرونی در آلت تناسلی، یا وجود ایمپلنت آلت را اطلاع دهید.
- اختلال انعقاد خون یا مصرف داروهای ضدانعقاد و رقیقکنندهٔ خون را بگویید، زیرا خطر کبودی و خونریزی در محل تزریق را بیشتر میکند.
- بیماری قلبیعروقی یا هر محدودیتی برای فعالیت جسمی و جنسی را با پزشک در میان بگذارید تا از ایمنی رابطهٔ جنسی برایتان مطمئن شود.
- هرگونه حساسیت شناختهشده به آلپروستادیل یا اجزای فرآورده را پیش از تزریق اطلاع دهید.
- اگر شریک جنسی شما باردار است یا قصد بارداری دارید، پیش از استفاده به پزشک بگویید.
عوارض احتمالی
- درد خفیف تا متوسط در محل و لحظهٔ تزریق
- کبودی یا برآمدگی کوچک (هماتوم خفیف) در محل تزریق
- سوزش یا قرمزی گذرا در محل تزریق
- طولانیتر شدن نسبی مدت نعوظ نسبت به حالت طبیعی
- نعوظی طولانی، دردناک و رهانشدنی (پریاپیسم): فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ تأخیر در درمان میتواند به بافت آلت تناسلی آسیب دائمی بزند.
- ایجاد ندول، سفتی یا انحنای فزایندهٔ آلت تناسلی پس از تزریقهای مکرر: موضوع را با پزشک در میان بگذارید تا روش درمان بازبینی شود.
- قرمزی، گرمی، ترشح یا تب همراه با درد فزایندهٔ محل تزریق: به پزشک مراجعه کنید؛ این نشانهها میتواند بهمعنای عفونت باشد.
- خونریزی یا کبودی گسترده و رو به افزایش در محل تزریق: به پزشک اطلاع دهید.
- تورم صورت، لب، زبان یا گلو، کهیر گسترده یا دشواری در تنفس: فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ این نشانهٔ واکنش آلرژیک شدید است.
- سرگیجه، ضعف یا احساس نزدیکشدن به غش پس از تزریق: بنشینید یا دراز بکشید و در صورت ادامه با پزشک تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرف همزمان آلپروستادیل تزریقی با داروهای خوراکی اختلال نعوظ مانند سیلدنافیل یا سایر درمانهای تزریقی گشادکنندهٔ آلت تناسلی توصیه نمیشود، زیرا خطر نعوظ طولانی و دردناک را بیشتر میکند و فقط باید با نظر مستقیم متخصص انجام شود. داروهای ضدانعقاد و رقیقکنندهٔ خون نیز میتوانند خطر کبودی و خونریزی در محل تزریق را افزایش دهند. فهرست کامل داروها، مکملها و درمانهای دیگر خود را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
این دارو ویژهٔ درمان اختلال نعوظ در مردان است و کاربردی در بارداری یا شیردهی ندارد. با این حال، چون مشخص نیست آلپروستادیل از راه رابطهٔ جنسی جذب بدن شریک جنسی میشود یا نه، اگر شریک شما باردار است یا قصد بارداری دارید، پیش از رابطهٔ جنسی دربارهٔ استفاده از کاندوم با پزشک مشورت کنید.
نگهداری
پودر آلپروستادیل را پیش از تهیهٔ محلول، طبق دستور روی بستهٔ همان فرآورده و معمولاً در یخچال و دور از نور نگه دارید. محلولی که آماده کردهاید را بلافاصله تزریق کنید و باقیماندهٔ آن را دور بریزید؛ برای هر نوبت، محلول تازه تهیه کنید. سرنگ و سوزن استفادهشده را در ظرف مخصوص وسایل نوکتیز دور بریزید، نه در سطل زبالهٔ خانگی. دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید و پیش از هر تزریق تاریخ انقضا را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی برای محلول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۱ برند از ۱۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا تزریق آلپروستادیل درد دارد؟
۰۲پریاپیسم (نعوظ طولانی) چیست و چرا اینقدر جدی گرفته میشود؟
۰۳آیا میتوانم آلپروستادیل تزریقی را همراه قرصهای خوراکی اختلال نعوظ مانند سیلدنافیل مصرف کنم؟
۰۴چرا باید محل تزریق را هر بار عوض کنم؟
۰۵اگر بعد از تزریق نعوظ مناسبی ایجاد نشد چه باید کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۱ برند از ۱۳ سازنده، در گروه C01EA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.