لدیپاسویر/سوفوسبوویر
یک قرص ترکیبی ضدویروس مستقیماثر است که دو مرحلهٔ ضروری تکثیر ویروس هپاتیت سی را مهار میکند و برای درمان عفونت مزمن به کار میرود.
بیشتر برای درمان هپاتیت سی مزمن در ژنوتیپهای مشخص، بهویژه ۱ و ۴ تا ۶، استفاده میشود. رژیم مناسب بر اساس آزمایش ژنوتیپ، وضعیت کبد و سابقهٔ درمان تعیین میشود.
پیش از شروع، سابقه یا عفونت هپاتیت بی باید بررسی شود، چون درمان هپاتیت سی میتواند در برخی افراد هپاتیت بی خاموش را فعال کند. مصرف همزمان با آمیودارون نیز ممکن است ضربان قلب را بهطور خطرناک آهسته کند.
اگر داروی قلبی، داروی صرع، داروی سل، داروی کاهش اسید معده، داروی ضدویروس دیگر، وارفارین یا داروی چربی خون مصرف میکنید، پیش از شروع اطلاع دهید. بارداری، شیردهی، بیماری کلیه، سیروز پیشرفته و سابقهٔ هپاتیت بی نیز نیاز به بررسی دقیق دارد.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
لدیپاسویر/سوفوسبوویر یک فرآوردهٔ خوراکی از داروهای ضدویروس مستقیماثر و شامل لدیپاسویر و سوفوسبوویر است. لدیپاسویر یکی از پروتئینهای ضروری ویروس و سوفوسبوویر آنزیم تکثیر مادهٔ ژنتیکی ویروس را مهار میکنند؛ در نتیجه مقدار ویروس هپاتیت سی در خون کاهش مییابد. این دارو برای برخی ژنوتیپهای هپاتیت سی، با یا بدون سیروز جبرانشده، استفاده میشود و در شرایط پیچیده ممکن است همراه داروی دیگری تجویز شود. انتخاب مدت درمان و نیاز به داروی همراه به ژنوتیپ، سابقهٔ درمان و وضعیت کبد بستگی دارد.
موارد مصرف
- درمان هپاتیت سی مزمن ناشی از ژنوتیپ ۱
- درمان هپاتیت سی مزمن ناشی از ژنوتیپهای ۴، ۵ و ۶ در بیماران مناسب
- درمان عفونت هپاتیت سی در افراد بدون سیروز یا با سیروز جبرانشده
- درمان برخی بیماران مبتلا به سیروز پیشرفته یا پس از پیوند کبد، معمولاً همراه داروی دیگری و زیر نظر متخصص
روش مصرف
قرص را دقیقاً طبق نسخه، هر روز در زمان تقریباً ثابتی و با یا بدون غذا مصرف کنید و آن را کامل ببلعید. مقدار و طول دوره برای همه یکسان نیست؛ بنابراین حتی با بهتر شدن حال یا نتیجهٔ آزمایش، درمان را خودسرانه قطع نکنید و نوبتها را جا نیندازید، چون احتمال شکست درمان و مقاوم شدن ویروس بیشتر میشود. اگر یک نوبت را فراموش کردید یا دارو را استفراغ کردید، برای تصمیم دربارهٔ نوبت بعد از دستور بروشور همان فرآورده یا راهنمایی داروساز استفاده کنید و مقدار اضافی را خودسرانه نخورید. زمان مصرف داروهای معده و آنتیاسیدها را نیز با داروساز هماهنگ کنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به لدیپاسویر، سوفوسبوویر یا هر جزء قرص حساسیت داشتهاید، یا پس از مصرف دارویی دچار تورم و تنگی نفس شدهاید، اطلاع دهید.
- سابقهٔ هپاتیت بی، زردی، بیماری کبد، سیروز، پیوند کبد یا درمان قبلی هپاتیت سی را بگویید؛ آزمایش هپاتیت بی پیش از شروع اهمیت دارد.
- اگر کودک یا سالمند قرار است دارو را مصرف کند، یا نارسایی کلیه، دیالیز، سیروز پیشرفته یا سابقهٔ پیوند کبد وجود دارد، این موضوع را اعلام کنید؛ انتخاب فرآورده و پایش باید تخصصی باشد.
