مکوئینول/ترتینوئین
مکوئینول/ترتینوئین یک محلول موضعی ترکیبی ضد لک است که یک جزء روشنکننده و یک رتینوئید نوسازیکنندهٔ پوست دارد.
کاربرد اصلی آن کاهش تدریجی لکهای قهوهای ناشی از آفتاب، بهویژه روی صورت، ساعد و پشت دستهاست.
پوست درمانشده به نور حساستر میشود؛ از آفتاب، سولاریوم و برنزهکردن پرهیز کنید و از ضدآفتاب و پوشش محافظ استفاده کنید. دارو را روی پوست زخمی، تحریکشده یا آفتابسوخته نزنید.
اگر لک جدید است، ظاهرش تغییر میکند، تشخیص آن مشخص نیست یا پوستتان اگزما، ویتیلیگو یا التهاب فعال دارد، پیش از مصرف بررسی پزشکی لازم است. در صورت بروز التهاب شدید یا علائم حساسیت، سریعاً پیگیری کنید.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
مکوئینول/ترتینوئین یک محلول ترکیبی موضعی برای لکهای آفتابی است و در ایران با نام تجاری مکوئینول-تی نیز عرضه میشود. مکوئینول جزء روشنکننده و ترتینوئین یک رتینوئید نوسازیکنندهٔ پوست است؛ ترکیب آنها به کاهش تدریجی رنگ لک کمک میکند. مکانیسم دقیق اثر این ترکیب در لکهای آفتابی کاملاً روشن نیست، اما اثر درمانی معمولاً بهتدریج ظاهر میشود. پس از قطع درمان ممکن است بخشی از رنگ لک برگردد، بهویژه اگر محافظت در برابر آفتاب رعایت نشود.
موارد مصرف
- درمان لکهای آفتابی صورت
- درمان لکهای آفتابی ساعد
- درمان لکهای آفتابی پشت دستها
روش مصرف
محلول را فقط روی لکهای مشخصشده، روی پوست سالم، تمیز و خشک بزنید و از تماس آن با پوست اطراف لک، چشم، لب، گوشههای بینی، داخل بینی، دهان و سایر مخاطها جلوگیری کنید. مقدار، دفعات و طول درمان را نسخه تعیین میکند؛ بیشتر زدن یا دفعات مکررتر اثر را سریعتر نمیکند و میتواند قرمزی، پوستهریزی و روشنشدن ناخواستهٔ پوست را افزایش دهد. پس از مصرف دستها را بشویید، مگر اینکه دستها محل درمان باشند. در طول درمان از نور مستقیم خورشید، سولاریوم و برنزهکردن دوری کنید و از پوشش محافظ و ضدآفتاب مناسب استفاده کنید. اگر التهاب قابلتوجه ایجاد شد، مصرف را موقتاً متوقف کنید و برای تنظیم ادامهٔ درمان راهنمایی بگیرید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به مکوئینول، ترتینوئین یا هر جزء فرآورده حساسیت دارید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
- اگر محل درمان آفتابسوخته، اگزمایی، تحریکشده، ترکخورده یا زخمی است، تا بهبود کامل از مصرف خودداری کنید.
- اگر ویتیلیگو یا سابقهٔ خانوادگی آن دارید، بگویید؛ احتمال روشنشدن ناخواستهٔ پوست اطراف لک بیشتر است.
- اگر پوستتان به نور حساس است یا بهدلیل شغل زیاد در معرض آفتاب قرار میگیرید، این موضوع را مطرح کنید.
- فهرست کامل داروها، فرآوردههای پوستی و مکملهایتان، بهویژه داروهای حساسکننده به نور یا محصولات لایهبردار، باید بررسی شود.
- در بارداری، قصد بارداری، شیردهی یا برای مصرف در کودکان، استفاده فقط با نظر پزشک انجام شود؛ ایمنی و اثربخشی آن در کودکان ثابت نشده است.
عوارض احتمالی
- قرمزی، گرمی و تحریک خفیف پوست
- سوزش، گزگز یا خارش خفیف
- خشکی و پوستهریزی
- راش یا التهاب خفیف پوست
- روشنترشدن لک یا ایجاد هالهٔ روشن در اطراف آن
- حساسشدن بیشتر پوست به نور خورشید
- سوزش، گزگز، خارش، قرمزی یا پوستهریزی شدید و پایدار: مصرف را موقتاً متوقف کنید و سریع با پزشک تماس بگیرید.
- تاولهای بزرگ، دلمهٔ گسترده یا تورم شدید در محل: مصرف را متوقف کنید و برای ارزیابی سریع مراجعه کنید.
- کهیر یا تورم صورت، لبها یا زبان، تنگی نفس یا احساس بستهشدن گلو: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- روشنشدن واضح پوست اطراف لک یا لکههای سفیدِ در حال گسترش: مصرف را قطع کنید و سریعاً پزشک را در جریان بگذارید.
- اگر محلول بلعیده شد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل مهمی با غذا یا نوشیدنی الکلی انتظار نمیرود، زیرا دارو روی پوست مصرف میشود. همزمانی با فرآوردههای پوستی تحریککننده مانند رتینوئیدهای دیگر، بنزوئیلپراکسید، اسیدهای لایهبردار، محصولات الکلی قابض، صابونهای قوی، موبر یا موم میتواند خشکی و التهاب را بیشتر کند. برخی داروهای حساسکننده به نور، مانند بعضی آنتیبیوتیکها و داروهای ادرارآور تیازیدی، ممکن است خطر آفتابسوختگی را افزایش دهند. فهرست کامل داروها، فرآوردههای پوستی و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
بهدلیل وجود ترتینوئین، این فرآورده در بارداری نباید مصرف شود. اگر هنگام درمان باردار شدید، مصرف را قطع کنید و پزشک را فوراً مطلع سازید. مشخص نیست چه مقدار از مکوئینول یا ترتینوئین وارد شیر میشود؛ در شیردهی، در صورت ضرورت درمان، باید کوچکترین ناحیه و کوتاهترین مدت ممکن انتخاب شود و دارو هرگز روی نوک پستان یا هالهٔ اطراف آن استفاده نشود.
نگهداری
محلول را در دمای اتاق، ترجیحاً در جعبهٔ خود برای محافظت از نور، دور از گرما، رطوبت و شعله و دور از دسترس کودکان نگه دارید. فرآورده بهدلیل داشتن الکل آتشگیر است؛ آن را نزدیک شعله یا منبع حرارت قرار ندهید. پیش از مصرف تاریخ انقضا و ظاهر محلول را بررسی کنید و اگر تغییر غیرعادی داشت، استفاده نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| محلول | 2 % / 0.01 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱مکوئینول/ترتینوئین برای چه نوع لکهایی مناسب است؟
۰۲آیا میتوانم این محلول را برای ملاسما یا لک جای جوش استفاده کنم؟
۰۳در زمان مصرف این دارو میتوانم آفتاب بگیرم یا سولاریوم بروم؟
۰۴چرا هنگام مصرف مکوئینول/ترتینوئین پوستم میسوزد یا پوسته میدهد؟
۰۵اگر یک نوبت مصرف را فراموش کردم چه کار کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه D10AD51. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.