- فهرست همهٔ داروهای نسخهای و بدون نسخه را اعلام کنید؛ بهویژه آمیودارون، دیگوکسین، وارفارین، داروهای چربی خون، داروهای مربوط به عفونت ویروس نقص ایمنی انسانی و دیگر داروهای ضدویروس.
- مصرف داروهای صرع مانند کاربامازپین، فنیتوئین، فنوباربیتال یا اکسکاربازپین، داروهای سل مانند ریفامپین، ریفابوتین یا ریفاپنتین، و گیاه علف چای یا گل راعی را حتماً بگویید.
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را پیش از شروع مطرح کنید؛ اگر ریباویرین هم در نسخه باشد، محدودیتهای بارداری و پیشگیری بسیار جدیتر است.
عوارض احتمالی
- خستگی
- سردرد
- ضعف یا بیحالی
- تهوع
- اسهال
- اختلال خواب یا بیخوابی
- تورم ناگهانی لب، زبان یا گلو، کهیر گسترده، خسخس، تنگی نفس یا تاول و کندهشدن پوست: احتمال حساسیت شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- غش یا نزدیکغش، ضربان بسیار کند، سرگیجه شدید، درد قفسهٔ سینه، تنگی نفس یا گیجی، بهویژه هنگام مصرف همزمان آمیودارون: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، مدفوع روشن، درد قسمت راست بالای شکم، تهوع شدید یا گیجی، بهخصوص با سابقهٔ هپاتیت بی: همان روز برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید؛ در صورت شدید بودن فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- افسردگی شدید، تغییر غیرمعمول رفتار یا افکار آسیب به خود: فوراً از پزشک کمک بگیرید و اگر خطر فوری وجود دارد فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مهمترین تداخل، آمیودارون است که میتواند ضربان قلب را بهشدت کند کند و معمولاً نباید همراه این دارو مصرف شود؛ در صورت اجبار، پایش قلبی لازم است. داروهایی مانند ریفامپین، ریفابوتین، ریفاپنتین، کاربامازپین، فنیتوئین، فنوباربیتال، اکسکاربازپین و گیاه علف چای میتوانند اثر درمان را کم کنند. آنتیاسیدهای آلومینیوم یا منیزیم و برخی داروهای کاهش اسید معده جذب لدیپاسویر را کاهش میدهند و باید زمانبندی آنها جداگانه تنظیم شود. دیگوکسین، وارفارین، بعضی داروهای چربی خون مانند رزوواستاتین و آتورواستاتین، و برخی درمانهای ویروس نقص ایمنی انسانی، بهویژه داروهای حاوی تنوفوویر، ممکن است به پایش یا تغییر برنامه نیاز داشته باشند. الکل آسیب کبدی را بیشتر میکند و در طول درمان بهتر است مصرف نشود؛ فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات انسانی دربارهٔ ایمنی این ترکیب در بارداری محدود است؛ اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا احتمال بارداری وجود دارد، پیش از شروع یا هنگام درمان به پزشک اطلاع دهید. اگر ریباویرین همراه آن تجویز شود، این رژیم در بارداری ممنوع است و پیشگیری مطمئن برای بیمار و شریک جنسی، در طول درمان و مدت تعیینشده پس از آن، ضروری است. مشخص نیست لدیپاسویر، سوفوسبوویر یا فرآوردههای حاصل از آنها وارد شیر انسان میشوند یا چه اثری بر نوزاد دارند؛ دربارهٔ ادامهٔ شیردهی با پزشک تصمیم بگیرید.
نگهداری
قرص را در دمای کمتر از ۳۰ درجهٔ سانتیگراد، در ظرف اصلی، دور از گرما و رطوبت و دور از دید و دسترس کودکان نگه دارید. تاریخ انقضا و سالم بودن پلمب یا بسته را بررسی کنید و قرصهای آسیبدیده یا بستهٔ بازشده را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 90 mg / 400 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۸ برند از ۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این دارو همهٔ انواع هپاتیت سی را درمان میکند؟
۰۲آیا میتوانم آن را با داروی معده مصرف کنم؟
۰۳اگر حالم خوب شد، میتوانم درمان را قطع کنم؟
۰۴آیا این دارو هپاتیت بی را هم درمان میکند؟
۰۵مصرف این دارو در بارداری یا شیردهی مجاز است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۸ برند از ۷ سازنده، در گروه J05AX. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.